Literarishe bleter · 1926-09-17 · 124 (17.9.1926) · p. Seite 611

611 ליטערארישע בלעטער 124 בעםערן לעזער. אין דער מילנער ,ײדישע מעלם׳ פןרפםנטלעכס ער 6 גרעסערע זןסהאנדלונג ,דןןס עקןןנזןמישע לענן 8ון ײדן אין 19-םן י׳ה׳, װאם ערשײנט שסעטער אלם באזונדערע אייםנא• בע אין ,קיעװער פארלאנ׳ קיעװ׳ 1918. באזונרערס אינםענםיװ איז געװען די ארנעט םון יעקב לעשבינסקי אין אוקראינע אין די יןןרן 1917—1920. ער איז אײנער סון די װיכםיקסטע םיסגלידער פון דער ארבעסעריפארטײ ,#אראײניקסע׳, ער איז םון די סיכטיקסםע שרײבער אין דער טןןנ-בײטונג ,די נײע בײס׳, װו ער שרײבס *ןןנ-סענלען אר• טיקלען איבער די םאישידגסםע אקטועלע סראגן, ער ןןרגאניזירס סעפינארן פאר סטאסיסטיק און נרײס בו א רײ חיכסיקע סטא• סיססישע ארבעסן. אין יענער צײט נעכט ער א אנטײל אין די ארבעטן םין דער ארנאניזאביע ,קזלכור־ליגע', יזו ער איז נעװען םיטגליד םון איר בענטראל־קאםיטעכ. 6ון יעקב לעשבינםקיס שפעסערדיקע ארבעסן דאוף מען דערםאנען זײן װערק ,דאס ײדישע עקאנאמישע לעבן אין דער ײדישער ליםעראסור׳ (1922). ער האס זיך געשסעלס םאר אן א1י6גאבע *ו געבן א בילד סון דער אנטװיקלונג םון יידישן עקאנאםישן לעבן אין 19״טן י׳ה א1י6ן נדונד 6ון דער ײדישער בעלעםריסטיק אין ײדיש. דאם בוך האט באדארסס ערשײנען אין 8 העפטן און געזאלם ארײננעםען אויך די לעבטע תקוסה- די ,חבלי־לירה 6ון דער םאדערנער ײדישער נאביע׳. לײדער, איז נאר ארויס פון דרוק אײן העםט (װעגן ריב׳ל און אקםנ• 6עלד). אין 1922 איז ערשינען לעשבינסקים װערק .דןןס ײדישע 6אלק אין בי6ערן', װו ער הןט געבראנס בי6ערן און םאסער• יאלן .װענן אלע זײטן 8ון לעבן םון ײדישן םאלק׳. איו דער הקדםה םון בוך שרײבס י. לעשבינסקי, .ש1ין לאנג בײס, אז דער ײדישער לעזער זאל באקוםען נישם נאר פײנונגען און שטיםונגען,;אר א1יך אביעקטױון מאסעריאל, אביעקסיװן שסאף, װאם זאל קאנען געלײגס װערן אין ים1ד 6ון וײנע אײנענע דורכגעסראכםע םײנוננען, םון זײנע אײגענע איבערגעלעבםע און דורגגעלעבסע שםוםוננען׳, אס דער זעלבער סרינבים גייט אדורך אין זײנע אלע ארבעסן, װאס ער האס 6ארע8נטלעכס. די לעבסע סאר יאר האס יעקב לעשבינםקי ארייםגעגעבן די .בלעסער 6אר ײרישער דעמאגראסיע, ססאסיססיק און עקאנא• םיק׳, און אין יעדן העםס־סרעםן מיר אינםערןםאנסע ארסיק. לען 6ון יעקב לעשבינסקין גופא אץ נאךןאינסערעסאנטערע א1יס• סירן. בי6ערן אין א1יםפיון,-ער האס די פעיקײם דורך זײנע אייספירן בו באלעבן ביסערן, און דעריבער איז זײן סםאסיססיק שםענדיק לעבעדיק, אינסערעסאנס און שסאנענד. אין זײן לעבן האס יעקב לעשבינםקי אדורכגעםאכט 6יל גלגילים, ער איז אסאל א6ילו געװען א םײערדיקער העברעיםס, געװען שפעםער לינקער, לינק און דערנאך רעכסער און רעכט, ןבער אוםעפום און שסענדיק אלז ער םריער םון אלץ סרײ זיך אלײן, םרײ זײן אײנענער, הארביקער, לעבעדיקער, איפ• סולסיװער נאטור, װעלכע האם זיך אירע אײגענע װעגן און אירע אײגענע געזעבן. צו די אבאנענטן פזץ די ׳ל־ילטערארישע בלעטער״.׳ דער קומענדיקער גומ. 125 איז דער לעבטער םינם 3יסן קװארסאל (ױלי—סעפטעפבער). די אבאנענטן װעוץ געבעטן גלײך באנײען דעם אבאנאמענט. איר װערט אױך געבעסן שאסן נ ײ ע אבאגענשן סאר די ,ליםערארישע בלעטער׳. ײדישער ארבעט, — די שמיץ-םיםםעם אין לןנדאן. אין דעם זעלבן יאר (1905) ערשײנס זײן גר1ים בוך .דער ײדישער אר• בעסער אץ רוסלאנד׳; אץ אס דעם בון האס לעשביגםקי אייפן םםך סון 8יל ביפערן געםאכם זײער אינסערעסאנסע א1ים6ירן װענן דער נישס-סראלעםאריזירוגג 6ץ די ײדישע םאסן, װעגן דער אינדוםסריאליױרוגג אין ײדישן לעבן א. א. ח, דאם בוך איז געװען א געשעעניש אין דעם ײדישן לעבן, עם האם אר1יס• גערואן לײדנשאאםלעכע ױבוחים אץ דער דעםאלםדיקער יידי• שער סרעסע, און א לעננערע בײס געדינס 6אר א 8ונדאםענס 6ק דעם בי1ניםטיש.סאביאליסםישן נעדאנק אץ א שסארקן שסיץ■ סונקס קענן,די ם1ןלי־בי1ן־קעגנער. זיץ סעםיקײם איז נישס געװען באשרענקס בל1יז םיט שרײבן. נאך אין 1902 נעםס ער אנםײל אין דעס אלרוסלענדישן בייניסטישן בוזאםענ6אר (אין םינסקו, און םיט די ױנגע דאן ,דעמאקראםישע בי1ניססן' נ. שםיף, ל. טשעסקיס, שםעין דאבין, יהודה נאװאקאװםקי, בףאדיר קוםס ער ש1ין דאן בו א םין פארשסענדיגונג װעגן בונױסבוזאפלען די סראלעטאריש-בי1ניססישע ב1ח1ת און ארגאניזירן זײ אץ אן אײגענער ארגאניזאביע. אין עם גײם אװעק א רײכער און אינסערעסאגטער סעריאד אנבו• בײצענען װןגן, קלאר בו םאכן שסרײס*6ראגן און קלאר 6אר• פולירן נעדאנקען אץ באנריאן. יעקב לעשבינסקי איז אומעסום דער לעבעדיקער נערװ. ער באסײליקם ױך אין דער װילנער באראסונג 6ץ די סדאלעסאריש־בי1גיססישע גרוסירוגגען ױוני 1903), װו ער 6ארסרעס די ריכםונג, װאס סרעדיקס סאליסישן קאםף. א1יף דעס 6*סן בי1ניםסישן קאנגרעם <1903) איו ער דער מחבר 6ון דער סראקלאםאביע .נישס רולק אוןנישס געזעבלעך׳, װאם די לינקע בי1ניסםן האבן דאן אר1יםגע• לאזם קעגן הערבלם רערע, אין װעלכער ער האם דערםאנס ילעװעס אאדערוננ בו די רוםישע בי1ניםםן, זײ זאלן זײן .רויק און נעזעבלעך׳, אץ דאן װעס ער שסיבן דעם בי1ניזם אין רוסלאנד. אץ דעבעמבער 1904 איז יעקב לעשבינםקי נןיװען א1יף דער אדעסער קאגםערענץ םון די ביוניסטיש־םאביאליםסישע ארגאניזאביעם, װו ס׳איז אױםנעקליבן געװארן א בענסראל-קא• םיםעס 6ין דער ב. ס.־ארבעסער*סארסײ (אין ב. ק. זענען אריץ: יעקב לעשבינםקי, םשה ליסװאקאװ, א. יאסע, װ. לאבקי, י. נא• װאקאװסקי, ב סרידליאנד אץ ש. יאנץ). אגב, איז די קאנפע■ רענץ (14 םיסגלידער) ארעסםירס געװארן. לעשבינםקי איו קײנמאל נישם געװען דער אםתער, ששרענ• גער, אויסגעהאלםענער סארסײ״םאן. ד• באשרענקסקײט און 1י שסארקע דיסביסלינירםקײם איז אים ל1ים זײן כאראקסער ששענ• דיק 6רעםד. א6סםאל סרעם ער אריבער די דערלייבפע גרןןנעבן, דעם תתום־שבת פון דער סארםײ און לאזס זיך סירן סון זײן אײגענעם װילן און געםילן. אזעלצע 6אלן זענען געװען בײ אים עסלעכע. אים האס םעי געבויגן בום אקסועלן לעבן, בו פכשותדיקע לעבנס־ערשײגונגען. ער װערם ארײנגעבויגן אין סובליביםסיק. ער שרייבס ארטיקלען איבער םארשידענע טאנ• סראגן און גלײכבײסיק גיס ער זיך ערנסס אס םים 6ראגן סון ײרישן עקאנאםישן לעבן. א סאר יאר סירם ער אין ,הײנס׳ א שסענדיקע רובריק ,0ץ ײדישן עקאנאםישן לעבן׳. אץ די יארן 1910 אץ װײסער געסינס זיך יעקב לעש• בינסקי אין אויסלאנד, װו ער שםודירס םאביאלע װיסנשא6ס אץ םסעביאליױרט זיך אויף ססאסיססיק. פון יענער נײס זענען זײער אינםערעםאנם זײנעי ארבעםן װעגן דער ײדישער שסו• דירנדיקער ױגנס. ער נעםס נלײכבײסיק אנסײל אין 6ארשידענע ײדישע, העברעישע און רוסישע בײםשריססן, און זײנע אסדיאנ• דלונגען אץ ארבעסן *יען-בו די א1י8פערקזאפקײם סון ײדישן ,ליט■ בלעטער'