Literarishe bleter · 1926-07-02 · 113 (2.7.1926) · p. Seite 436

113 זא ליטערארישע בלעטער 436 אז אס די גןנצע געגנם איז אין די ,אמןליאמןליקע׳ 1ײסן נעױען באדעקם םים א ים: דער סיפער זאםד, אין װעלכן אונ• זער װאגן םרינקם זיך, איז דער בעםסער נאװײז דער6ון. בײ זײםן װעג — אוראלטע, קודלעװאםע, געהןןרנעװעטע און געהויקערטע װערב״ם. זײערע שסאםען דערנרײכן עו אזא אוםגעװײנלעכן אום£אננ און גרעב, מאס איך האב נאך אין. םײן לעבנ-לאנג נישט געזען אין װערבע בייםער: די דאזיקע זקנים םוזן אודאי בײלן נישם אײן בענדליק יאר. די נאנגע לוסם ארום — דער םריםיעם־סײך, די טי6ע זאםדן, די אופגע• װײנלעכע ישישים־װערבעס-װײעס אן א שטיםונג 6ון עלםםטער אוראלטקײט... און װי מאדנע, און װי אומנעװײנסלעך, און װי נײ, אין װי ױננ, און װי בשורהדיק עס קלינגען אונזערע חא• םערדיקע רײד אין דעם שטילן םרימארגן ארום. כזזות, אז די ערד זאל באשסיםט װערן 6אר די יירישע איבערװאנדערער• בו אײניקע אזעלכע ילדישע קאלװירסשאםטן (קאלעקםיװע װירםשאססן>, װאס זענען גענרינדט געװארן אץ געװ. םאװכאזן, סארן מיר עס איצם א1יף א נאזיו א, ער לײגס שוץ גאר גיויםז הא6:וננען א1יף דער בוקונ6ס פון ילדן, װי ערד-ארנעטער — זײ װעלז פירן, נאך ז-ין מײניננ, א םך א בעםערע װירסשאפט, װי זײערע ארומיקע פ1יערישע שכנים. שוין דערםאר אלײן, װאס זײ האבן גרעסערע לעבנם פאדערוננען, װי די ארומיקע שכנים.. נאוויקי. אן אלםער כוטאר םיס נאך אן עלםערן *1ילישן קאשגיאל, װאם איז געב1יט, װי א םעססונג. און דער• נאך ביס זיך אװעק א זאפדיקער װענ, װאס װערס אמאל אלץ סי6ער און םיםער. אםת איז, װאס דער ר1יםישער היססאריקער ה ע ר א ד א ם האס נאך םיס א 1רײ סייזנס יאר גוריק געשריבן, א נאכט איז די זומפז פאנאיט איסטראטי גײס גי צײם סלעגן זיך אױ6ה1יבן ־אין דער לו&ס םיס שװערע פליגל־קלע* רחנית װילדע קאםשקעס, װעלכע דעם פעטערם נאכסיקער חיזיס האם איבערנעשראקן און נעשכערט 8ץ עלאף. בײם שײן 6-ן דער לבנה סלענט זײ אדריאן נאכקוקן אן א1יפ• גערידערסער; ער פלעגפ באהערשם װערן םין א שםארקן פאר• לאנג זײ נאכגישרײען: .נעמט מיך מיס פים זיך1' דער לײכסער װינט אין דער גער1יש 6ונם סשערעם סלענן סארװיגן זײנע חושים ביז צים פארלירן יעדן באגריף 8ון ארט און צײם. ער סלענם קענען בלייבן אז1י אומבאװעגלעך, נישס רירנדיק פיס קײן 6ינגער אסילי, אלאגנע צײס, װײל אזעלכע םיניסן 6לעגט אים נישס ברעננען דאס שלעכםע, סאג• סעגלעכע רעפן, װאם איז א1יסגע6ילס פים געשרײען און קלל1ת. װען א סאװע םלעגם גושגײדן די שסילקײס פיט אירע בײז־בשירהדיקע ק1ל1ת, םלעגס א ד ר י א ן א1יפשפרינגען, פינקס װי םין א דריפל• ס׳איז שוץ געװען א רעכםע װײלע, זינם ד י פ י איז אװעקגעגאנגען. א ד ר י א ן האם בוגעםעססיקס זיין בליק גס טשערעט-א1יבערפלאך, װאם האס זיך באדאר6ם שטארק אײנב1יגן בײם צוריקגאננ, צוליב די גר1יםע םשערעס-בינסלעך, װאם דער 6עטער 6לעגט מים זיך שלעסן. די באחעגוגג סלעגם זיך ש1ין םערקן םון גאר װײס, דערנאך פלענם זי װערן אלץ םער אין םער בולסער, און גום ם1ף, םײלנדיק גר1יםע קלעפ אויף רעכםס אין א1יף לינקס, םלענט זיך באװייזען דער 6עםער. א1יך די דאזיקע נאכם האס ער זיך באװיזן, אבער ש1ין פון ערשטן נאנג איז ער געװען א1יסגעשע*ס, דורכנענעגם ביזן ברוסם אין באדעקם מיט נרויםע שװײס־םראסנס. ״הא, הײנביקס םאל קוםם עם אן שװער... — האס ער נעזאנס, אראסװאר6נדיק די םשערעם בינטלעך און דעם שנײד• םעסער. דאס װאסער איז ה1יך און אלץ, װאס איז לײכס נעװען אויסביקלײבן, האס םען ש1ין אװעקגעלקחנם. איך םוז נײן זוכן םשערעם גי אלדי שװארנע יאר!' ער האס זיך אװעקגעזענם אין צונ1ייג,װיקלם א *אפיראם. דערנאך האם ער גערעדם װי ני זיך אלײן: ,כ׳װעל הײנסיקע נאכס קײן סך נישם קענען אנשניוזץ: א קלײנע 6ירל םאר 3 6ראנק, אין בעססן םאל...* <ס1ף) דער םעסער רים• מים אדריאנען זענען א־־נמאל אן אײנס אר1יסגעסארן שפעט. כדי די שכנים זאלן זײ נישט באם;רקן. ביז די ז ספן האם םען געדארסט דורכפארן 7 קילאמעסער. א ױני-אװנם, װאד־םצ לופש, א געשם נרנסער היםל. דער םעטער האם אננעםריבן, גערײכערס אין נעשװיגן, און הינםער האט אדריאן זיך ניגעהערש גום ר1יש סין װ־נם אין זײנע א1יערן אין נישס ארויסגעבראכם קײן װארם. אנגעקיםען אץ דער מםשלה 6ין שװײגן, האס םען א1ים• געשסאנס די פערד, זײ גונעבינדען גים װאגען און אנגעטאן םארבעם האבער א1יף די קעפ. דערנאך איז ד י ס י ארײן אין סאזשעװקע, םיםן שנײד-סעםער אין האנס. ער האם געםוזם נײן װײם, ביז די קני, אין א6ילי ביזן ב1יך אין װאסער, װײל בײ די ברענעס האם זיך די גנבה געלאזש צו שםארק םערקן. אבער דער 6עסער איז נעװען שסארק אין געװאגס: כדי גו גע6ינען דעם שענססן םשערעם און שארדינען א1יפן מארק 4 סראנק, איז ער גרײם געװען צו אײנששעלן דאם לעבן. 6ארן אװעקגײן האם ער אנגעזאגס אדריאגען א1יף א שסילן ק1ל: ,ניב אכסינג א1יף די 6ערד... אויב זײ װעלן װערן אום• רויק, װארף זײ צי נאך א ה1י6ן האבער, בסרט דעם סין רעכטם, װאס איז א םיאוסע באשע6עניש. און זע, שיאף נישט אײן, װעםס דיך נאך גוק־לן. ער״ אדריאן, װעס אײגשלאפןן א משיגעת אביסל עס נו םראכסן.׳ ער 6לעגס נאר װאיטן דער פעםער זאל זיך א1יס• דרײען גי אים םים דער פלײנע און פארשװינדן, כרי זיך גו פילן אלם בעל-הבית סין אלץ: פון די םערד, פון ײאגן, סון די אוםנעהײערע זוםסן׳שסחים און א6ילו 6ון װינם און סין היםל םים זײנע שסערן, װאס ,האבן קײן נאל נישס׳, װי די באבע האס םארזיכערם. אין דאזיקן אװנם האס ער אבער נישם געהאס קײן חשק צי הערשן, ריכסיק װי זײן הארץ װאלט אים 6אר1יםגעזאנט די שװערע דראפע, װאס װעם זיך אפשפילן• שםייענדיק אין װאנן, האס ער פארםאלנס םיםן בליק דעם םעםערם םאר1יסגײן, ל1ים די בןװעגינגען פונם אכם״סיםיה1יכן סשערעס, װעלכן דער *1יער האם 6אנאנדערגעניםען, כדי גו םאכן זיך א װעג. פון