Literarishe bleter · 1926-09-17 · 124 (17.9.1926) · p. Seite 621

621 ליטערארישע בלעטער 124 זא י• ע ס קןןרעלן, פעםי הערשפעלד, שיקאגע 1926,!ײבגונגען םץ טאדרןןם געלער. ארױסגעגעגן םון ײדישן םרויען־קונסס־קלוב. כ׳הוןב חברסעם, גוסע מאמעס זעגען זײ, םרײד םון קינדער היןבען זײ. װןןם זאל איך סון, אז דער טרויער פון דער װעלט װײנט אין מיר? אזױ סענהס זיך אוים םעםי הערשםעלד. שטיל, בניעותדיק און םשוט. גו די מענער זןןגט זי: איך בין םאר אײך נישט אינטערעסאנט, איך רויכער נישט קײן סאפיראס, איך טרינק גישט קײן װײן און סײנע אויגן, װײך און םילד רעגן אײך נישט צו קײן זינד... זי װײםט נישם קײן חכםות. אלץ, װ$ס זי האס צו זאגען, ואגט ד קורץ און מיט םײדלערישע אײנםאכקײט. זי איז פול״םיס פראטעםט אקעגן די װעלםיםלחפה, האט ליב דעם בין־השםשות, אין הערבסט איז איר שטארק אוםעטיק. אי ם׳הןןט שוין דאס געהעדט און געזען, םון װאנען זאל זי-דאם וױםןז... איצט שלײכט ארום אן אומעט אויף אלע שליאכן, םחנות םײגל ציען ערגעץ װו... ד איבערצײגט םיט איר נישט װיסן, םיט איר נישס געי םאכטער תפיפות. זי קען אונז נישט םאכן זעענדיק, דערםאר אבער מאכס זי, או ם׳זאל איר גלויבן, װי פ׳גלויבט אין דער פלאפלערײ שון קינדער. מיר איז ליב צו ארבעטן, א גאנצן טןןג אין םעלד און סרויםען בלויז םון ראםינידסער װעלס. ארױםגעגעבן איז דאם ביכל סער װי שײן. י• ב װיכטיק פאר אלע ביבליאטעק! אין יעדער *דישער ביבליאטןק דוורף זיך נעפ־נןן דןד א־ני ביקער יידישער חודש-זשורנ*ל פ*ר שרװנן *ון קינדער-שוץ אין 35 ״דאם הינד״. כדי צו דערמעגלעכן אםילו דער קלענסטער ביבליאטעק צו אבאנירן דעם דאזיקן זשורנאל, האבן פיר באשטיםט א םפעציעל־ביליקן סרײז: א גאנץ יאר 5 גילדן; א האלב יאר 2.50; א סערסל—1.25; א אײנצל-נופער 50 גראשן. םיט בפשטעלוננןן זיך ידןנרן: פארל&יג ב• היד־^עצהין, װארשע, לעשנע 30 םאר געלט: 9858 .זא .0 .£ .? אלע װערה פון שיופ עלינפ אין 28 בענרןר דארפן זיך געפינען אין יעדן ײדישן הו׳יז רעצענז ב ײ ם ט ײ ך, ננ גראניטשטײן, םארלאג א. ג י ס ל י ן, װארשע, 1925 .שײן אח זי געוזעזן—שרײבש מ. גראניטשטײן — איגגאגצן אין װײסן, פיט אשפײכל אױםן געזיבס, אגטציקס םון זיך אלײן, װי רי לבגה אץ היםל׳י׳... ם׳דאדף אבער נישס םײנען, אז מ. גראניטשטײן איז דודכ• אױס לבנהדיק■ קאגםערװאסיװ. ס׳דארף ויך אים בלוח םארגלוסק, אץ ער װעדט מאדערן סבנת-נםשות. .... א װילד געשרײ שנײדט דורך דײן פוח. קוקם ארום: צװײ םשוגענע דעםאנען אץ געשטאלס סון צװײ ױנגע םרויען לויםן׳... אדער גאר אזא פין בילד: .דער היםל הוסם שטארק, שפײט מיס םײער און װאסער. נאר דעם הימלס הוהטן האס די שטילקײט גישט צעשטערס. אין די לאנגע מינוטן, אן אנעכטן און אן א צוקוגםט, האט זיך גע• פילם דאם טונקעלע״ ארום׳. עס איז אביכל פיט נאװעלן, צוזאםען פיס םראגמענטן פון א טאג־בוך. אלץ צוזאפען אויף 76 זײטלעך, דערבײ םעג םען אדײנרעכעגען א היפש ביםל לײדיקע... טעגות האבן פאר די לײדיקע זײסלעך דארף פען געװיס נישט. י. ב. דורך פײער׳װעגט, אהרן ראפאפארם, םארלאג נײ״ײדיש ניו-יארק, ארױסגעגעבן אין 6>טן יאר נאך דער װעלט פלחפד״ 93 ז םאר א קאפ, א קאפ, םאר א קאפ, א קאפ םאר א קאפ, א קאפ, א קאפ אין קאן, פאר א פאןי פאר א םאן• אדער אזא םין פאעזיע: ארױף אראפ ארויף אראפ — ציענדיקע סטענגעס, אוי א נאזז זעץ אין נאז׳. - זעץ... אוי אנאז — זעץ אין נאז — זעץ... דער םחבר האט געװאלט געבן די װעלט־םלחפה אין איר גאגצער גרויזאמקײט. דאם בוך איז פול םיט ביקםן, באיאנעטן, בלוס, רױך. װי אלע, װאס קענען נישט שרײבן, האט ער קודם*כל אץ זינען געהאט דעס סקארבאװן ,ריטם״. אנשטאם ױך צוצוקוקן פיס די אויגן צו דער פלחמד״ אץ װעלבער א. ראפאפארס האט אגםײל גענופען, קוקס ער זיך אײן אץ דינע אײגעגע שודות, ער שיט מיט אױםרוםצײכנס, םאכט פויזעם צװישן די אותױת, ברעכט די שורות אױף נליערלײ אוםנים און איז זיכער, אז דער לעזער װעט אזױ-ארום דערםילן דעם גאנצן שױדער סץ םלחםד״ א קנאל און א םאל א קגאל און א םאל קגאלן... קגאלן... פאלן װעלן זײ אלע׳ םאלן װעלן זײ אלעו קגאל, קנאל, קגאל׳ האלטו אירררר אוררררא! א זיג אזאו ס׳קנאלם און ם׳םאלט. דער לעזער אבער בלײב״ גלײכגילטיק. די ,םוזיק״ װיל נישם װירקן... דאס בוך איז א פוסטער, װי אזױ פ׳באדארף נ י ש ס שרײבן. % י. 2*