Literarishe bleter · 1926-07-16 · 115 (16.7.1926) · p. Seite 468

115 ז\. ליטערארישע ילעמער 468 דאס משפחהלע (* סיאנמןנש סון * נ־ןשע־ע־ דןרצייליננ) איציק קיפנים/היעװ דערנזןך זןגס עי: - ליגס, ליגס איבער א פאר םעג, םען קזנן נןן גאד• נישט װיםן. טיפום אץ די ערשטע טענ הןט א1יך נישט ק״ן בעםערן פנים (און פון קײן טיםום װילן מיר אפילו נישט הערן, װארום ס׳פזןםם אונז נישם עים פנים אזא קרענק, נישס םיר, נישט פײן װײב און נישס אינזער גאנגער קלייגער געזינדל). מער נישס, פײן װײב האס זיך דערשרןקן פאר 78 אג• דער ז*ך: - דאקטאר, אבער זאגס םיי׳ איך בעט אײך, דןם קינדז דאם קינד קען זיך א1יך א6שר אנעםען?... און װי *ז1י םראגן עם קינדער איבער?... און װי אוױ דארף מען זיך היטן... אין 8■ װ. א. א. װ• - װ־םיל איז אלש אײעי קינדז-םרענס דער דןקםןר. - דער דריסער ח1דש. - נו, איז גארנישם, האס עס זיך נןןך נישט קײן םזרא םאר קײן סיפוס אזא פיבל• ביו, ביז, ביז—ביז דןרסן אזויםיל אין *ז1י6יל חדשים, קענם איר זײן רויק. א-ז ש1ין אונז װײםער גוט. און ער חשבנט אונז 8לע סאג די היץ, אונזער דןןקסאר... גײט דורך נאך א טאנ, זוכס ער אויפן לײב.. ער זובס פיס ליכס און נע6ינט פונד^םטװעגן, װןום אים ט1ינ, און ער זאגט אונז ןופ דעם פסוקו ה1יבט זיך אן גײ אונז 6 סדרה 6ון זויערע םרןטנם אזעלכע נישט קײן נעשםאקע, םון פענכערם אײז און 6ין נישט םןןרן עסן גןרנישש א. 8. װ. און נעכםיקן קימם בו אונז קײגער נישט, װײל 8 ים פרײנם אונזערע ליגן א1יך יעדערער אין זײן שסוב םיט זײנע סענכערם א יז, םים זײנע זייערע טראפנס און פיס קיסעל פון זשאראכװינעם. און 8נדןרע די8לסן שוין אפילו בײ די קליזםעס. נאר אז1י װי ןוט די כלי איז בײ אינז אין שסןט נישס שטארק בנםבא, טום םען םים א־ר נמילית-חםדים און םען פארשרײבס זיך א1יף איר אין א רײ (און א1יםן גאנבן שםןס געםינען זיך נןי צװײ כלים אזעלצע איז ש1ין קלאי, אי זײ רוען נישט, נישט באטאג און נישט באנאכט>. און יעדער שסוב, בעת זי נעםט זי, לײגט 6ריער אײן א משכ1ן וא זײדן טיכל דאדם, אדעד א גאלדעיע םטבע). און בעת םען םראגס זי אפ, נעםט םען דעם םשבי־ן אויף בוריק. און די תקנ1ת, וױ אז1י זיך באנײן םיט דער כלי, דער• קלערן די באלעבאטים יעדן -אײנעם אוםזיםם. ס׳איז םער נישט, װאם דארםן בײ די באלעבאטים אין שםוב קענען שוץ אםילו די קינדער פון די װיגן אלע תקנית אייף אייסגװײניק, און זײ םארשפארן דערװײל זײערע סאםעם םיס די מאטעס אן ארבעס, װארום ריװעלע דערציילם, אדער עלקעלע דערצײלם, אז םען דארף געזאסענע װאסער און נישם קײן שטארק הײסע, װײל די גלאז קען פלאצן און די נוםע קען געעװאלן װערן און׳ צװײטנס, קען עם שאטן דעם חולה א1יך, אז םען װעט אים גיםן אין די קישקעם אריין זודיקע װאםער... און הײנס4 װי אז1י דער ח1לה דארף ליגן ,פארדעם*, און װי אז1י ,נאכ■ דעם*, און װי אז1י פען זאל זיך נוצן פןסן קרענדל סאפער ארבעט עס •שלעכס, און װי אז1י םען זאל האלםן רײן די כלי, םיר האפן זיך דענםסםאל נןװען אנידערגעלײנט א1יף צוכלופדשס, און די קיענק האט זין פארנוםען א1יף דער אפת. איך און זי, אין איבער אונזערע בײדע בעטן הענגט דאס װי• געלע, וװ אונוער חיהלע שלאפם. און דאס קלײנינקע װײםם דאך גאך בכלל נישם פון װאס צו זאגן. אײן חכםה האס זי זיך יא אויםגעלערנט - זי פא־בײםט םיםן אײבערשטן יאסלעלע די אונסערשטע ליפ ביזן סאמע קינכן און זי שםוכט. םיר װאלט זיך נלוסםן שװערן, אז זי װײסט אםילו, אז םיר האבן הנאה סין דעם חן, װארים א1יב נישט, װאלם זי דאך נישט געשםוכס. דאס גאנצע פניםל םיםן נעזעלע םיט די ,נ1יגן' און ביזן שפיץ נאפעלע לאכן בײ איר אלעמאל, װען זי םאכט אונז דעם חן. און םײן װײב איז בײ םיר די ערשטע א1יף מײן לעבן, און דאס קינד איז בײ אונז דאם ערשטע א1יף אונזער לעבן, און אונזער בײדנס לעבן א־נײגעם גענופען באטרעסט, הלואי, צװײ צי דרײ אץ 6ערציק יאר, און םיט חידילען אינײנעם איז נאך דרײ חדשים. און םיט אונזער שװעסטערל אינײנעם איז נאך גען יאי• — הײנט באיעכנט א געזינד 6ון םיר םענטשן, װאם אינײ״ נעם זענען זיי אלט 52 יאר םיס דרײ הדשים. נעסט זיך אן צו דרײצן יאר א1יף א םענטשן. אין םײן װײב קאן מען םײװי םער נישט געבן. אזא ױננעששקע איז זי. 6 שפילעױדיקע א ן א באחנסע. לעבן םיר און מיר פרײען זיך אלע פירן. כאסש םיר םים דער גאנצער שסאט האלטן ערשט נאך אזא פאנראם, און כאטש די שטאט איז 6ול מים טי5וס, און ס׳איז נישטא דער טאנ, אז ס׳זאלן נישט זײן קײן דרײ לוי1ת (בײ אזא קלײנעם קהל) איז כאסש אז1י און כאטש װײםער, אבער װער װאלט נעװען בעםער א1יף םײן ארט, א1יב ער זאל האבן 8 װייב, װאס ס׳איר נאך נישטא קײן 17 יאר א1יפן פנים (אז1י איז א*ר ה־ינטיקן װינסער געװארן ס2), אין אויב ער זאל האבן אץ װינעלע אזא פיצינקע מײדעלע, װעלכע מאכס אלע רגע אײנעם און דעמזעלבן ציכסיקן אץ נאלדענעם חנדעלע: זי םארבײסס דאם אונסערשטע ליפעלע ביזן קינכנדל און שמוכס. און געראםן איז זי דאך איננאנצן אין דער םוטעי־, אפילו בײ די א1יבערשטע ליפן דער םופטשיקל איז בײ זײ בײדן אלצײנס א1יסנעשניצט. דאט ,קעלבעלע׳ און די ,פעדוױסקעלע*, בײדע אז זײ ליגן אײנס לעבן אגדערן, איז דאך םאקע גאר א חן צו קוקן. דערצו איז נאך דאס שװעסטערל אונזערס א שטיפערקע אײנע אין דער װעלטז םא װער קען קלערן םין מארגן, און װער קען געדענקען םאגראםען, אז ק1ים פארעססו זיך אײן םיט דײן סאג-סעגלעכער ארבעם און קיםסט צי ל1יסן 8 הײם, שפארס דיר די 6רײד פין אלע װינקעלעך אנסקעגן. הײנס גײ זײ א בריה און דרײ ז־ך 9ץ א־ר א1יס. אבער אז פײן קלײנע א־ז ארײן אץ בעס אין אין צװײ סאג ארים-איך נאך איר. און דער דאקטאר זאגס דאסזעלבע, װאס נאך אץ 6וםציק הײזער בײ אינז אין שסעסל. פריער זאגט ער: - לינס איבער די פאר סענ. ס׳קען זיין, אז ס׳איז א גרינגע 6ארקילוננ-און ער הײסס נעםען ביסער-זאלץ.