Literarishe bleter · 1926-07-30 · 117 (30.7.1926) · p. Seite 502

117 .זא ליטערארישע בלעטער 502 גום גאדויערן זענען דאס נאך נישם איע גרײזן, וועלנע ם׳װןלם נײ א ניםל גוםן װילן געקענס אויםםײק. אנער װי געזןגט, זענןנן עם נרײזן אין אנישט שלעכסער אינערוענונג, ערשםע םאל זענען די ארגעסס עלעםענטן, נ6#רײט 6ין די ■אראליזלרסע׳ (■אראזים;? י.ר.),װען כ׳האנ דערזען 8יל 6וןםיינע סרײנס—בײשלאסערם(?) אין קאםשראדן׳... ,דארף םען אפשנײח רעם •ואיק׳ ודעם נןוסל?י.ר.) צ ײ ט ש ר י פ ט ג׳ך 1. >ןר-םגעגעבן סץ אינסשיטוס ם*ר ילדס רוס״ענדישעי יןילסור, מינםק 1926, 8ל2 ז• גררם $6רמ*ט נומערן. אין בוך זענען דערװײל גענראכס 565 םון אות א ל ף). ד״ר ח. ספיװאק -דער ״קא•" אץ ײדיש. רשיםה פוך װערטער, אויםדריקן, װערטלעך און שפריכװערטער, װןןס װערן געברויכס אין דער ײדישער שפראך אץ פארבינדונג פיט דעם װארט ״קע8"• די ״אויסלענדער״ נ. שטיף, ד׳ר מאקם װײנרײך אץ םאקס עריק ברענגען אלע פאםעריאלן צו דער אפסײלונג ,אלט-ײדיש׳. נ. שטיף: א געשריבענע ײדישע ביבליאסעק אין א ײדיש הױז אין װענעציע אין מיטן 16־טן ײה; אליהו הלױם ליד ״המבדיל׳. ד״ר מ. װײנרײך: א ײדיש ליד װעגן שבתי עבי פון יאר 1666; םאקם עריק: בלעטלעך עו דער געשיכטע םון דער עלטערער ײדישער ליסעראםור און קולטור. אין דער אפטײלונג ״שפראך־פארשונג״ זענען אריץאגרױ• סער ארטיקל םון״ם. װײנגער—װעגן ײדישע דיאלעקטן; ב. סלמקי— דער לעקםיקאן פון פענער־שנײדערײ; ד*ר מ. װײנרײך—״טרײבן׳ (א לעקסיקאלאגישער עטױד). גולעגס קומט ארײכע אפטײלונג: ,םיטסײלונגען און מא־ טעריאלן״. דא האבן םיר: סאניאלע קעגנזאגן אין ײדישע קהלות אץ 16 און 17 י׳ה לויט שאלות ותשובות פץ י. סאסיס; סץ ארכיװ פץ מינסקער קהל—ה. אלעקםאנדראװ; נריװ םץ שלום־ עליכם (8 אין רוםיש און אײן ײדישער); ש. ראביגאװיטש—װעגן אײניקע שלום־עליכם פערםאנאזשן; א. װעװיארקע — א בוך םון גרױסן װערס (םפר ״יהושע׳ אין ײדישע סעתן סון יאר 1543); א. קאהאן-מאטעריאלן װעגן י. מ. ליפשיץ (דער פחבר םץ בא־ ריםטן ײדיש-רוסישן און רוסיש־ײדישן װערטער־בוך, אנגעשריבן אויםן סאן פון ידיעות, באקופען פון עלטערע בערדיסשעװער תושבים,"װעלכע האבן פערזענלעך געקאנט ליםשיבן); נ. אויסלענ־ דער—בו דער פראגע װעגן דער באפובוננ םון ײדישן פאלקם־ליד; ב. םלובקי—ײדישע בדחנים־שוישסילער; א. כאריק—לײזער שײנ• מאן דער בדחן םון זעםבין; נ. א.—ארום א געשטאלט פץ א פאלק־ זינגערי ם. װײנגער - אץ דער לאבאראטאריע סון ײדישןןאקאדע־ מישן װערטער־בוך. די מינסקער גרוסע האט אי־ײנגעבראכם אװיכטיקע אינםע־ רעסאנטע ארבעם אין דער ײדישער װיסנשאפס־ליטעראטור און זײ קומט א ײשר-כח. נאך דעם לאנדױ־בוך איז די .בײטשריפט׳ א נײער װיכטיקער בושטײער אין אונזער ליסעראטור־װיסנשאפט. װעגן ארײ אײנבלנע ארסיקלען לױנט זץ־ אפבושטעלן באזונדער און אױססירלעך. נ. מ. 36 סמ>סס1 91. *!■120( ןם זערט נןנדײט * באנד זונסיק, דעם 3־םן א1יגוםס 1926 םײערן םלר דעם סז־יעריקן ייבילעום 6ין אונזער ביבליאסעק• םלר לאח אײן אלע ײדישע ביבליאסעקן אץ §1ילן• די פארװאלטונג *דרעס: 16*ס1>ס1א * (6ו)1¥81ס3ץ2 ץ12162>ס1תז 9)61)816110 ״דאס ערשטע פאל — װערס געזאגט אין דעם םארװארט צום בוך — אין דער געשיכטע פון יידישער קולטור איז םען בו־ געטראטן בו װיםנשאפטלעך־פארשערישער ארבעט, געשטיבט נישט דורך םעבענאסן און אפילו נישט דורך קולטור־געזעלשאפטן. דאס ערשטע מאל אץ דער געשיכסע פון ײדישער קולטור איז אונזער װיסנשאפט געװארן א זאך, װאס גײט ארײן אין די דירעקטע אויסגאבן םון א םלוכה־אנשטאלם׳ דאס בוך דערשײנט דורך דער ײדישער אפטײלונג פון װײסרוסישן אינסטיטוט, װאם איז געגרינ־ דעט געװארן לויטן דעקרעט פון װײסרוםלענדישן" צ. א ק., עס איז א דירעקטער פועל־ױבא פון די ארבעטן אין די סארשידענע סעקציעס. די ארבעטן םון אנדערע קאמיסיעס װעלן פובליקירט װערן אין אנדערע אויסגאבן. אזוי, למשל. יװעלן די זכרונות־מאטעריאלן צו דער געשיכטע פון דער רעװאלוציאנערער באװעגונג פארעפנטלעכס װערן אין א ספעציעלער אויםגאבעיא. נ. ״רויטע בלעטער/ אױך װעלן אין אבאזונדער סעריע דערשײנען די ארבעטן פון דער קאםיסיע פאר םטאםיסטיק און דעמאגראפיע. ידיעות װעגן די הכנות צו דעם דערשיינען פץ בוך זענען שוין בײ אונז געװען עסלעכע מאל. איצט ליגט פאר אונז אלײן דאס בוך. עס איז דעי עדשטער פרײדיקער גרוס פון אזא מין אויסגאבע אין ראטנםארבאנד. פינםק האט זיך איר אײגענע שיטה, און אט די שיטה איםפאנירם און ד װעיס בלי־ספק ברענגען גרויס נוצן און םארדינססן דער אויסבוי־ארבעט. צום ערשטן מאל זענען סארטראטן דא ארבעטן פון די ״אויסלענדער״ און׳די. רעדאקציע באטאנט עס אין דער הקדםה און זאגשי• ״מיי דדיקן געח די דאזיקע (בוגעשיקטע םץ אױםלאנד) יארבעטן, האלסנדיק פאר װיכ־ סיק אײגבושטעלן א פעםטע און שטענדיקע סארבינדונג פיט אלע די, װאס װילן באמת ארבעטן פאר דער גרויסער קולטור־בויונג, װאס קומט פאר אין ראטן־פארבאנד׳. דאס ביוך איז אײנגעסײלט אין 6 אפטײלונגען. געשיכטע: י. סאסיס—צו דער סאציאלער געשיכטע םוןי ײדן אץ װײסרוסלאנד. סאציאל־עקאנאמישע באצױנגען אין 16—18 י׳ה, דאס ײדישע םא• ציאלע לעבן יאון דער מוסר אץ 16—18 י׳ה; ש. ראםבאך—די ײדישע בעלי־םלאכות אין רוסלאנד אין דער ערשטער העלפט םץ 19־טן י׳ה. ד״ר ם. א. לוריע-די סאציאלע םארהעלטנישן אץ די סאציאלע באװעגונג אין פאלק ישראל. םראפ. נ. מ. ניקאלסקי— נײסטע שטרעםונגען אין דער ביבלישער װיםנשאפט. אין דער אפטײלונג ״ליטעראטור און םאלקלאר״ קופען עסלעכע זײער אינטערעסאנטע ארבעטן פון נ. אוייסלענידער: פרצעס ״שםעט און שטעטלעך״ (צװישן חסידישע און פאלקסטימלעכע גע־ שיכטן, פרץ אין ״ײד״, מיר שװיםען צוריק); א. גורשטײן—דער איצטיקער צושטאנד פון פרצעס ביאגראפיע (װעגן די פארעפנט־ לעכטע מאטעריאלן םאר פרצעס בייאגראפיע); אורי פינקל—םאביא־ לע פיגורן אין א. גאלדפאדנס ערשטע װערק (מאטעריאלן צוידער כאראקטעריסטיק םץ א. גאלדםאדנס שאםן). די אלע דרײ ארטיק־ לען האבן אגרויםן װערט פאר דער ליטעראטור־םארשונג. די םאלקלאר־אפטיילונג איז םארטראטן מיס ארבעסן םץ י. גאלדבערג—באםערקונגען װעגן פאעטישן שטײגער םון ײדישן פאלקס־ליד; ז. כראפקאװםקי—פאלקלאר־זאמלונג. (ז. כראפקאװסקי, ײדישער לערער, װאם איז געשטארבןי אין יאר 1924, האט אין םשך פון העכער 15 יאר אנגעקליבן צענדליקער סויזנטער װערטי לעך און גלײכװערטלעך. אין רשות פון דער ליטערארישער קזן• 0יסיע פץ אינװײסקולט געפינט זיך א זאםלונג פון קרוב 7000