Literarishe bleter · 1926-07-30 · 117 (30.7.1926) · p. Seite 499

117 .זא 499 ליטערארישע בלעטער - זנושםאנד? רער עילם אין די גןןסן זעם זו1ים נישש 6רײלעך צו ױין, אלע גײען םים קיישלעך, שליטלעך און זעק און *ױף די םניםער ליגם בײ אלעםען אייסגעגןןסן א זשעדנעקײט, י שװער געװןרן אייף א שטיקל גרייט צו םארדינען. און װער עס סןןרם א1יף סערד, אדער גײט םיט א םעקע, דער 6לים ש1ין װי א1יף א שרםה, אזא אײנער װעס ש1ין םיס דלר נישס רעדן. עס איז םארבײנענאנגען א מענםש אק א שעםסענעס םעלצד איי אין א םריצישער היטל. ער האט אייסמערקזאם, לחליטין נישט בײז אקוק נעטון דורך זײנע ברילן אויף םאש״ קען, אפער זלך נישט אננערוטן צו אים טים קיק װארם• סאשקע האס זיך נעלאזס נאגן םענטשן. ער קוקט אז1י גום, דער םענסש. דער מענםש אין דעם םעלצל האס זיך אראםנעלאזם אין א קעלערל. סאשקע האט זיך דערמאנט, אז דא געסינט זיך א קאפע. עםעס א חביה האלט א1יס די קאשע, די אײנציקע א1יף דער גאנצער גאס• קלײטן זענען איצט םארװאנדלס נע• װארן אין מלינה-סקלאדן, אין א סײל שטײען זעלנער אײן, אדער װערקשטאטן םארשידענע געסינען זיך אין זײ און נאר אין דעם קעלערל האנדלם םען. םאשקע האט זיך ארוםגעקוקט, םינקכ װי ער זוכט עםיצן, און האט ארײנגעקוקם אין א ש1י• שענםטער 6ון א קלײם: םענטשן יאנן דארס ארום. נו, א צײט: קײנער זיצס נישט אײן, אלע 6ליען ארום. ער האט אפנעזיסצט, א 6ײף געטון און םאװאלי אנגעהויבן אראםצולאזן זיך אין קא6ע. בײ דער טיר איז ער געבליבן שסײן, ער האס באלד דעדזען דעם מענסשן אין םעלצל. ארום די טישן זיצן איננאנצ אײנס, צװיי, דריי, 6יר םערזאן. א גר1יסע זאך צו דערזעןז די װענט 6ון קאםע זענען שםיציק און 6ײכס. די צע• ראטע א1יף די טישלעך איי םארשמעלצעװעט און פארםלעקס. קאװע דערלאננט םען אין טעסלעך. און צו דער קאװע דינינקע םענעצלעך בר1יט מיט םוטער שטארק םאגער איז רעם מענטשנס לעבן בשעת א רעװאלוציע! דער םענטש אין דעם סעלצל פאר• ענדיקט ש1ין דעם צװײטןםענעצלביויט און באשטעלט זיך נאר א סעםעלע קאװע. צװײ מאל האס ער א קוק געטיןי אייף םאשקען. איינםאל עםעם אז1י װי פים א שםײכל, אדער גלאט םים גוטן. האט זיך סאשקע א רוק געטון צו זײן טישל• — הערט זיך אײן, חגר, לאזט איבער 6אר םיר א םלצל ביויט, אזיי א1יף אײן בים נאר. יענער האט א שסײכל געטץ אין האט געענטםערט. — א1יף אײן ביס װעט דיר נישט קלעקן, ברודער. ײעםס נישט דערפילן דעם סעם. זעץ זיך צו. אין ער האט געגעבן סאשקען א נאנץ סעפעלע קאװע מיס א שטיקל ברויט דערצו. — םארװאס ארבעטסטו אין ערגעץ נלשם, האסט דאך געהערט: װער עס ארבעט נ שט, זאל נישט עםןז — בין איך דאך דער ריכשיקער ארבעםער. גיט מיר װעלכע ארבעט איר װילס, װעל א־ך זי םון. — גוט, גײ םיט םיר, װעססו צ$נ1ישלײגן האלץ. און םון װאנען קוםםטו איצםז װו האסטו םריער געארבעם. סאשקע האס זיך צעלאכט, אנגעדיויבן דערצײלן, א1יף טעלערלעך צעלײגס, אבער יענער קוקט דורך די ברילן גלייך אין ם׳ןשקעם שםאלינקע, דורכגעסריבענע א1יגלעך און דערלאננס, דאכס זיך, ביז די טיםסטע טיםענישן אריין ■ אלז סאשקע צעמישס געװארן און איז אנסשװיגן געװארן. — נו, גוט. קום םלט םלר אין בלבליאטעק. סאשקע האס זיך װײםער אנגענוםען םלם םוט. — און איר װער וזעט זײןז שון די קאםוניסטןי — איך נײ אײך באנלײםן. איך בץ איצםער, װי איר זעס םין, צײסװײליק ארנעססלאז, קאן איך ש1ץ ארומשפאצירן אן א שיעור. — נו, בױדער, און נײ אונז קוקם םען א1יף די שעהן. בײ אונז איז א דיסציפלין. נישסא קײן צײס ארוםצושפאצירן. םאך ברײםערע םריס, אויב דו גײסס םים םיר. און 8ון װאנען שטאסססו, םון װאנען קוםססו אר1יסז — שסאםען שסאם איך, און אר1יסקוםען קום איך אר1יס פון פראלעסאריער. םײן םוסער א ז פאריקע װאך געשםארנן, א1יף םלעקן טי6וס קראגק געװען, און דער םאסער איז 6אר דער ראסן.םאכס אין םאסקװע געשטארבן. דער גרעסטער קאםו• נ סס געװען, לענינען אק אנים אט אז1י, װי איך אײך ,געקיקם. דעם קײםער ניקאלקען ארעססירס. פײן א1יםגעמוסרס אים: האסט געסרונקען, זאגס ער, אונזער בלום! — ביסם א םבין, אין יענער װאסז — יענער האס זיך אײנגעקארםשעס אין א װינקל, װי א ם1יז, װיל זאנן א װארט און צישעט נל1יז װי א שלאנג. אז1י, אז1י, צו װאס דער קײסער האם זיך דערלענם. אז1י פארסין אין שטועם זענען זײ םיט םװיססונאװן צו• געקיםען צו די קאזארםעם. און אין די קאוארפעם איז ער ש1ין פארבלינן. אנער נײ סװיסטונאװן איז אײנםאל עפעס א םעשה םארנעקוםען םיס די העכערע 6ון זיך. ער האט זיך שםארק א1י6גערעגס און דא האט זיך אים גראר סאשקע אונסערגערוקם אונטער דער האנט. — קיין זכי זאל 6ין דיר דא נישס נלייבן, לײדיקגײער דוו א קעססיקינד א1יף זעלנערישע קעםט האט דך אפנעזוכט! דל איבעריקע ר1יסע ארםײער האנן ױך נישס אנגענוםען ז־ין קריװדע. א ס1ף, װיפיל איז דער שיעיר צו זײנע םעשיותז ער דארף םאר זיך אליין אן ארט געםונען. םונדעסטװעגן האבן זײ אים גענעגענן אגעלן זעלנערישן געשסעפסן רעקל, װאריםע שסיװל און א היםל. װעס ער 6ארם נישט ארוםגיק די 6לס אין שםאםעס געװיקלס און אין א זוםערריקן רעקל. די קעלט קלײבט גישט םאנאנרער צי ניפטו א פראלעטאײער אדער א םענטש םון דער דריסער קאסעגאריע. און װאם דו װילסט, אני װיקל זיך ארוס. האס זיך סאשקא ארוםגעשפאצירט אינער דער אוםיםער גאס, דך נעשסופם א1יםן םארק, געפי־וװט זיך א דינג סון, אבער א פ1יער אויף א פור האס דך צעשריען: — םרײב אים דורך! דרײס זיך ארום און קיקט א1יס. די הענם אין די ה1יזן, און דארם זענען נאר לעכער פאראן, הײ, הײ, םוםע, גיב גוט אכסונג! סאשקא האס זלך צעהיצם, קרינם גלײך א1י6ן פ1יער: — װאס ניססו םיר פאר א דעה זאגערז םעל םון אונטער דער פאלע 6ארק1י6םםו, און א1יף א פראלעםאריער םאלםםו נאך אןז אט סו איך א רוף א םיליציאנער, װעס ער דיר באװײזן, װי 6ון אונםער דער פאלע צו האנדלען. און דער פייער קריכם םים די קולאקעס: — אדרבא, גיב נאר א געשרײ, אייםװורף, דוי! זאל ער אין אײן װעגם דיך א1יך א נ אפ םון. עם האט זיך אײינגעםישט עפעס א םר1י און סאשקע האם געכאפס קלעפ. און ע1לם האט דך פארואםלס. אנער, װי נאר א םיליציאנער האם זיך באוױזן, זענען זיך אלע צעלא6ן. סאש• קע יויך. כאפט ד דער גוםער, די םיליציע. פרענט בײ אלעםען אייף דאקיםענטן. אין װעס שאר א דאקוםענטן קען האנן סאשקע, אז ער שסאםט םון ערגעץ נישט און קוםט 6ון ערגעץ נישט אר1יס אין דערצו נעפינס ער זיך נאך אין אן אינװאלידן־