Literarishe bleter · 1926-06-11 · 110 (11.6.1926) · p. Seite 387

110 .זא ל.יטער#רישע בלעטער 387 דער אידעע .אײרןןין׳, פין װעדכער דער ,■ ע ן• ■ ק ל ו נ איז *רייםגעװאקסן און פןור װעלכער ער הןןלט זיך םעסס, סןןרקערםערם אין זיך און דעםןןנסטרירס. די א-דעע ,אײרןסל׳ איו איין ■ינקם ןןזיי דעםןקרןזםיש נאר אין •ןןליסישן זין, אויף װיש־ל זי סרןגס אין זיך נײ הײנטיקן םןןנ דעם ענדגיל־ טיקן אםזןןג םין הןגעםאנישע טרייםען, װאס הןןנן דערסירט אײרןןפע אין די איםבײליקע נליסיקע ■רןןנעם ניז נום לעגסן אנסורד. ,אײרןן#ע'—בעםײם די פרייע ןןרדנינג שץ די 6עלקער. דאם נאסײס אינסערנאניאנאלע םדות, עקל נו דער נןוניןןנא■ ל;ר זעלנםס־םןןרנעסערונג אין קילסורעלער #ןןרגװוןלסיקיננ דער ןפזאנ 6ון אײנגעדעדםן גל1ינן אין די איינער״רעכם 6ין דער ,לאםײנלשער ניװיליזאניע׳ ןןדער 6ון דער ,דײטש;ר קולםור׳• דןם נאשײם נישם, אז ןןלע מוזן זײן גלײך ןן#געש1ירן װי די שעפסן. סארלײקענען די טראדיניעס שון סןןלק אין זײן ת1ך, אפסעקן די נאגיאנאלע 6אינ םין כרניף. קײן קינססלער קען זיך אז1ינס נישש װינםשן, ני ער גל1יבם נאלענאטיש אין דעם יח־ד, אדער, לויס די נײע השגות, אין דעם כלל. װארום סײ יענער אין סײ דער קענען אן כאראקסער נישט געםאלס זײן. עכםקײס אק װעלסיבאשרײנדונג-דאס סאדערם דער הײנסיקער סאנ• די ביים איז װײם און װעלסלעך און אונ םערשםינש װײניק די פראװינניעלע אידיליע. און װער עס האס עפעס ני זאנן בל1יז םאר זײן אײגענעם 6אלק האם נישט קײן גרויסע חשיב1ת. עס װײזם זיך אר1יס, אז דער װאס האם נאפת א חשיב1ת 6אר זײן םאלק באקומט םריער אדער שפ<ס;ר א1יך א חשיבית םאר דער װעלס. װײל קײן סאלק קען אליין םיס זיך נישם א1יסקיםען, װייל כדי זיך נישם אפנונאזעלן אין זײן אנסװיקײנג און נישס בו םארדאון, םוז עס האבן די דערגאנ- נונג אין באסריכטונג 6ין אנדערע. איסלעכס םאלק נעםס אםילו א1יף םים התיעלית דאם גיםס 6ון אנדערן און באסאיבם עס םים ז־ין ספעניםישן 6ארב. כאראקסער און װעלםלעכקײם-דער קינססלער, װאם םארײניקם זײ אין זיך, איז אינגאננן א1יםגעשילם, םונקס אזוי דאם סאלק, װאס נעמם זײ אן. איז דאם אלײן ש1ין נישס װי אלאזונג םא־־ן חברשן י1ם.םוב סין די אײראםעישע שריםסשםעלערז 6ון אנילות און סראננדיק דיזעלבע קײםן םין שקלאסערײ, װי םיר. נװישן אלע םענסשן, װאם םאםערן זיך נו גע6ינען א םארם סאר זײערע געדאנקען, עקױםטירם א אינסערנאניאנאלע אק #רא6עסיאנעלע סאלידאריםעס, אזיי װי עס םארבינדם און םארײניקס אלע ארבעטער 6ון דער װעלס דער 6אך, םיס װעלק זײ 6אי־נעםען זיך׳• אס די דאזיקע װערםער האבן םיך נאך םער גענוםען נײם הארנן, וױיל איך אלײן האנ דאס אםאל, אין םיםן קוײב אין א ביך װאס האס נעהאם א שלעכםן נאםען, אין די ,באסראכםונגען׳, ארויסנעזאגס. .ײן 6ינדעסס• װעגן,-װערס דארם געזאגם,-איז 6אראן א סאלידאריםעם םון אלע גײםםיקע םענסשן; אבער זי טראגס נישם קײן גײסםיקן צאראקסער אין אודאי און אודאי אױ וי װײם םין גו זײן דעםאקראסיש. די דאזיקע סאליראריםעס איז אן ארגאנישע׳ א קאנססיסוניאנעלע. זי האלם זיך א1יף דער נלײכארםיקײם 6ון דער עקזיםםענץ*6ארם, א 6ארם א העצערע, א אײדעלערע, װאם איז אעיקער בו םארםראגן די יםורים םון לעבן און איז זײ םקבל נאהבת, װאם באםראכס דעם תענוג 8ון אנדערע עקזים• טענץ־םארסען אלס נידןיריקערעו זי איז חברשאםט און אײדלקײם, ברידערלעכקײס אין נער. דא ליגם דער ס1ד םין סבלנות, די אײדלקייס 6ון הארץ און די ריםערלעכקײם, בקגור—אלע הייכע םד1ת 6ון גײסם. דא לײ.ם א1יך דער םק1ר םון יענעם עקל״ װאם האס באדאר8ם גו זײן דער םיססםער און אוםדןרםרעג• לעכססער ביי איסלעכן גײםםיקן מענסשן,—דער עקל נו דעם שגעון אײב־ק דער גערעכסער ני זײן׳... אז1י איז דאס. םיר זענען נישם אלע די קינדער סון אײן גײסס, און פונדעסםװעגן בלײבם דער נײסט אײנהײםלעך אלם א היפך נום שםיםען און םעמםן לעבן און איז םאלידאריש אץ אלע זײנע ערשײנונגס־םארםען. איז דען דא אזא קודן, א בארבאר, װאם זאל נישם קוקן םים דרך־ארץ אויף אן ערשײנונג, װאם איז פון גײסס געסורפם און א1יף װאס דער גײסס האם אװעקגעלײגס זײן ח1תם, נוליב דעס, װײל דאס איז, ל1יס זײן םײנונב קעגן איםז אבער נאר אין דאזיקן זין, אלס עקזיםםענץ-שארם, איז דער גײםס אמםערנאניאנאכ_און שארשםײם זיך, נשום א61ן נישם אין קײן אנדערן דעםאקראי טיש-גיײכםאכנדיקן זין. עם האלס םים אים ■ונקם אזײ װי םים 2£שןזוא£וק *5.05202502*02 074;21ש0$2 מ6ו/\$חנ)ק2 מווזז/עעסאסמןז סס *חץ52*1ו >7?ל<יץ ״ ןךווויזמ-^חחיי• 1ס1*1ז3!•)סא - ■וווונ)זו1א ״איל שפאן״ * חודשיזשורנאל־* 1 נװייםער נוםןר — עױש־ינם אלנניכן •בןונאםענם-שױייז: אץ ■ױלן,י יאר - 16 נילדן, , 1 יאר — ו נייח, א״ן בוך 25,נ• אלן אדםלאנד ,י י. — 3 דאלאר, ,י יאױ - ס7.ז דןלאר אדרןס םון דער רןדאקנ־ע: }•1ס1>ח26116 ח11ז86 או. ז0! .ס .38 .ז81 •ז61816תז16מ 11116א ם־ם באשטןלוננןן זיך װןנדן: •36 סח52*_1 ,ס״יסגגחם/•' ,ח]>0}|.1א .8 1>ץ/ו\ דניאל טשארני לײכטע פערזו •דײז 1.70 נייידן ׳־ *דר*ס: סח2*ש_1 ,0*ום32־!ס^\ 0ת1>1ס£|א .8