Literarishe bleter · 1926-07-23 · 116 (23.7.1926) · p. Seite 487

487 ליטערארישע בלעטער 116 .זא דאס אינטימע טאג-בוזי פוז לעװ טאלסטאי װלאדימיר פןזזנער׳פאריז נישט אפ. אבןנר טאלססאי דיןןס, אגב, נישט געהאס אין זיך גארנישס 6ין א דאןיזשיאן. װי נאר ער דערועט א 6רוי, װערם ער אײנגעהאלסן אין דערםיס איז ער ענלעך גו רוסאן. 6ין בװישן די אנאניםע אן א שיעור קלײנע ליבעס שװיםען אר1יס עטלעכע מער דויערנדיקע ליבעס. עסלענע פרייען-נעםען װערן דערפאנט, א6סער סון אנדערע, װערן דערםאנס װי עפעם דורך א םין בייבער. 6ין װײן בי געיעג, םון קארטן צו 6ר1יען• #ונקס אז1י װי יעדער אנדערער יינגער רוםישער אריססאקראט פון זיין בײט. אבער ער טראגס אץ זיך נאך א לײדנשאםס, װאם װעגט איבער אלע פריערדלקע, װאם שארכאסס אים אינגאנצן, אין װאס איז דער הוייס־קװאל 6ין זײן םרײד אין פײן. איך פײן די ליםעראםור• עס זענען 6אראן שרײבער נישם קײן צופעליקע, שרײ• בער, װאס װערן געבוירן און שטארבן שרײבער. צו זײ נע• הערט סאלסטאי: קײנםאל הערס ער נישט א1יף צו ארבעטן, ער שרײבט אין אלע םעגלעכע אוםשטענק: אין װעג, אין צוג, א1 ף דער םלחםה; אםילו א קראנקײ ו רײסס אים נישט אפ 6ון זײן אוםאויםהערלעכער ארבעס. אין דאך דאבס זיך אים שטענ• דיק אוים, או ער שרײבם צי װינציק און ער װאלט אים נעװאלט ארבעטן װאס םער. ער שא6ט שסענדיק. פארשידענע אידעען פילן אן זײן םח, און ער װײסס נישס װאם צו טון םים זיי• עס באקוםט זיך בײ אים אן איבערפלוס 6ין געדאנקען אין בילדער, און ער שרײבט לידער (אגב שלעכםע), שרײבט קאםע• דיען, הײבס אן פינף אדער זעקס פארשידענע װערק, לאזט איבער אײן װערק ציליבן צװײטן און אײלם באלד ציריק ציכש ערשטן. װאס םאר א דארשס, םמש נישס אנצוזעסיקן זיך 6ין לעבן און םון שא6ן! סאלססאי קאן נאך נישס באהערשן די םוזשעטן, װאס 6אר6לײצן א־ם די רויקײם, די חצםה קוםס ערשם שפעטער. קײנפאל פארלאזם איבש נישס דער דראנג צו שלםית. ער לײנם א םך םאל איבער דאס אננעשריבענע, םארריצם, שרײבט צי, םאכם איבער, שרײבט איבער, און קערט זיך אום עטלעכע םאל צו יעדער זײסל. ער םײנט, אז ער קאן נישס שרייבן א1יף אײן םום, אבער די קארעקטור, װאס ער קאן זיך נישס באגײן אן איר, שלאגס בײ אים אם דעם חשק צים אננעהייבענעם װערק. דער תםצית פין זיץ שא6ן נלײבס, אגב, שטענדיק דער זעלבער. אט 6אלס אים ארײן א םוזשעס אין קאם: בײנאכס, אין חל1ם, בשעת א געשםרעך, םאלססאי צינדט זיך אן און דאס װערק אין זײן פארשסעלוגג װײזט זיך אים א1ים צו זײן די העצסםע םדרנה 6ון קונםס. אבער די צײס 6ין ידײון דערנענםערס זיך, םען דארף זיך נעמען צום שרײבן. און װען ער איז באגײססערם, שא6ם ער ,א סך און גוט׳. אבער דער ערשסער םאםענס 6ון םרײד גײס א דורך, די צײט 6ון קארעקםור קיםש אן, און סאלםםאי אנסוישט זיך אין זײן װערק. ,איך פיל אן עקל צו ,ױגנם׳ זאגם ער אםאל. און דאך צװינגם ער זיך צו טון די אופאנגענעםע ארבעס. לם1ף כאםס ער זיך, אז א העל6ם םון ביכל איז ש1ין אגנעשריבן און געשריבן גאנץ גוט. דאםאלם הײבס ש1ין סאיסטאי אן אײלן ליסן ם1ף. אין שפעסער קוםט די איםפארפײדלעכע אנ• םוישונג, װאס װערט קלענער ערשס װןן םאלםטאי זעט זײן װערק געדרוקט, די װערק םון לעװ םאלססאי עסעםען םים א העכערער רו, םים אליםפישער שליה. אין דעריבער האלם מען םאלסםא• יען 6אר א געטלעך רייקן םענסשן, װאם איז נישס 6רײ 6ון לײדנשאםסן, אבער ער געװעלםיקט איבער זײ. איצם איז דערשינען דאס ,אינטיםער םאנ-בוך 6ק לעװ םאלססאי/ װאם איז נאך נישט געװען 6ארע6נסלעכס, און עס װײזס זיך בולס אר1ים די גאנצע םאלשקײם 6ון דער אנגענוםע• נער םײנונג װעגן סאלססאיען. אין וײגע ראםאנען אלז"סאלסטאי — דער פענםש - אינגאגצן נישסא, אין דעם טאג-בוך אבער פאװײזט ער זיך 6אר אונז װי א פשוסער בשר ודם. דער סאנ-בוך נעמכ ארים די צײט 6ון 1353 ניז 1865, ד. ה. די בעסטע יארן םין םאלםסאים לעבן. אץ 53־םםן יאר איז םאלםםאי נאך א ױנגער אם-ציר, װאס דרוקט ערשט זיין ,קינדהײס׳, אין 63.םסן יאר איז ער שיין אײנער 6ון די בא• רימטסםע רוםישער שרײבער. אין םשך 6ון די צװעלף יאר םאכס ער דורך די קאװקאזער, רוםענער אין קריםער קרינס• קאםפאניע, שרײבס א סך, פארט אין אויסלאנד, האס חתונה און האם דאס ערשסע קינד. דאם זענען געװען די יארן םין זיין אינםעלעקסועלער און ליסערארישער צײטיגונג. סאלסםאי, א קינד 6ון אדל, נישס קײן שסארק רײכער, גענוג געבילרעס (ער באהערשס עםלעכע פרעםדע שפראכן) םארפאגט אץ יענער צײם אלע חסרינות 6ון זײן םביבה אין אלע לײדנשאפםן 6ון זיץ עלטער. ער סרינקם אן א שיעיר, באזונדערם א1יף קאװקאז שינירט ער אן א ס1ף. ער האם א1יך געשפילם אין קארטן. נישט םיט קײןקלענערן אזארם 6 ן דאסטאיעװסקין. ער 6לעגם פארשפילן אםאל םער םון םויזנט רובל אין םשך 6ון צװײ אדער דרײ סעג, םארשפילס זײן ה1יז אין יאםנא פאליאנא. געװינס ער ש1ץ יא אםאל, איז דאס נאר דאן, װען ער הערט א1יף צו האלטן זיך בײ זײנע אײגענע כללים. םאלססאי האס זיך געשא6ן אײגענע כללים 6ין קארםן• שפיל, גאנצע סעג איז ער געזעסן פארשפארם בײ זץי אין ציםער - אין נעשפילס ם־ם זיך אלײן כרי אויםצוארבעםן זײנע כללים. שפיל און 6ר1יען. דער עיקר די לעצטע. טאלסטאי פאר• ליבט ויך זײער לײצס. םיר דאכט זיך, אז די פים םין יעדער סר1י זענען די שײנקײט אליץ, זאנט ער, און ער 6ארשרײבם גענ1י אין זײן טאג-ביך די אן א שיער צײטװײליקע ליבעס. ער װידםעס אין זײן רײזע טאג-ביך עטלעכע װערםער די באדינערינס פין יעדער האטןל, װי אים איז אייםגעקוםען זיך אפצ שטעלן, און ס׳איז א סברא, אז ער האם זײ געװידםעס נישט נאר װערםער. אםאל סארשרײבט ער אפילו װיםיל שײנע סיויען ער האס באגעגנס אין םשך םון סאנ. און פונקט אז1י גרינג װי ער אארליבם זיך, הערם ער א1יך א1יף ליב צו האבן, דרײ חרשים איז ש ין צו םיל 6אר אים. אםאל װאכט אויף אץ אים אן אלסע ליבע א1י6סנײ, אבער קײנםאל נישט אויף לאנג. א6ס איז םאלםסאי שארליבט אין עטלעכע 6ר1יען םיט אםאל, םארליבט א1יף אײן א1יפדערנאכס. דער םיליסערישער ארט״לעבן גים אים נישט קײן א6םע געלעגנהײם צו באםרידיקן זײנע םארלאנגען. דאסאלס ה1יבס ער זיך אן צו קלאנן אן א ם1ף אויף די םארלאנגען, װאם לאזן אים, דאכס זיך, קײגםאל *) א רוסיעער $8זגס אי*נער 6ון דער גרייזג £*ן די ,סעראי־־^ן-גרידזגר״