Literarishe bleter · 1926-07-09 · 114 (9.7.1926) · p. Seite 454

114 .זא 454 ליטערארישע נללטער דעם קענינ עפעם אין אויער אריין, 5וי װאס דעי קעניג ה$פ נעטאן א קלאפ םלט די הענט און נעואנט: ״טיר זענק נעראםע. װעטױ... און כא£ײלן, ם׳זןןל נלייך נעםען דעם הױפם־נאר און אים םאצן פאר הויפט־חכם!.״ די הויפלײט היןבן נלײך נעטאן דעם קעניגם באפעל: זיי האכן דעם נאי־ נעזאלבט מיט א״ל, און אים נעריכן םיט כשטים, און אים באװ$ר6ן ט־ט טמעקעדיקע כלעטער, און אים ןןננעטאן אין כגדי םלוכה, און אלם ארויםגעפירט אײ6ן נאנעק 6ון קײםערב פאלאץ אין דער םיניםטער פון־םאטע־אינעװײניק האם ארזןפנע־ רעדט זיום 6אלק, װאם א־ז נעװק אײננעזאסלט אץ די טײזנ־ טער, און נעזאנם: ־י — פא־יקו עם איז געשק א װונדער.׳ דער גרעםםער נאר איז פלועים נעװארן דער נרעסטער ח5ם... $ט װעט איר אלײז הערן זײ;ע רײר און זיך איכערזוײנןי דער נעװעוענעי־ נאר איז ארײם אוי6ן גאנעק, זיך פײן פארנײנט און נעװאלט עפעס זאגן, אבער ער האט זיך הפנים 6ארנײגט זיו טיף. װארום דןןם היטל א־ז כײ אלם אראפנע6אלן און ער איז נעכללכן שטײן װי א גילם, זיך נעקראזוט אץ קאפ און נעטראבש און נעטראכט און םיף־פל־םוף ארײםנעכעכעט: טם שכתי (ם׳א־ז נןוי געװק םיםװןוך). צו םןןרננם היןט אײםגעכרןןכן ארעװאלוציע. דעס קײםערל טןןזטיריר הןןט מען .נעקעפט*. רעם נעװעזענעם נאר, װעלכער איז נעכליכן א נאר, הוןט םען געהאננען. דעם נעװעזענעם חצם, װאם איו אלצט אױך געװק א נאר, הןןט שק געשןוםן... בײרנם קלײרער און די הימל״ן הןןט םען פאײברענם... אק כיז אויף הײנטיקן טאנ איז אין יענעם לאנר נלשט$ קדן זװ נרויםע נא־ ראנים. דערפאי איז אבער קײן נחיםע חכםיט אײך נישםא.. און אלץ נײם װי ם׳דאײף זנו זײן...־םער װי דרײ 6יר םלחםית און עטלעכע צאליערעם א יאר קוטען רארט נישש 6אי• ■■■<■■■■■■<■<■—■■<<■<■*<—■■■שייששײי<יי>ס<שששי<י>י—<■ פרד רעראהציע אין הײנםיקן נומער געשינען אונזערע לעזער א פריכט■ פולע םשה נןזדיר־מעשהלע, געכו־ענגס א םתנה די ,ליסערארישע בלעטער*. אין די קומענדיקע נוםערן װעלן מיר נעכן װ ע נ ן םשה נאדיר אין זײן שאםן. דער הםשך 6ין אברהם רײזענס אינטערעםינסע זצרינות װעגן זיינע ערשטע ליטערארישע שרים איז עוליב םאנגל אק פלאץ נישס ארײן אין די לעעסע ניפערן. אין קופענדיקן גוםער װעם זײן געדרוקס דער הםשך. דער ײנגער באגאבטער קיעװער דיכםער איגיק ק י פ■ נ י ם האט אינז עיגעשיקס א פראגםענם 6ון זײנע * נײער גיעסערער דערכײלונג, װעלצע םיר װעלי גענן אין די הײםןר■ דיקע נופערן. םיר דערהאלסן ידיע1ת, אז ד׳ר יעחק שיפערם *רםיקלען ,״ויק ראנד פון םאקס עריקס ניך װעגן אלס־ײדישן רןםאן אין נאװעלע׳ האבן ארויםגערוםן א שםארקן אינסערעס. דיװײםער• דיקע קאפיםלען װעלן םיר דרוקן כסדר. די דיכפערץ אםתר שוםיאסשער הןןס אונז צוגעשיקם םון יאפאן, װו ד גע6ינס זיך איעם םים ױץ הירשניין, אםעריע גײע לידער. זײ װעלןנעדרוקס זײן אץ אײנעם פון די קיםענדיקע גוםערן. י דןם חצם םעשגיג עד זאל אגשדײבן א געשרי6טם זװ יענעם קײםער, ײאם זיץ הכם שלאגט זיך אין אים אנזאנן םיטן הארבן װארט, אז באם, אויכ ער שיקש נישט גלײך צו א װןגעלע זאפ־ ראן, 11 פ;םלעך ציםדיננ, 9 פוד נעזײערטע פיזםאנדרינען אזן 18 6עסלעך ברילאנםן, װעט זיך מאן חושך. — ע, נעיזאץ שרײב! — זאנט דער קײסער צים חכם— אבער אזײ װי ד י קענסטי אבער דער חכם זיצט טיס אן ארײםנעטעלעפעשער ציננ, און דלאכעט ז ך א נאז אין 5ארשטײט נישט װץום ם׳רעדט צו אים. — אט האםטו דייו — םא5ש דער קײזער .טאטזידיר דעד נױלםער׳ - העי־ אילף דלאבן די נאז, םע פאםש נישט פאר א חכם... — טאקעז — זאנט דער ח5ם אין צעבלעזלם!יך םים א געלעכטערל-װעי האט דיר געזאנטז קוקט אים דער קײזער אן בײז און זאנם: — װאם םאצסטו ז־ך נאריש? — נעם שרײכז — איך? יויך זאל שרײכןז - 6רענס דער חנם און לאצט םיט שפײעצץ —װאם זאל איך שרײכןז זאל איך אים פרענן צי רער פיקהאלץ זײנער היםט נאך?.. אז כ׳ױײם נישט װאועם צו שראכןז,. — םאך זיך נישט נארישן - װערט שײן דער קײסעד! אננעזװנין, - נא נעם רי 6ערער אץ האנם אריץ און שרײב. און ער דערלאכנט א־ם אין דע־ האנט רי נרויםע, נענזענע םען״ נעטט םעשניג אץ באנעצט זי םיט שפײעצץ, אין שנעלם איר אייפן קעפל, אק שטײצלם םיט די לעפצן און גיםט אויס א האלכ פלעשל טינם אײ6ן נ־עם פא־םעם, אץ װישט עם אוים םיטן ארכל 6ונם ויער םײערן פויפור־װאטענעם בגר, ױאם ער טראנט און ער זעצט זיך אװעק און הויבט אן שרײבן: ,םײערער קײםער לעבעװאל! .ערשטנס שרײכ איך דיר, אז םיר זענען כ׳ה אין בעםטן נעזונט, נעכ נאש 6ון ריר דאם נעמלעכן צו פארנעמען, אםן. צװײםנם שרײב איך דיר, ליגער ק־םעי־, אז מײן קײםער בײןערט זיך אײף םיר איך זאל ריר שריבן אקלוגן פאיםעט, דעריבער שרײב איך דיר אם רעם קלוגן פארמעט, און איך כעט ריך םיר צי לאזן ײיםן מען בײ אײך פאלם אוים שושן־פוריס. אזן םעד קײן נײעם צו שרײבן, װארים םײן קײםער ק קם אײף םיר עפעם בײזלעך. קאן זײן, אז ער װעט םיר נאך געבן פעטש אויך׳... װי דער קײםער האש איבערגעלעזן דעם פארםעט, האט ער אויםנעשטרעקט ר־ האנש און —6ראםק: אײנם, צװײ דרײ, 6יר .. אבעד רער ח5פ האט זיך בלויו 6ארשטעלט ם׳םנים, זיך צונעהאלטן ם׳היטל און נעלאבט אזײ נאריש, אז דער קענינ אלײן האט זיך אויך צעלאכט—אנער הײך און אוי6ן קיל... אזױ, אז עס זענען באלד אנגעלא6ן די םארנים אינאײנעם םיםן הײפנאר און נעכליבן שםײן אוי6ן שװעל אוי —אײך געלאצט... אלע האבן כעלאצט, א חיץ רע־ הײ6:אר. ער איז נע־ שםאנען עינשש, םיש נױים שטאלץ און מײדיקײם, די רעצםע האגט אויפן הענםל 6ון רער שװערר, און זײנע אױנן האבן נעקוקם קלונ און שארף. — ,אט האשםו ריר—האש געזאנט דער ק״םעי־ אץ גע- װיין אויפן הצם, װאם איו מזזעסן אױף רר׳ערד און נעשניצט ם׳פיםל 6ונם טיאן ט־ם א פענטעםערל־אונזער הכם איז אראפ 6י־ן זינען... איצט זענען םיר חלילה 6ארלײרן. . װאס טוט םען? ■—^םען םום-האט נעזאנט דער הזי6נאד און געצײלט יעדן װארט װי פערל-םען נעםט און מען... םער האט ער נישם געזאנט, ער האט בלויז אײננערױטט