Literarishe bleter · 1926-08-27 · 121 (27.8.1926) · p. Seite 573

(21 573 ליטערארישע בלעטער ^?לבטיוז גי>זשעבקז אין 2 אקלזז, 12 בילדער ם־ש # 6־>זד>>נ. *וזאםזנגןעשזייש אזז .־;•זיםים־־ט — י* .־זל, זןוז:־, םיזיק איאנזש—ם - עגוײ יזייזבקו־נ, ז־זק?* ראציעם — װ. װיינטי־ויב, קז־דש• שוזבזרק־, בןזנששע, נסד״באן און :יזזזזיק ה■ םעניגשםיין. איז יםקארא׳-םזאם:־ װא־״ז■ דער כח פ.-־ן רטינירטע אר:־:.׳,: א ־.: א , צײ־י אין דער .םמבטױן״ רוישט א.י־ן ברויזט. דער אנםאמבל קלאפט לעבעדיק א,ץ םרײדיק. נישט אלע גימערן זענען שוין געטאקט א,ץ געשליפן, נישט אלע ארטיסטן האבן זיך שוין דערפילס נצ־ײ אין זײערע נ־יע גראטעסק־ראלעם, אבער עס גײט אויף א גאנג, א.ץ מען קאן האפן, אז אינם פראצעם ם ן ארבעט אץ שפילן, װעט יעד־גר אײנער א־ן אלע צוזאםען אפטײלן איפנויטיקס, צופעליקס, איבעריקס, און מ׳װעט דערגרײכן פילס, גאנצס. ס׳איז דא א גוםער װילן און ס׳זענען שוין דא געל-נגענע סצענעס, װאם געפעלן, נעמען־אוים א.ץ דערגײען צ.ים הארץ פ,ץ צישויער. א״ין דער בעסטער סימן—דער עולם לאכט געזונט אץ פ.ינם פ־לן הארצן. ״נאכט־שאטנס״, ״מארגאריטקעלעך״, ״דער בלינדער ארעמאן״ זענען םײנע זאכן, אויפגעפירט לײטיש; .צײט־נגסיפארקויפער׳, ״שטרויענע אלםנס׳, ״בריליאנטן״ זענען לײכטע סצענקעס-שפילע־ רײען, אויך דער .שבת נאכן טשאלנט״ איז נישקשהדיק. שװאכער זענען דערװײל די גרעסערע סצעיעס, ױי ס׳שפילן מערערע ארטיםטן, מ׳האט נאך נישט באװיזן זיך װי געהעריק צונויפצוזינגען. אױך דער״באלעט איז נאך אוםבאהאלפן, ער רירט זיך צ,י מעכאניש א־ן .אויסגעלערנט׳. די פרײע״ אוםמיטלבאדע פר״ד דארף נאך קומען. עם װײזן זיך שוין ארויס אלס דאנקבארע ארטיסטן אין .סמבטױן״—די פרוי גראסבערג. אין ״נאכטישאטנס״ און אין ״שבת נאכן טשאלנם״ איז זי פ.-ל מיט לעבן, שפילט ברײט, םול םיט טעמפעראמענט, מיט ראשיקע באװעג־נגען (אפטמאל צו רא־ שיקע באװעגונגעןי.). אין פרוי גראסבערג ״האט ״ ״סמבטױן״ א שטארקע קראםט, װאם װעט פיל געבן אט דעם ״נײעם טעאטער. דערנאך גײען ה. םעניגשטײן, פרוי בארסקא־פישער, סאנדלער, נאזשיק, א. ראשמאן, פרוי א. לעװין, װאס האבן זיך שוין אויס■ געטײלט א,ץ אנגעצײכנט זײעד אײגענעם װעג אין דער גראטעסק־שפיל. אן די סצענקעם שפילן אױך צילא ראפעל, ל. סאלמאן, א. בערמאן, ס. בראנעצקי, ה. פײנששײן, ה. פישער א. אנד. די ױנגע א. ר ו נ י ט ש איז ג,יט אין דער ראלע פון ױנגל (בלינ- דער ארעמאן) א ן צארט אין די ״מארגארי״םקעלעך׳, ױײנטרויבם דעקאראציעס. איבערהויפט אין די ״נאכט־שאטנס״, ״רבי אלימלך״ אויסגעצײכנט. פ.ץ ״רבי אלימלך׳ װאלט געקאנט זײן זײער אשײנע זאך. די װערטער, רי מװיק, די דעקאראציעס, דער שםש — אלץ גוט, אבער עס איז נישט פארענדיקס״ דער רבי מיט די הסידים-זענען װי נאכקרימענישן. ה׳״פעניגשטײן אלס קאנפערעםיע איז גושמוטיק, ליב, גלעטנדיק. דער םךיהכל—די ארגאניזאסארן פון .סמבטױן״ האבן בא־ װיזן אין אזא קירצער צי״יט און צ ם ערשטן מאל אויפצוטון זײער פיל. עס פאדערט זיך גאך פיל ארבעט, םארזיכטיקײט, זין און לײכטזין. ד״ער דערפאלג״איז א זיכערער און״ פארזיכערטער, װעגן דעם זאגן עדות שוין״ די ערשטע פארשטעל־עען. נ• מ• פארלאג ב• קלעצקין, װארשע שוין צו באקימען אלע שלום - עליכמס װערק 28 בענדער א בריװ אין רעדאקציע ריבער רערזוקטא־! םו א חב־ושע נןפןליק״ט און דרוק >><ז ד־ פןןר רן-שע-■ אין םינסקןר .אקטיאבד׳ נוםער 174 (219> טזן 1-טן אװגוםט ד. '. האט מוםטע־ קל, לאזאראװ!!ננעםיםטן־ם אן זזרטיקי ם־ט ויינע ר״יזעיאיינררוקן איבן־ פרלן אין דעס דאזיקן א־טיקל 6*.־װ*נדלט ןר םיך און י. י. ■ראשים אק דעם לןטןראט פ־נענבוים ןל״דער האלש זלםן רױוענט לןקםיקןןן ערשם בןן .י׳ און אוך קןון נישט קןןנםםאםירן װעו דןר דאדקןד פיינענבוים איז.) אין פייןידוקן ראםוניםט;. םילא, .ד*ט שיך פראױסן ה*םן םיר װעם ער *ל־ן זדן שםןטל באשםין. װאם שיך פיינענבװםען קןן איך ד$ם נישט ודיסן װיל, װי גןזאנש: ריוןנם ל;קםיק*ן אוז נאך נישט דןרנאננןן *ים פינןנבולם. לאםיר הן1ן, *ז צו חםשה ןשר װןם ןם שױן זין *זװ װלט, נ*ר װ*ם שדך םיך. איז די ז*ך *ז*: אץ אין טינןט ם*ג קוםש *רינ*ופ*לן *ו םיר און ק*נ*ןל*ריע פון לוטןר*םן*#*רין (איך בין ד*רט םעקרןט*.־) * ידוש ״רעלן םיט *ן ןננליש־רןדנריק י*םל ם־ט * ,ק*ר*נ*״-ריזן-שרײבט*שינקן, םיט * .דיזוט-ק*רטל פון דעד *םןרוקאנע• .פדײהים׳, און אידןר איך אזםםןין *ו שםןקן שלום דעם ײדישן דדןלן, ה*ט ד*ם שװן רןרלאננט * וז־ונק *ום ןננלוש- ױננןלן, ד*ם ױננעלן ה*ם אויפגן**קט די שריבםאשונקע און ד*ם ײדישן ידעלן ה*ט זי םיר ב*לד דןט*נפטרירט *לם םתנה *ון די ,פריהדם״־חבר־ם *ום *ם6*ד-ב*נקןט פין אים, װ*ם לױט דןר װיזוט, ק*רטע היםם ער ל*ו*ר קליננ. אוך ה*ב םיך *נגןטשןשעט םיט דןר שרײביםאשינקע, נלבעטן דיסקרעם דױעלבן *ו 6*רם*2ן *וריק. 6*■־־ שםאנןן די נןהיפע 6ריד 6ון די.6־*הדט'ק*לןנ־ן״ און נןװעזן איבערי צינם, אז נ*ך אץ אין י*ר *רום װ*דסן זי *ום *66*ר-ב*נקןט 6ץ ל*ז*ר קליננ אים געקװ6ט *; או־ם* או־ך, י אץ.. נעפרערט ק*לעני*ל דעם נעערנן ק*יענע, םים װ*ט םען ק*ן א־ם װײטער דינןן. ןר ה*ט נעז*נם, *ז ןר ד*דף נ*דנישס, נ*־ איך ז*ל אים 6*רבינדן םים זין קר1ב ח. נ. ר*ם איז נליך נןשןן או;.. דע- םעקרעט*ר ה*ט זין *ליכט נןטץ. א6שר נ*ך נעז*נט * ■*,' הע6לעבן װןרםןר און ג*נץ *נדןרע װי קל. ל*ז*י*װ צוטירט, און נעזעננט זיך םיט דןם ידיש) ידעלן. נעםט ד*ם ד*זוקן ײדןלן. 6*רם *װעק קין מינםק. ל*זש או1 נאנג זױן שרײב־םאשינקעלן אץ ז*גם אין םין נ*םןן װןדטער, װ*ט א־ך ה*ב נישם נעז*גט, *דןר, װ*ס איך ה*ב אין בעםםן 6*ל נןז*גט 6*־קערט, קןדם נ*ך דןרצז איבןד זײן נ*םןן און.. איך בעם איך "ידן! פה נםשך, ה*ב איך נעז*גש *זעלכע װןװםער, ט* װי אוז םןן *ז* כני*ק אין * ב*ק און *װי װ־טן־ (צום נר*ם> און־טןן 8ל*6יט ד*ם אױס? ה*ב א־ך עם װידער נישט גןז*נט, ט* ם־ם װןיכן רעכפ ■לאטלט םןן אין םין נ*םןן? •*םקודני*ק! (רןר טר*■ לינט אויף דער לעצםןר זילב.) ד*ם ד*זוקע װ*ים ד.*ב א ך נישט א־יםגעשריב;, ד*ם ה*ט *־ױםנןבילם םין געםרײן שריבם*שי:קן, םײן געם־יןי־ הינט, אייף װןלכער איך שרױב די ם*ר אום;ו*וקן און ל־דעד נוים־קן װן־םןד. און ד*ט. װ*ם איך ה*ב .*נטסיןקם׳ דןם 6ם*ד*נים 6ון דעם ידישן ידןלע אװ קײן ןװלה נ־שם. אױב ןר ק*ן 6*רדרײןן רל- נע נלײכן װן־םןר, מןנ איך צזריקדר־ןן זיין טארקןיטן נ*מןן. און אנב, א־ן נ*ר*נים**לב*ם ד*רף םןן * נ*־ *רינהרײבן םיט *לע זיגע נןםןן. ־ *נטשילד־ק דך רןד*קט*ר, 8*ר טין צו לאננןן ברװז! װ*רשע, 19 אױניםט 1926. מלך ראװיכש פארלאג ב. קלעצקלן, װארשע י. אפאטאשר 3 6 18 ( ר * ם א ן > ערשםן אוי6ל*נן — אויס6*רקװ8ט צװײםע אוי6ל*נע—דערשײנט די םענ •־ױז 50 4 נ-לדן.