Literarishe bleter · 1926-06-25 · 112 (25.6.1926) · p. Seite 415

415 ליטעדארישע בלעטעו4 1\\ זא י׳ר,, װען די אלםע לעננםיפרײלעצקײס איז דערשסיקס געװןורן דורן דעם אםקעטיש-םיסםישן ■סיכאז, װןם ה$ס אץ יענער עײם ןןנגעהיינן.*ו געװעלםיקן איעער די ערדישע פןןלקם-מאסן און װןןס האס איין גירם געװען, אז די גאנעע ײדישע ליטע• ראםור האם אלץ מער 6ארליירן איר װעלםלעכן כאראןםער, װערנדיק א פרומע ליםעראםורםון װײכער און,טילגעלם׳(םײדלען). (רםשך קיסט) #ערםיען, און אז אין םזרח איז איין נעשסאנען דאם װיגעלע 6ונם ריםעסראםאן <דער עלםםטער נאװוסטער ריםער׳ראםאן איז א ■ערםישערן). די םארװאנדלוגג פון דעם ,נבא־נון׳ אין א,נאבע• םעשת׳ <םיר נעםען די װערםער ,נבאינוך׳ און .כאנע־םעשה׳ סיםנאליש) האס זיך אנגעהיינן ערשט אין דער נײם 6ון דער .נר1יםער יושובה/ דהײנו זינט דער נװײםער העל*ם םין16טן אברהם רײזענם ערשטע ליטערארישע שריט דערצײלט פון ן^ברהכש רײזעו אלײן און גערעכט איז ער געװען. מאנכע .נראנע׳ אייםדריקן האב איך טאקע ,אײדעלער׳ געכאכס. אונער נישט •רנן האס םען געקענם נארן * * די לענסע נװײ יאר םון םײן סלוזשנע האב א־ך ש1ין םרגן נישט נעשריבן. געהאסט האב איך, אז גלײך װי איך װעל מין אויסדי• נען װעל איך םארן קײן װארשע, צו ■־ען... נישט קוקנדיק װאס ■רץ איז אץ יענער צײט אין זײנע אלע בריװ צו םיר (אזן זײ זענען נעװען א גר1יסע צאל!) שסרענג נעװען, האט זיך דאך אין זײ נע6ילט ליבשאפס׳ פריינדשאםס און איבערהויפט אנסאלוסע ערלענקײס. דער6?ר האבן די דאזיקע בריװ אויף םיר אזוי געװירקס. איך קען םיט זיצערהײט זאגן, אז װען נישט ■רצס בריװ װאלס םײן ליטערא• רישע סעטיקײם נענומען אן אנדער װענדונג און דערפאר בץ א ך ביזן לעצסן סאנ םון סרצם לעבן נעװען אים דאנקבאר און פול םים אנערקענונג. איך האנ םיך קײנםאל נישס באלײדיקט א1יף צו שארפע אויםדריקן אץ זיינע בריװ. אץ אײן בריװ, למשל, האם ער געשריבן: ,אונזער געשפאק האס ז־ך 6אר לאננע דירית אז1י אייס■ געפײנערם, אז אזא אייםדרוק קענען פיר איצם נישם פארםראגן׳... אדער: ,אז1י דריק זיך א1יס קינדער, אבער נישס דיכסער׳... םיט אײן װארט: ער האט אין די ערשסע בריװ זײנע םיך נישט געשיינט, םאנכמאל האט עם מיך פארדראסן איך האב םיך אבער געסרײסס, װאס איך בין נאך ײנגל, און;ר םוז אוראי םײנען, אז איך בין ש1ין א גרויסער, א דערװאקסענער. שסעסער זענען זײנע ברױי געװארן װײכער און אײנמאל האט ער זאגאר צו םיר געשריק: .העלפס ן מען יאגס פון אלע זײםן׳. דאם איז געװען אין דער צײט, װען די ,אהיאסף׳ניקעם האבן באשסעלט בײ פרישםאנען קעגן אים א פאר סאמםלעסן. נאסידלעך האט ער נישם נעםײנס, איך זאל אים סעיזענ• לעך פארטײדיקן. ער איז א1יסן געװען, איך זאל זײנע אוים• נאבן פארשפרײסן• איך בלן פון דער דאזיקער פראזע: ,העלפטו םען יאגט םון אלע זײטן׳ געװען אז1י ערשיטערם, אז איך האב, נישם או־סרעכעגענדיק, צי װעל א־ך אין שסאנר זײן אץ מײן שסעשל זײ אײסנוברענגען, אויסגעשריבן בײ איס הונרערס ױבם־ ם1ב*נלעסלעך און 20 .החץ׳ (א ראדיקאל־העברעלש זאפל ביכל). םארק1י6ט האב איך בלויז צװײ יום־סוסבלעטלעך און אײן .החץ׳• איך האב אבער ■רצן זיך געשעמם־ צו שרייבן, אז איך האב עס נישט פארק1יםס און ענדלעך האס ער עס םיר פאר• ר,כנס פאר האנאראר פאר די דרײ לירלעך ם־ינע, װאס ער (הםשך) א1יף סלוזשבע שרײב איך א1יך, אבער צו שיקן פרצן איז דאם ערשםע יאר נישט אץ קאם. איך שיק זײ צעסער קײן אםעריקע דורך א סרײנד. םאר צען לידיער באקים איך צען רובל, און דאס איז אין יענער צײט בײ םיר די בעםטע קרי• םיק... אבער אז די םלוזשבע װערס פיר לײכטער, םארבענק איך זיך װידער גאך •דצם נ־יװעלעך, נאך די שסרענגע חע־■ םער זײנע... איך שרײב־איבער עטלעכע לידער און שיק אים אוזעק. איך אונםערשסרײך אויך אין בריװ, או איך נין א סאלראם. אנער דאם גײט אים נישס אן. ער שרײנס נאר װעגן די לידער: .איןר ליד ,6ון חוםש׳ אויםנןצ־ירנט״.. א פרײלעצער םאג איז בײ ם ר דאםאלס געװען• דאס ערשסע םאל םון ■רצן אזא װארט אויםגעצײכנם ז אץ זעלבן ענספער האם ער צו םיר א נקשה: א 6אלק• לאריםסישע חברה אין װין זאםלס פאלקס-לירער. ער ערקלערט םיר, װאס א םאלקס־ליד אױ, און בעט מיך, אויב איך גע־ דענק אזעלצע, זאל איך אים שיקן• נאםירלעך זעץ איך םיר גלײך אװעק אץ קאזארםע און ה1יב אן זיך דערםאנען די לידלןך, װאם די םאםע האט םיר נעװננען: .סערןלע, בערעלן, גאלדןנן 6ןזן, םשיח בן דוד זיצם או־װן ען.~ און אז עם שעסן זיך אוים 6ון םײן זכר1ן די פאלקס• לידער, רוף איך צו די ײדישע םאלראסן און בעס זײ זאלן פיר םארזאגן לידער, װאס זײ קענען. און אז1 ערנאך זאמל איך אן א ■או צענסליק ײדישע ללדער און שלק זײ אװעק קײן װארשע, צענעלניאנע נוםער 1. צו די דאזיקע םאלקםילי■ דער לעג איך צו םײנע א דרײ 6יר אײנענע... האס ■דץ געםײנט, אז אלע לידער שיק איך אים אלם פאלקס־לידער. און איך האב נאקוםען א גאנ: .איך האב אײך א1יסדריקדעך געשריבן׳, בײזערם ער זיך אין זײן ענספער. ,איר זאלט םיר שיקן עצשע פאלקם־לידער, און איר האס םיר גאר גזשיקס ■אעסישע לידעי׳... אײנגעריםן םיםן רביןן אבער א־ך םםארע ם־ך צו פארענספערן און שיק איס צו א צװײםע םעריע םאלקס־לידער. ד<נקם ער םיך פאר םײן םי און געם־גם א1יס, אז א1־ך די סעריע זעגען נישם אלע םץ רײנער סראבע .איר האס זײ געםוזם א ביסל פארריכטן׳ — 8יל איך אים שםײכלענדיק בײ דער דאזיקער צײל...