Literarishe bleter · 1926-07-16 · 115 (16.7.1926) · p. Seite 470

115 זא ליטערארישע בלעטער 470 איך גין ןןו־ויף אין 8 שסילן עןןןרידןר׳ געלײענס די נע םען אויף דל גוגעשלאגענע בלעכלעך און ענדלעך געפונען: לעןן פרץ׳ קורץ און ש&רף. איך הןוב 8נגעקלינגען. די סיר ה8ם פיר געעפנם 8 ײננע קריםסין. איך װיל באםערק;, אז זי איז געװען זײער שײן. שפעסער ה&ב איך אסילו נעװוסס איר נןםען זי האס געהײסן ,ססאשע׳• און םיר 8לע ײנגע אײננײער בי פר*ן פלעג, כײס אװיס• גײן ארײנכאפן זיך אין ק ך טרינקען 8 גל&ז װאסער, װאג סשאשע ה&ס אונז א לאכעדיקע דערלאנגט. םיר ה&נן זי גערופן .אפתא דרבי*. פרץ ה&ס עס נעװוםס און פלעגס גופםוסיק ל&כן. די ד&זיקע ססאשע ה&ם םיך ןנגעקוקס םים א שםיינל. איך בין 6אר איר געװען צו ,נרין*. זי האס גענרעגם םײן נאמען. איך ה&ב םיך 6אר איר 6אר איר פ&רגעשס״לס: אברהם רײזעןן נאסירלעך האם זי זיך בולאכס... זי איז געװען א ײננע און זײער אפרײלעכע. ב&לר א־ז םיר אנסקעגנגעקיפען פרץ. זײן גוםער שםײכל ה&ם םיך גל-יך אזי6נעלייגם. איך בין אים נ&כגענאנגען. ער ה&ס םיך אריינגעפירס אין זײן קאבינעס. ןסוף קוםס). — זײער א װיצםיקער םענםשז ןבער דער חםיד אץ דער ל&ננער קאפ&סע, װ&ס ה&ס זיך נעעונען אין זעלבן ה&סעל, ה&ס גענרוסס: — גרויסער אפיקורוס: בין איך געװען ג&ר נליקלעך: א6ילו דער חסיד װײםם פון איס. םיר איז דעמאלם נישם איינגעפאלן, אז שפעסער װעס פ־ץ װערן םיטן הפיד אז1י נאנס, א דאנק זײנע ם&דקססיםלעכע סעשהלעך. בװײ א זײגער האב איך זיך געל&זס בו פרגן. געגאנגען בץ איך דורך די רוישנדע נאלעױקים. עם איז געײען 8 הײסער ייני-סאנ. סענסשן האבן נעהאװעס, נעשסײעס. דער נער1יש איז געװען ג־וים, אעער זײער ןגנענעם, מיר האם זיך געדאכם, אז עס איז א יום-סוב און װי איוי קען גאר זײן װ&כעדיק, װען אין װארשע װיינס פרץז בל&נרזשנדיק א שעה איבער די איםג1;קאנסע װארשעװער נןסן, בץ איך ענילעך נעשטאנען בײ א שםילן הייף םיםן נוםער 1 אייף א ר1יס געז׳זי־בשער לאםםע־ן. איך בין ארויף אויסן הייף און געזיכס■ 8 נידריקער פן■ ליאק, דער םטרוזש, איז ארויסגעקומ/ן פון א ששיבעלע און םיך נעפרענס, װעסען איך װיל. אץ באקיםענדיק פון םיר א תשובה, ה&ם ער םיך גלייך צונעפ־רש גי דער װיינונג. האנס הײנץ עװערס מזזקם עריקן/װילנע עם ה&נדלם זיך װעגן דעם קינססלערישן אםת: דער קינםסלער עװערס איז נישם א־םשטאנד אינז איבערבײגן, אז ער אלײן נלויבש אין דעם, אז ס׳איז 8ן ןרג&ניש ב8שםאנדסײל פין זײן װעלס-אנשויונג. צ ליב דעם פארװאנדלם זין בײ עװערסן דער דעמ&ניזם אין א שס&ף 6אר קינסשלערישער 86ננ8סםיק, פונקס װי גיעלערו6ט ,םילקער קאםאניס׳ איז נישס 8 נודיסטישער ר&םאן, ס׳איז נלויז 8 ר&םאן, װו בודיזם איז געװ&רן א 6אנ• סאססיק-שס&ף. עװערםעם םיםט־ק איז אלזן בלויז א קינסטלערישער שם&ף, אן עסשעשישןיר, נישם עסישער ןביעקס, און זײן םער ןדער װײניקער או־סריכסיקע מ־סםישע איבערצײגונג דערשײנם אינז אלם סנ&ביזם - פר&דוקס. בכדי צו פארענדיקן םיםן גאנצן סנ&ניזם-ענין, ז&ל דערמ&נם װערן. אז דיכםער זענען זעלסן םרײ פין אט דער זינד, און נישם נ&ר דיכםער; זינדיקן זײ נישם בזד1ן, טיען זײ עס אומב&װוססזיגיק, בשוגג פארראסן זײ עס א־ן זײערע װערק; פ&יהײלן זײ עס אץ 8 נ&רםאלן צוש• סאני, שרײם עם אריים זײער נשםה אין ם&סענסן םון גײס• סיקער אדער&צ־ע; ד&ס ערשםע װערק 6ונם פשוגע־געװ&רענעם ניםשע איז געײען ,עקצע ה&םן*, א װערק 6ו,־ װילדן םנ&ביזם. דערזעלבער זשער&םםקי, װעםענס ביכל װעגן םנ&ביזם םיר הןבן 6ריער דערמ&נט, פארגעםם, אז א1יך אין זײן דידאקםיש- םגידישער םעסיקײס די לעצםע י&רן, אץ זײן דרשענען ־זס־יזזפש ששעקם א היפשע דאזע פון אײגנארםיקן סנ&ביזם• א װערק 6ון ב1לסן, אם&ל הום&ריססישן, אפ&ל ק&סישו, ס־א• ביזם איז עװערינם ,אינדיען און איך*. ,דער װאםפיר* איז אלוא נישם געלוננען צוליצ דער פארפעלםער, װײניק איבערגייגנדיקער הויפםםר&בלעםאםיק םונם ר&םאן, אינם קעננז&ץ צו דער נרוצים.לןגישער, ק&נםןנקװענ• סער אנסװיקלונג פזנם אלראונע-ר&םאן. אוםבאםע־קס ס&רן סיף) ,דע־ װאםפיר איז א סנ&בישער ר&ם&ן, ד&ם בוך םײלם יך אין 15 קאפיסלעך, יעדער קאפיסל סר&נס דעם נ&פען םין אן אײדעלן ששײן און א העברעישן םזל.םיםן, אפש ג&נץ א־נ• װיסנדיק אויסנעלײגס (עװעיס שרײבס: םאוגים — .פאזנים*, ,דרולה* — בתולהי. עס װערש דערציילס ביים יעדן קאפיסל די םיסםישע אײגנשאפס פונם טײערן ששײן; װ&ס ס׳ה&ס ןבע־ ג&רנישס ציס&ן םיםן אינהאלם סינס קאפיטל. ס׳דארף האבן א שײכית צי ל&םע לעװים װילדע פלפולים װעגן דעם אורים ותוםים, װ&ם װיל אין א פאשרי&ט־שע יוך ציזאםענשםעלצן יידנסופ אץ דײםשטום. אלץ ציזאםען פליםס אר1ים פין עװער־ סעס םנ&בישער איבערצייגוננ װעגן דער מיםסישער ריכסונג 6ון זײן סאל&נט. עװערסעם שא6ן ה&ט ןבער נישם קיין שום אלנערלעכן פיסטישן שםריך. דער קערן םון סיםסיק איז איבער• צײנונג, אז ס׳עקזיםשירן נישס קיין פסשותדיקע צויסען, קײן םמשותדיקע םנשולים צװישן מענשש אץ ג&סהײם, קאםסאס, אז סיאיז צוליב דעם מעגלזך זייער יחוד. 6אין א־דעאליסםישן םענ&שן, װ&ם גלויבם אין דער זעלבשםענדיקער עקזיסםעגץ 6ון א דעםאנישן, שלעכםן כ1ח, פװן אנסשפרעכנדיק עקזיססירן צװײ מינים 6ין םיםטיק: ,װײסע* םיסםיק, װ&ם זיכס די װעגן צו גאס, און .שװארצע׳ פיססיק, װןס װיל נע6ינען דעם װענ צום דעםאניש־סײװל&נישן עלעמענס. עװערסעס מיססיק ד&רף אלזא געהערן צו ןם דער צװײםער קאשעג&ריע; אין 8 רײע װערק, הייפסז&כלעך אין ,אלראונע* און ,צויבערלןרלינק* שילדעים עװערם דעםד&זיקן זעלבשםענדיק װ־רקנדיקו, 6אםאלן דעמאנישן כ1ח• און א כך גלײבן מ־ר נישש עװערסן, נישט װײל םיר גלייבן נישם בכלל א־ן דער םענלעכקייט פון שװאר• צער םיסםיק און שװארצער םאניע; עס האנדלם זיך דן אב• ס&לום נישט װן?ן דעם ל&גישן, עסישן ןדער רעליניעזן אפת,