Literarishe bleter · 1926-07-30 · 117 (30.7.1926) · p. Seite 503

503 ליטערארישע בלעטער 17י זא אונזערע ביבליאטעהו אױ די סטאטיםטיה פוז די לײענער ןן. די גאװעגמג אין דער ביגליןטןק: 1. גןװעגזנג סין לעזער א) *לנעםײנע באל לעזערן בו ע$ל לעזער אין באזינדערע גרוען (*אך, עלטער, געעלעכם, בילדונג, װ1ינונגס.ארס); ג) א1יסגעשריבענע און נײע לעזער. 2. באװעגונג 0ון ביכער או *לגעםײנע בןןל נעלעזענע ביכער; ב) די געלײענסע ביכער ל1יס די נעביםן; נו אםערםםן געלײענםע ביכער און אסערסםן נישט ג־• לײענטע ביכ,ר• םױם: װעי, װאם לייענטז אויססירן פין די געגענענע *יסערן און א כאראקסעריםסיק 8ון דער אלנעםײנער לעזעי• מאס< און סון אירע באזונדערע גרוםן• בו אלע געגענענע עיסערן דארסן םיר נישס םארגעכן *וגעבן דערקלערונגען, נדי זיי זאין ארויםקיםען?ארשםענדלע• כער. לםשל: די בײס װאס די ביבליאסעק איז אסן, די פא■ נרענעבוננען בײכ ארויסגעבן בינער (י1יב ס׳זענען דא אזעלכע• א. אז. װ. בכלל דארםן מיר גענ1י אננעבן אין װעלכע באדינ• גונגען די בינליאםעק ארבעס• יעדע סםאסיססיק אםערירס םיס עיסערן. זײ זענען אבער אבםםראקס און טרוקן און סארגעםן זיך זײער שנעל; םיר װילן אבער, אז דער לעזער זאל זיך שנעל אריענםירן אין דער דאזיקער שםראך פון ביסערן און דער אײנדרוק זאל ױיך זײן א ד1יערד.א0סיקער. בו דעם ןיװעק באנובן םיר זיך םיס סארגלײנגדער ססאסיסםיק. םיר םארגלײנן לםשל, אײן יאר ארנעם אין דעי בינליאסעק מיס א רײ םארלא0ענע יארן, אדער דל באל אײנװ1ינער םון שסעםל םיס דער נאל לעזער אין ביבליאסעק, אדער אײן גרוסע לעזער כים אן אנדערער. דא איז שוין נ:שס וױכסיק די ביסער, נאר דאם סארהעלםנןש, די *ראםארביע, װעלכע בלײבם לענגער אין זכר1ן. םיר באנובן זיך דערלבער א1יןו אין סםאסיססיק םיס דיאנראמען, װעלכע קאנ• קרעסיזירן דל ביסערן, גלבן זײ א םםשיתרלקן געשטאלס און שםרײכן בולס אונםער די םארהעלםנישן בװישן דל סארשלדענע ססאםיססישע גרועעם. * # * דעד באװוסםער רוסישער בינליאםסלכאלאג, נ. רובאקין, דריקס זיך א1ים אין זײן איסיקל: .בו דער כאראקםעריססיק 0ון ײדישן לעזער׳ (װאסכאד 1903, נ. 6) אז .דער ײדישער לןזער װארם נאך א1יף זײן סארשער... װען עם נײם װעגן אים, בלאנדזשען םיר ארום אין דער סינסםערנלש׳. די דאזיקע װערםער חזרם איבער א. קירזשניץ אין אנה1יב םון זײן ארסיקל: .בי דער כאראקםעריסםיק םינם הײנסיקן יידישן לעזעי׳ (װיעםטניק אאע 1910). א. קירזשניץ שסרײכס אונטער אז דורך די זיבן יאר, װעלכע זענען אדורך םון רובאקינס אי־סיקל ביז זיינעם, האס זיך דער םבב מלם גארנישס געענדערם. םיר האבן שוין איבס 1926 אין נישם געקיקט אויף די םןליסישע אין קולםורעלע איבערקערענישן, װעלכע םיר האבן ביז הײנס דורכגעםאנם און װעלכע האבן ראדיקאל געענדערס די אםיכא• לאגיע םונם יידישן לעזער, בלײבן דאך ריבאקינס װערםער 0ון 1903 אין זײער גאנבער קראסס. קײנער אינםעריםירס זיך נישט הײנס םיטן ײדישן לעוער. םיר האבן אינסםיםוביעס, װעלכע ססאםיםסיק ייז יין יונזערע ניבליאסעקן גאנץ װײגיק ■אסולער. װענן *נדערע סארםען סון ביבליאםעק-ארבעט, םיז דער ביבליאםעקאר בעל-ברחי זיך אן עבה געבן, יון װי עס ייז, זײ יײנארדנען. בו ססאםיםסיק נ1ים יים קיינער נישס, און דער ביבליאסעקאר אלײן סילם י1יך נישם קײן םםעביעלע נויסװענדיקײס. די םםאםיםםישע ביסערן זענען א ס נישם נ1יםיק בו דער םאג־סעגלענער ארבעם אין דער בינליאםעק, באגיים ער זיך אן דעם. א1ינ אנער םיר װילן האבן א םלאנםעסיקע און םראדוקסיװע םעטיגקײם יץ דער ניבל אסעק, קענאן םיר זיך אן סםאםיםסיק נישם באגײן. די באװעגונג אין דער ביב• ליאםעק איו י טירשידגארםיקע: י םאל י שװבכערע, י םאל י ששארקערע, טײלםאל םאדערם םען ביכ נר םון א באשסידםן יינהאלס, םײלםאל קיםען אן אין ביבליאםעק לעזער סון א באשםיפםער עלםער, באשעסםיקוננ. מיר באםעיקן טײל נאראק• םעײססישע שסריכן, יין אלגעםײן אבער זעם עם יוים בו זיק 5אאסיש, אן א באשסיםםן סדר. .אז1י װי א ס1יבער, קוקס זיך בו װי ם׳סאנבט׳ און הערם נישס די םיזיק, דעם םקור םון די ריסםישע באװענונגען; אז1י ייז דער ביבליאםעקאר, װעלכער באזיביז נישם די ססאםיסםישע עיסערן סין זײן ביב• ליאסעק, װעלבע רארסן ארײנברענגען אסדר יינם נלוםרשסן כאאס י-ן לערנען דעם ניבליאטעקאר, װי בו סארװאלסן םים דער ביבליאסעק, אים אנװײק, בי ער גײם ױי0ן ריכסיקן װעג בי נישם. .די ביבליאםעק-םסאםינםיק איז דאס געװיסן סון דער ביבליאטעק׳, זי װײזם אן א1יף סעלערן און ױיך א1-ף װיםיל די ביבליאסעק-סעסיקײם איז בװעקםעסיק יין עקאנאםיש אן איבריקן ענערגיע־סארלוסם. כדי בי באקוםען די נ1יסיקע םסאסיםסישז ביםערן, םוזן וײ םיםםעםאטיש זאםלען םאםעריאל א לעננערע בייס, װײל די סםאסיססישע םעסאדע איז די םיס. סעםאסישע םאסן-אבםערװאביע. װאס גרעסעיע באלן םיר נאזיבן, אלץ לײכסער איז אוגז בו דערגײן די רעגלםעםיקײם אין דער םאםן-באװעגענונג און בו ױיסבודעקן דעם בחאםענהאנג בװישן םיבה און רעזולסאם. די קאנקרעסע בילן םין דער ניבליאםעק-ססאםיםםיק זענען: א) דערקענען די לעזעסמאסע, ידי בי קענען בװעקםע• םיק םארשירײםן די ביצער, װיםן װאס 0אי י ביך בי געבן. ױ קאנסראלירן די ניבליאםעק-םעםיקײס, דערקענען אירע חסרינ1ת און םעלוח. ג• ססאםיססיק דינם אונז א1יך סאר סראםאגאנדע־בװעקן, בו נאקענען די ברײםע שיכטן םיס דער ביבליאםעק-סעםיקײם. װעלכע זענען וײ אביעקסן 0ון דער סטאסיסטיקז װאס 0אלס ארונסער אין דער נינליאסעק או.סער דער סםאםיסםישער אבסערװאביעו םיר םײק זײ אײן אין בװײ גרעםערע גרוםעם: ו) דער ניבליאםעק-באשסאנד; 2) די באװענונג אין דער בינ- ליאסעק• 1. נינליאסעק־נאשםאנד: 1. בודזשעם או אויםגאנן א1יף ביבער (אײנק1יף, אײנבינדו; 1) אדםיניםםראביע*י1יסנאבן. 2. ניכער-באשסאנר א) אלגעםײנע באל ניצערן ב) באל ביכער אין באזינדערע ביבליאסעק-אםסײלוננען; ג) בוגעק1י0םע ביכער.