Literarishe bleter · 1926-09-10 · 123 (10.9.1926) · p. Seite 600

123 זא ליטערארישע בלעטער 600 און ם׳האט םיר $!יםער געטין ם׳הזןיץ: װעד חײסס, א£שר װעס ד זיך אמןל גוםשעפן גו םיר *ון אין װעל בישס קא־ נען פםוד װעדן פון איר? דער געדאנק הןס םיך דערשרןקן. םער 6עלס פיר נישס— הןב איך נעםראכם — נאר איף זןןל הןבן זיו םון םיס אז? אופםעגלעכע דאםע. אין איך רןב גלײך ב^שלאסן םים איר חתונה בו האכן, פדי איך זאל זי קאנען שפעםער ןפגעסן, און אײנ• מאל 6אר אלעמאל פםור צו װערן 6ון דער םרעסדער דאפע. אז1י שרײבם םיר םיין קלוגער 6רײנס 6ון דער ענגלישער פרעסע. ל י ד יאהאנעס ר• בעכער עס מײדט דער דלפטער שטראלנדע אקארדן• ערשטויםט מלט לו׳יש און בײטשט ד? פו׳יקן אין קאפריז, רײםט׳אויר דאס פאלה מ?מ אפנעהאהטע זאצן■ * איך לערן• א?ך גרײט זיך צו• איך איב מ?ד אײן• װי ארבעט איד עס— הא לײדנשאפטלעך׳ — קײגן מײן נאכנישט פלאםטישן׳געזיכט קנײטשז צי־איך אן• די נײע װעלט (- אזא: װאם װעט די־אלטע, ד• מיסטישע, די װעלט פון פײן פארטלליקן-) צײכן־איך־אויף, װ? מעגלעך קארעקט׳ דעדויף• אזא באזונטע׳ אויםערגעװײנלעך געגלידערטע, אזא געשליפענע לאנדשאפט שװעבט פאר מיר׳ א מין אינזל מיט גליקגעבענטשטע מעגטשן■ עס פעלט צו דעם א סך• (דאס װײסט ער זײער גוט ״ פון לאנג)• א, דרײאײניכײט פון װערק: דער צופאל׳ פארמול־1,־ רונג׳ טאט. איך לערן. איך גרײט זיך צו. א?ך איב מיך איץ• .-באלד װעלן זיך די פלײץ־כװאליעס פון מײנע זאצי אין אז אומדערהערטער געשטאלט צונױפהעפטז• רעדעם• מאניפעסטן. פארלאמעגט. עקםפערימענטאל־ ראמאן• געזאנגען פון טריבונעס אראפ פארצולײענען• די נײע׳ די הײליקע מלוכה װןרט געפרײד?קט, אין בלוט פון פעלקער, בלוט פױ זײער בלוט, ארײנגעשפריצט• אן פגם איז זי געשאפן• גן־עדן קומט־או• - לאזט אוגז די דונער־אטמאכפערן פארשפרײטןנ לערנטי גרײט אײך צו.י איבט אײךי פון דײטש־• ש• װאולמאז אים 8ין דרערר אןי6געה1יק און אים געפרעגט: גלאקנקלאנג, נלאקנקלאנג, םארװןס הןסםו דיך 6ונם ה1יפן סורעם אראםגעװןרפן? און דער ײנגער גלןקנקלאננ האט זײנע גרינבל1יע אייגן אויפנעפןבס, סיך אגגעקוקס םיט גרייס ליבש68ט און געזןוגסד — איך נין םיד געװזזרן צו העננען א1יף דער בינג 6ונם נלאק און װארסן א1יף דעם קלענסטן נאכסיױנס, ער זןל םיך אייפװעקן. װי א סרןוסן װאסער א1יף א גראז האב איך נעציםערם אינם הארץ 6ינם גלאק און געװארס א1יף םײן דערװעקוננ. אבער ס׳איז נישם געקוםען• די נאכס איז געװען אזוי אופבארםהאדציק שסיל, און םיר איז נעװןרן לאנגװײליק צו װארסן א1יף דעם קלענסםן נאבספלוידער... דער נלאקנקלאנג האס נאך נעװןלם עפעס זאגן, אבער ער איז געװען אז1י םיד, אז ער איז אנסשלא6ן געװארן אין םײן א1יער• א פלאו א פלאן םאר די ארבעסערפאסן: נישם קײן צװײ־און־אערציק שעה א װאך זאל םען 5אר• לאננען, װײל װאם 6אר א װערס האבן די איבעריקע װאכ• שעהען, װעלכע זןנען םון פארנס 6ארפאםשקעט 6ון ארבעמ? װאם קוםם אר1יס אז םען רום ש1ין אן אכצן שעה א םאג, דער 6ונדאםענס דער6ון איז געבוים א1יף אזא עקלהא6סער זאך װי ארבעם? איץ שלאג דעריבער םאר, און איך םאך עם צום דירעקסן 8ארשלאג, און אלע װאס זענען דערםאר אדער דאגענן זאלן יא׳זןנן, אז אין דער נײעסטער שבנײעססער ארדנוננ זאל א ײ ן ד1ר ארבעסן-5ון צײם צו צײם-און דער צ װ ײ ט ע ר ד1ר זאל זיך אבסאלום אפרוען. פארשםײם זיך, אז פיר דאר5ן זײן דער צ װ ײ ם ע ר ד1ר, װײל דער דור 6 א ר אונז האם ש1ין ילענסיגעניג געארבעס. און אז א גאנצער ד1ר װעס א קאפיםש• קע קוםען צו זיך פון דעם ארבעסן, װאם דער םריעידיקער ד1ר האם געארבעט, װעם ש1ין דער ק י נ 6 ם י ק ע ר ד1ר בסילא זיך קאנען אייםרוען 6ון יעדער ארבעט—אפילו סון געבוירן• װערן—און פרידן װעס םון הערשן א1יף דער װעלס. אפן• רעגירן אז איך װעל אסאל סארװארפן װעדן ערגעץ א1יף __ אן אינזל, װו עס זענען גישסא קײן באבושקעם און קײן גובער• נאסארס און קײן פאליסלײס, װעל איך ז״ן אין אײנע־שרעק — םאםער װעל איך אנ6אלן א1יף םיר אליין אין םיך דערהרגענען• און װעל זײן זײער אופרויק, םײן קינד, און איך װעל נישט קאנען שלאסן נאנצע נעכס—פון שדעק 6אד זיך זעלבסס. ענדלעך װעל איך םיך םישב זײן און פאררופן װאלן 6אר סיבי• םעיאר, און פיך אלײן דערװעלן צו דעםדאזיקן אםם—םיס א נר1יםער םאיאריםעס, אלם םיםי-םעיאר װעל איך ש1ין זען אצזוננ נעצן, אז ס׳זאל פיד גארנישס געשען, און אז םײן אײננסום זאל זײן אזוי פריװאם װי םעגלעך, און אז עפ װעם ש1ין האלסן גאר שםאל, װעל איך םיר צונויפפאקן די װאנצעם און אװעק6ארן צום כאפן װאלםיש און גאלר-לאקס. און איך וזעל זיצן אונסער א פאלםענב1ים און רעגירן איבער ױך זעלבסס-אן אן א1יסהער. אז עצה פײן פרײגם פון דער ענגלישער פרעסע שרײבם םיר: איך האב נעכסן באגעגנס א סרעםדע דאםע, זײער נישם קײן שײנע, זײער נישם קײן קלוגע, זײער נישם אינטערעסאגםע,