Literarishe bleter · 1926-06-25 · 112 (25.6.1926) · p. Seite 420

112 .זא ליטערארישע בלעטער 420 הען ער האט עם א6ילי לחלוטין נישט נײסיק געהאם. דןר קלײנער אדריאן איז נןװןן באהערשט 6ון אײן 6ארלאננ: זיך נעפינען תםיד און אוםעטום עוזאםע; םיט וײן 6עטעד, אבער באזונרערם דאן, װען דער לעזנטער 6לענט נעםען זין כיקב און נײן שיםן דן נרויע דראזדן, װאם םאכן קאליע די םרױבן, אדער װען ער 6לענש שפאנען רעם װאגן און זיך לאזן א־ן די זום*ן נאך טשערעט אך, די ראדקע נעכם אין די ברײטע זומפן 6ון דער םעדעט־לע6צונג, װי קען טען זײ 6אדנעםן? דער £עטער ד י ם י האט נישט נעהאט קײן דערלויבניש אויף זװ שנײק טשערעם. די דאזיקע דערלװבניש האם נעקאםם 20 6יאנק א יאר און ער איז עם נישט נעװען בילולת עו באצאלן. דעריבער 6לענט ער ארױםפארן םיטן אנקים 6ק רער נאכט, כדי זיך ױ נע6ינען אוי6ן יאריד 8ון דער נא-טער שטאם 6ארן אנברוך פון טאנ. אז עם שםעקט טים ארײם6א־ן אין רי זוםפן, איז נעװען צו דערקענען אין די נאצםיטאנדיקע *וגרײטוננען: די 6ערד 6לענן באקיםען א *ונאב־פארזױע האבער און ם'6לענט זײ זיך לאזן גוט אײםרועןן דערנאך 6לענם םען אנשמאפן דעם רײזע• זאק ם־ט א גרייסער טאטאליגע, עטלעכע ציבעלעם און זאל׳ן. צום םרינקען פלענט י פען םיטנעםע, א פלאםקא*) םיש װאםער. אכער רער בעםטער ם־םן, או עס האלט בײם אױיםפארן נאך טשערעט, 6לענט זײן די בעטלער־הלבשה, װאם ךער 6עםער 6לענט אנטון, װי אויך זין טראניש־פארזארנטער פנים טיםן נע6אלבטן שטער;; װײל ם׳האש קײנטאל נישט נעװופם םיט װאם דאם װעט זיך ענדיקן. דאם איז נעװען ננבה, ם׳האט גע־ גנבעט ראם, װאם דער בעל־הבית 6ונם בארן האם קײנםאל נןשש באארבעט, קײיםאל נישט פאו־נזיט; און אנשטאט אוי5ן מארק, 6לענט מען זיך 6ארטאנ נע6ינען אםאל אױ5ן הויף 5ונם ב א י א ר, םיט א קאנ6יםקירטן 6ערר ־ און־װאגן. דער הירזשן 5ין די פערד 6לענט צוצ־ען רי אײ5סערקזאםק״ט 5ונם טערק דעם זוםפן־שוםר. (סיף קוטט) •) פלאםקא — אזא סלאש פון האלע. _פון פ-אגצ. י■ ראפזזפארט א ר ל א ג 5♦ ק ל ע צ ק 1_ז א. ליטוואק ~~ וואם געײען (צטױדן און זכר1נ1ת) א י נ ה א ל ט: פארװארס, אהרן זונדןלעמיטש, םײן ערשטער שריט, די זשארגאנישע קאםיטעםן, כאראקטער־שםריכן 6ון דער ײדישער ארבעסער־באװענונג, אוי6ן םעלד 6ון קולטור, לאביזעס, גנבים אין קאםבינאםארן, דער קליינער ,בונד׳, דאם ײדישע ארבעטןריליד, א פארצײבעניש, אין די פינםטערע יארן• 292 זײטן (םיטן ב־לר 6ון םחבר) פרײז סל-ס גילדן *דדעם: .36 14 סח1.652 ,9עו\528־וס^\ ,9װ1)1ס1€>1 .8 .1>ע^\ _ 9858 .0 .* .? קאניליצע, פלענט די טאםע צװײ םאל א װאך רורכלוי6ן רי 5 קילאםעשר, װאם ט״לן אפ די צאשקע פון בדא־לאװער םארק; זי 6לעגם ז־ך א־םקערן םיט ררײםיק םי, אײנגעבונדענע אק װינקל־קניפ 6ין איר נאזשיבל. אבער די דאזיקע םו פלענן כאװײזן װונרער: צום םיף 6ון ררײ אדעי 5יר יאר 6־ענש זי נעטען גראבן א ברונעם אײפן דור65אר־װענ פין ד־ בעל־ענלות, ארער זי פלענש קוי6ן דא א בעט טיט בעטנעװאנט 6אר אן אזרי• םער כלה׳ דא א קו טיט איר נײ־נעבוירן קעלבל, װעלצע זי 6לענט כנדכ זײן 5א- דער רו פין איר נשםה. ם׳6לענט או־ך מרע£ן (אבער ןייער זעלשן), אז דער פע־ טער ר י ם י פלענט אייםנע6ינען רי באהעלשעניש, װו די אריםע פרוי האש 6ארשאיעט איר נעלש, און נאי ניךי 6לענט קײן זצר נישט נלײבן נישש 5ינם בױנעם, נישש 5ונם בעם און נישש פון דער קו. דעמאלש 6לענש די נשםה 5ון דעי 6־וםער נעדעלעאן קראנק זײן אין םשך פון 6 חרשים. אין כרי נישש ארויםצורעדן ״דאם װארם, װעלכעם ם׳קען נישש םיחל זײן״, פלעגט זי שנעל און טרויעריק ארויפלײגן א האנט אוי6ן םײל. * * * א ר ר י א ן, ךער קלי־נער פליםעניק, — ײאם הזןט ויך אוי5נעהאדעװעט אין דער צאשקע ביז זײן זיבעטן לעבנםיאר, אין װאס פלענש דזךש שפעםע־ פארירעננען זײנע שילער־ װאקאציעם, — איז געװען אן עדית פון פעשער י י ם י ם שלעכםער 6ירונג, אבעי ראם האש נינם געם־נערט ז״ן ל־בע צו אים... אנב אורחא האבן אלע ל־ב נעהאש ר י ם י ן, אנהײבנדיק 5ין ז״ן נעשלאנענער װײב או; ז״ן באננבעטער םאםע, כיז דן פויערים, װעלצע פלענן אים פארבעשן אויף אלע שבחית און חתינית; דאס איז נעװען דער£א־, װ״ל ער א־ז געװען אן אוט- פארנל״צייעכער ארבעטער און א פלײם־שפ־לער, װאם קײן צװײטער אזא האש ז־ך נישש נעפונען אין דער גאנצער נעננט. זײן שנײר-םנםער איז געװען דער ערשטער בים דײ״קאשע;, און זײן פל״ט האט די םאשע אלשע אין 6אױמערטע נעטריבן צום שאנין. חוצדעם א־ז ער נעװען ם־םפאטיש טיט זײן םעלאנצאלישן א־יםזען, מיט ז״ן ציגײנער־פנים םיש די תםיד־אננעכםורעטע, נעריצטע ביעטען, ם־ש זײנע פלוצלינגע שפיצלעך. אדריאן האש א־ם ליב נעהאש. און רער 6עטער דאש נע־ ליבש זײן פליםעניק. זײ זענען געװען ניטע ביידער א6טטאל פלעגט דער קלײנער 6יײנט אײכרעדן דעם נרויםן די בייםאלע באהאנדלוננ 5ון זײן װײב, אבער דער לעצטער פלענט ענטפערן: .װארש צו ביז דו װעםם זײן א חתונה־מןהאטער, דענם־ טאל װעסטו רעדן. א װײב איז א פאסקורנער ענין.. * — 6ארװאם-זשע האםטו חהונה נעהאש, אויכ אזויז — װײל עם 6־רש ךך שײן אז(י. מ׳טוז עם רורצטאצן. ערשש שפעשער זעט םען זיך אױם, אז ם׳דארף ארבעטי פאר צװײ, פאר 6יר, 6אי זעקש דעםאלש ד״־יבט מען אן צו טרינקען, כײ צו 6ארנעפן און םען שלאנש כדי ז־ך נוקם צו זײן. א־ריאנען האבן די דאזיקע תש־כות נישט באפר־ריקט און יעיעס פאל, װען דעי פעסער פלענט שלאג; דער םוםען, 6לענט ער זיך שטעלן צװישן אים און איר. ער האש זײער נוט נעװוםט, אז ד י ם י װעם נישש האב־ קײן הארץ אים צי שלאנן: רער פװער האש ליבינעהאש דעם זון פון ז״ן עלטערער שױעסטער א סך טער 6ון זײנע אײנענע קינדער, ער פלענט א ם נאכנעבן זײנע אלע קאפריזן, ביזן טיטנײן םשתין זײן צוזאםען מיט אים,