Literarishe bleter · 1926-08-27 · 121 (27.8.1926) · p. Seite 564

564 ליטעראר?עזע בלעטער 121 זא װעלם. אק דןוס איז זײן אײנביקער פןרדינסם, װ$ס וועס נלײבן 6אר וער נעשיכסע, דאי װען די סאקסן װעלן!*שײנ■ נערלעך באװײזן די אומםעגלעכקײס נו דערגרײכן דןס געחליםםע אין די נישםיקײש סון דערגרײכסן... אםת אין׳ *ז א1יך דער עזזאפענבונד 6ין זײ1ניזם א ז נ*י *ן א1יסערלעכער.— אינערלעך הןש קײנםסל נישס געהערשש קײן סארשסענדגיש, קײן אײנהײסלעכקײס: םאקס נ*רד1י סין אײן זײם, אחד העם סין דער עזויזסער—צי איז ז־יער צי1נזס געװען אײנסז זױ שזרששײען זיך הײנס די ,אםעריקאנער׳ ני1ניםסן םיט די ,ױסישע׳ז $בער נישס געקוקס א1יף די סת-ר1ת הןש דןך דער עייגיזם תפיד געסרןוגן * כןורןקסער סין *לװעלסלעכער ײרישקײם. און ס1ף כל ס1ף װעש די ניוניססישע סעןריע א1יך פוק ם1דה זײן אין *ס דער *לװעלסלעכקײס. די צװײסע ײדישע *לװעלסלעכקײס איז דער ײדי שיזם, װןוס?ײן הויסש־הנחה, זײן גױנסיסרמציפ איז אײגגס• לעך אײגער: דער םק1ר 6ון קולםיר איז דןס לענעדיקע 6ןלק םים זײן געלײםערסע סראדיציע, װןןס איז ןננעז*פלס אין זײ[ . (םיף קיסם). א1יס6אסן די ײדישע װירקלעכקײס 6ון נ י ש ס ײדישע שסאנד• פ־נקטן. םיר נעםען אידײען און זוכן זײ ארײנציסאסן אין אינזער לעבן. פיר קיקן אױף זיך סין פרינציפ ,װי עס קייססלט זיך, *ז1י ײדלם זיך׳ און פאסןיצו צו דעם אינזער אידעאלןגיע. עס װערס * גײער פיל: ,װי עס קריסשלם זיך, אז1י דא־ף זיך יידלען׳. ש1ץ בײם סאםע געבורם 6ין צױניזם האש געגןולםן דער פא־דאנג 6ון ,נהיה פכל הגוײם׳. 8לע סעלקעי האפן פלוכ1ת—לאםיר אויך דיאבן * פלוצר., זאל זײן א םלוכהלע, זאל זײן * פלוםרששע םלוכ־, אבער אםלוכה װי *לע. א־י װאס די 6אקשן סין אונזער ײדישן לעבן און ײדישער זוירקלעכקײס אין *לװעלסלעכן פאששסאפ זענען לנפרי אנדערע, א־ז — אז אך און װײ צו די 6אקשן,.. לײקענען םיר אפ די פאקםן און ב1יען זיך א1ים קןןנצעפציעס, װ*ס נןר ,א1יב איר װילש, איז עס נישס קײן הל1ם'. דאם לעבן איז א:ער שסארקער פון יעדער טעאריע, און אין זיין פראקשיק איז דער ציוניזם די ערשטע יידישע װעלס• לעכע *לװעלסלעכע אידײע. אין לעבן א־ז דער צי1גיזם געװןןרן א פין נייע רעל־ניע, װןם 6ארבינדס ײדן םון דער גאנצער מ י י נ ע ב ל■ ע כ ז מארק עזוואר׳ז / לאדז די אנצןליקע בלעכן װאס דיענגען אין אונזערע ןןלכע שולן. םײנע ערשטע בלעכן האב איך אוםזיכער געװיק 6אר די נאענםםםע 6רײנם. פים 6רײד האב איך באםערקס אין זײערע א1יגן אן אנסצ־קוננ. און דאס האס םיר גענעבן חי1ת, דןס ״ האס ם־ר געדינם אז1י צו זאגן, אלם ברויס צו דערהאלםן די פח1ת פאר םײן ארבעם. מ*יק שװ*רץ >ן ק*< 6ון ן מדוי פײנע ערשםע בלעכן (הײנם זענען זײ בעװןר6ן איבער דער װעלם) האב איך זײער ליב• זײ זענען דאך םײנע נכוריס! איך זע אבער זײערע חסר1נ1ת. איך האנ אין זײ נעזוכס דןס שײנע, דאס דעקאראסיװע אנשסאס צו זוצן דאס םאנוםענסאלע, דאס לעבעדיקע. דורך די פיר יאר פאריזער *רנעס מאנ איך אײנםאל א־ן א סאנ סון 1922 האב איך א1 ף םײן סיש געסונען א שםיק צינקנלעך. װאס 6אר א צינקבלעך איז דאס געװעזן? עס איז נישם געװען סתם עפעס א שסיק בלעך• כ׳האנ עס דערשפירט בארירנ- דיק פיט די סינגער. עם האש םיך נעלאקערם. האב איך עם באםראכם א1יפמערקזאם און נליצלינג האב איך >.ין איר דערזען א נעשםאלס! א1יף דעם זעלבן ם־ש איז געלענן א נ א נ ל, װעלכער אױ נעװארן םײן ערשסע פלי. אז1י איז שארגעק־מען פײן בא• גענעניש םים דעם מ ע ס א ל. כ׳באקום שװאונג. כ'ק1יף אײן קיפער (םילימעםער דיק)״. דאס םעש האט באגילדם סײן לאדזער אםעליע. צוזאמען םים דעם קופער איז ארײן צו מיר דאס ת ל ה ב 1 ת. אנשסאס דעם נאגל דיאב איך זיך סארשאפם שסיכלס, פינצן דלו• םעס. כ׳האנ א1יסגעפונען העםערלעך און האפערס — א שר1י6שסאק פיס צװאנגען. עס האם זיך אננעװינן די אסתע ארבעס ,?י1 ■־ מ. שװאיץ *ר^פגעניסען סץ קרײץ און םןנכע פןןל ם*לש א״יף םיר ןן א פורא םמר דער פרעםדקײט 6ון דעם מוןשעריאל אין דאן דערםןןן איך מיך םון