Literarishe bleter · 1926-07-02 · 113 (2.7.1926) · p. Seite 434

113 מא ל י ט ע ר א ריש ע 3 ל ע ט ע ר 434 $ מיר םןרן דורך ד*ר םןזירער סארשםאס קיםנארןװקע װעלכע *יס דך יאזע םײך• אס איז פ־אווידקאס ברויערײ• ב*ריםס אץ שסןס. * ק־ילעכדיקער, אוםגעהײער*8עטער ייד. ,דער ןסנעקןרםןםער חזיר׳ — ששןםלײס ה$ען אים אונםער דעם נץםען נעװוםס. קלײנע הענסלעך, קלײנע *יםלעך, װי *רײנגעשטעקשע קלעעיעך 6יר. ד;ר עיקר 8ונם גוף איז דער נ1יך — * ,םיז׳ *ן אום־ געה1יערער, םים * קלײן היםעלע 6ץ א1יק, װי בײ * שנײ• מענסש: * קעסל >>8■ האלע־אםירילירם געװען: אץ שיל, חוץ ראש השנה אין ױם־כסור קײנם$ל נישס נעגןגנען. געהאלםן הינס, םיס װעלכע ער 6לענס תםיד שיאגירן אין די גאסן. *וליכ הינס סןרכשיקע פלעגם ןסשײ *רינערגעסרןגן װערן א1יף 1על.ה*ית. א1יף אים הץגן דעריעער שםןס־לײס געקוקס, װי א1יף * דערװײםערםן, חשוכן *ריסםןקראס. סען האס אים נישס ליב נ־האט. *ביסעלע לע*ס.*ײםיקע כרןנןלןןגיע: הןם ער געהאם א זון: איז ער נעײןרן * קןןםיניסס. זענען ןננעקומען די באלאנאװעעם, איז דער זון *נםלןסן. הןס םען ןןרעסםירם דעם םאםן םיםן ,סח׳. — װו א־ז דײן זץ דער נןלשעװיק? — איך װיים נישם. — האס זיך געםרעםלט דער ,סוז׳ אץ סויס־ש־עק״-־פץ װאנען זןןל א־ך װיס;? ער װעס םיר סײדן דערגיילן, װו ער באהאלם זיך א1יס? ער האם סאקע נישם געװיסס. א1יף דער אםתן נישס גע־ װוסש. ראס איז געװען קלןר זײנע א1־ס6רעגער. הןס מען איפ סאקע נעגעבן *ל1יז א קלײנע שםרןף: דאם עיקר-םענםשל, דעם ,סיז׳, הןס םען נישם געסשעסעס. בל1יז אין דער ה1יך, אינם היסל־קעםעלע א1י6ן ,סוז׳, הןןס םען עפעס א קלײגס אייסגע• שניםן: דןס קלינגל סונם גלעקעלע. די ר1יסע *וננ. *אשערם אים נעװען דורך אס אזא קלײניקײם געלײסערם װעין, דערלײזם װערן, װערן ס1ף־נל־סוף באליבס בײ שסאטי־ שער באסעלקערוננ: — *ן אײגענער... דערנאך *יען זיך ה1יקערדיקע, הארבאםע, בלינדע ײדי־ שע הײזלעך, האלב־אײנגעױנקענע אין דער ערד: דן, הײםס עס, הןס ױך נארנישם געביסן. סונקס, װי םיס *װ*נ*יק יןר *וריק, םים 6ים*יק, םים הונדערס, םים *װײ הינדערס יןןר *וריק.• עס באװײזס זיך עיעס א שןסן 6ון * 6ארשלוםפערםער ײדענע״ װעלכע אײלם אריבער איבער דער בלאםע פינם געסל, אין םרןגס אץ ה*נס, װי *ן איגר, װי *ן אבן־ם1ב, א שסיק קנןכן סץ א 6ים־נןנע, און די גריבעלעך און די סוןזשלקעלעך געלן בײנםארך גל#נ*ן קעגן דער סרילינג־זון םים א סריבן, 6*רופערסן גלאנץ. לעבן * סענססער שסײס אץ שןןקים זיך עם ם א שןןשן 6ז.ן א ה1יכן א1יםנעםןגערסן ײד, אײנגעװיקלם אין א ברידיקן םלית פץ ק;< *יז די פים אײנגע6לןצםן און אײנגעסאסם אין ר*יע1ת אץ באקריינס אץ באשװערם דעם קןפ םים 8 ריזיקן של ראש, װי 8 היסש קעססל און םורםלם, און דאװנם. און שאקלם דך, אץ זןגם, אין זאנס, אץ זאגס- ער שםעלס א1יף םיר אן אן א1יסגעהוננעיםן, שסיל-פאר׳ *װײסלםן פנים, א *עקארבעװעםן 6ון ד1ר1תדיקן יאוש — עס שנײדס דאס הארץ לעבעדיקערהײם. 6י8 פארנליװערסער יאוש..־ 8?א פאדנליװערסער *ער... ג געזונס, פירקאנסיק, אן שפי*ן אץ אארשפיגםקײסן, װי פון שסײן ר1י־א1יסגעהאקם. אז איר זי*ס לעבן אים א לעננערע *ײס, מכס ײך אײץ. װי איר שסעקס ױך אן סין אים — םיס געזונסקײס. אץ אז איר קוקס א1יף אים א לענגערע *ײס, פארגלוםם ױך אײך — עםן• ער איז נישם קײן ,קינסםלעכער׳ אגראנאם, נישס קײן בלױזער נעפ1חסער סראדוקס *ץ אן אגריקולםור־שול. ער איז א קאלאניסם בן קאלאניסם. ער איז דער*1יגן נעװארן א1יפן ישוב — זיץ סאסער איז געװען א ישובניק אץ די היגע קאנסן, אביםל װײסער. ער װײם דאם לעבן דאס פארבארגענע 6ון דער ערד ארים. ער װײס אירע נ1יםן, אירע םעגלענקײםן, — די סארבארגענע א1*ר1ת סץ דער ערד פץ װײסרוסלאנד״. — פץ דער ערד פץ װײסרוסלאגד? א1*ר1תז שםײכל איך סקעפםיש. םישסײנםגעזאגס, װאם פארא א1*ר1ת עם קאנען ש1ין ליגן פארבאיגז אין דער דאזיקער אריםער פאלעסיער ערד: קארסאפל־אוביית אבער אםאל קאר■ םא6ל אץ װידער אםאל קארםאפל• נאר אנראנאם לעװיסץ״ פון זײן זײס, לאכס גאר אפ םץ םיר. ניץ, ער לאכס נישס. ער דערקלערם ם־ר. ױין פנים װערם כםעס װיױאנעריש. ער איז פארליבס א־ן אס דעם לאנד ארום ער זעס פאר ״אר דעם א נרויםע ציקינפס. 8 העילעכע *וקינ6ס. א ליכסיקד. ער װײס זײנע אגײקולסורעלע, הארסי־ קולםורעלע, םינעיאלע א. א. װ• םעגלעכקײםן. אן א שיער נײע געװיקסן, פריכסבײםער, תבואה 6לאנ*ן, װאס געדײען אץ אנ. דערע סײלן 8ון דער װעלם בײ ענלעצע קליםאטישע באדינ• גונגען און מינעראל־בוזאםענשסעל פינם באדן, קאנען אקליםא• םיױרם װערן דא א1יך אבי... — אבח — אבי געלט, — פארשלםם ער ױך אביסל איבער דער אריםקײס 6וגם לאנד, — איבער זיין אײגענער אריםקײם... — די *רה םיםן לאנד ארום איז — זײן סרוקגקײס; האס װײניק אײגענע פײכסקײס; עס איז אננעװיזן א1יף רעגגסאל הויפסזעכלעך, און דעריבער איז עם ברעקלדיק, זאםדיק... אבער םיס א געהעריקער איריגאגיע־םיסםעם קאן םען *ו*יען אהער דאס װאסער פין די ארוםיקע *אלעסיער זוםפן אץ בלאםעם; די באדנסײכסקײס װעס דעםאלם *עםײלם ײירן םער גלײכםעסיק—א ברנה 6אר דער גאנגער ארוםיקער ערד... אנראנאס לעװיסץ װײם די געשיצסע םץ דעם הינן קאנס סון אםאל-אםאל—נאך נאר 6ץ די אויאלסע *ײםן... א6ילו דער אלםער רויםישער היססאריקער ה ע ר א ד א ס דערםאנם אין זײנע האלב־לעגענדארישע היסטאריע־ביכער װעק אס דער זעלביקער ארוםיקער נעגנם, װו אונזער װעגל שלעפס איגם *אםעליך זײנע קיימדיקע רעדער אינם םיפן זאםד. אסאל איז עס געװען רײצער א םך... אםאל, ל1יס נעא. לאגישע םארשונגזן, איז די גאנגע געננס ארום נעװען א ים... םוץ נאך אי*ם א1יך זײן רײכע םינעראלע דעפאזיםן אין דער היגער ערד... םען דארף בלויז םאק די געהעריקע *1יס• נראבונגען... — א, דאס דאזיקע םכל1םישט־אריםע שםיק ל*נד ארום װעס נאך װעין 8םאל - ניץ, םאםע אין דער גאר נאנסססער גוקונפס-א רײנע און סרוכסבארע געגנם, אבי... — אביז — זאג איך אים אונסער. — אבי געלס — שםײכלכ ער אביסל סארשעםס.