Literarishe bleter · 1926-06-04 · 109 (4.6.1926) · p. Seite 371

371 ליטערארישע בלעטער 109 .זא דאס פראבלעם פרז פאמיליעז-לעבז אױ דער הײנטילוער אײראפעאישער ליטעראטור ל• זשיטניצהי/דאנציג א1יך קןןלןנםאי ר,$ט פאיןנסנםלעכט 8 װערק, געײידמעם דעמזעלנן •ראבלעם, גענוםען 6.ץ דער ריײנטיקער רוםישער װירקלעכק־יס. דןןס נוך סראגט דעם נאמען .די ױעגן םון דער ליבע׳ און במשסײט ■ון דרײ געשיכסן, װעלכע זענען אין קינםטלערישן זין פולקןןם נישם אייסגעהאלסן און האבן צין ליםערארישן שטאנדױנקם א קנאפן װערס. זײ זענען אבער װיכטיק, א1יף װיםיל זײ שילדערן די לעבנסעראבלעםען פין דלר םןדערנער, גײםסיק-ארבעםנדיקער 6ר1י. קאלןןנסאי שטעלס ם-ם דער םולער ריקזיכםסלןןזיקײט אירע העלדינס קעגנאיבער די מראדיביןנעלע באגריפן 6ון די םנהנים. אין איק דערבײ• לונג .דרײ ־דירית׳ הןט די עלסערםוסער זןפגענארם און אװעק־ נעװןןרפן איר םאן, — א געװעזענעם םיליסערישן קןןמאנויר — און ארבעס פלײםיק אין דער באתעגינג■ זי קוםט זיך צונייף םיט א בװייםן םאן, װעלכער הייבט זןבער אן שסארק שיבורן און װערם פארםאלן א1יף נאגצע סעג. א1יך דעם דןןזיקן סאן פארלןךס זי, כןםש זי בלײבם אים געטרײ. די פר1י הןןט א טאכטער. די לעצסע װערש א מארקםיםםץ, גײס ויך ציני־ף םיט א חבר, װעלכן ד האם ליב. אין דער זעלבער צײט באקענם ױ זיך אין שםאם םים א בירזשוי, פארליבט זיך אין אים ביז םשוגעת און האם םון אים א קינד• דער חבי - דעד םילערדיקער מאן — איז אבער נישם שסארק מדקדק אין איר מאראליש פארבייעכן קענן אים, בלײבט איר אלץ איבערגעגעבן און אויפםערקזאם צו אײי און װען זי םרעפס צום אנדערן םאל דעם בורזשוי, איז ער איר לחלוסין פרעםד, דאס זעלבע 6ילט זי אבער אייך צו איר חבי־, װי נאר ער פארלאזט די באװעגונג. װען די 6ר1י קוםפ צו דער קאלאנסאי, לעבט וי ש1ין װידער מיס אן אנדערן חבר. אין דער צײט א-ז אייך אונטערגעװאקסן דער 6ר,ײם א םאכסער און װי די מוסער דערװוסם זיך, נעשינס זיך שוין די םאצסער אין פארהעלםנישן םים צװיי םענער: פים א קאלעגע אין םיטן םאן 6ון איר םוסער. און םערקװירדיק איז דער שסאנדפוגקמ םון דער םאכסער. א1יף דער פראגע װאס איז געװענדעס צו איר, ענס£ערם זי צי קאלאנטאי: ״אזוי לאננ, װ־ םיר געפעלן אײנער דעם צװײםן, לעבן םיר צװאפען\ װעס דאס אריבער, װעלן םיר זיך צענײן און קיינער מעס דערבײ גארנישט פארלירן. דאס ערגססע איז נאר דאס, װאס צוליבן אפסרײבן די פרוכס װערם א1יף א פאר װאכן איבערגעריםן די ארבעם׳. (יי סאכטער איז א םאװיעסישע םעקרעסארין). אין ת1ך געגיםעו איז דער ענק 6יל ערנססער, װי ער קלינגט אר1יס 6ון די װןרסער. בכלל איז ביי רער קאלאנטאי באמערקבאר א נײגיננ צו רעשעדיקע ע6עקםן אויפן עראםישן געבים. צום סיף זאגט די קלײנע סאכםער: .איך װיל נישם אזוי ליבן, װי םײן םוםעד האס געליבט! װען זאל םען שוין דאן ארבעםף׳ דן העלדין 6ין א צװײםער דערצײלינג אין דעמזעלבן בוך- װאםיליע-איז פארליבם אק א װירםשאפסיבאאםטן, װעלכער איז א ן זײן קאםוניזם נישם איבעריק גלויבנז/יק. װאםיליםע קרמו פון איר ארבעס פון דער גיויסער שטאס אין דער פיאװינץ א-ר געליבסן• דער באאמםער האם זי גערופן: ער נויםיקם זיט וםיףו דאם אויפגעלענםע פראצלעם םין פארהײראםעםן־לעבן, און בנלל דער קריזים א-ן בירגערלעכן םשפחה־לעבן האס םיסנע. נראכם צים דערשײנען גראף קײזערליגגם א בוך אונסערן נאםען ,דאס חתונה־בוך׳. אין דעם בוך האבן אנטײל גענומען 24 שר,6םשטעלער, װיסנשאשםלער און קינסםלער. ם׳איז א בפירוש אום גליקלעכע אידעע צו לאק שיײבן װעגן םארהײראסעטן לעבן נישם נאי מערערע םיטארבעטער, נאר אייך 6ון פאר• שײדענע םארש-נגפ־םעטאדז, דאס בוך האס נישט קײן פעםסע םםרוקסור און צוליב דעם בלײבס סײ דעי אגאלױ, םײ די אויםשירן בלאס און צעפלאםן. ק־יזערלינג שרײבס: ,דאם 6אר• הײראטעסע לעבן איז נישס קײן ד.א*ן, נישס די געזעצלעכע ראםען 6ון א םין .זיך לאזן גײן׳. נאר עס איז א םין דויערנד-קע הזכעיע בילדונג 6ון בײדע סיילן• דער װיכטיקער פינדאםענם דערבײ אלז די ניװא־גלײכהײם, װײל צ׳טרײנט דאם ציפאפן זיך צו נידריקכרע סײלן׳. דערב־י לײגס אויך קײזןרלינג א װערם דעם שםרעבן צו 6אר6אלקאפען זיך. או ך אויב דאם פאדהײראטעטע לעבן איז א געםיינשאפט פון צװײ סענסשלעבע גוריות, דאי־ף ראם נישט צעשסערם װערן ציליב א לײדנשא6ס, ד. ה. אויך די העםעראגענע םײל דארף קענקן םוחל זײן. אינם זעלבן קײוערלינגם בין איז אויך שאראן אן ארםיקל םין װאםעיםאנען .דאם ב־רגערלעכע 6ארד,ײראטע לעבן׳. דער ארםיקל איז געבויס אויף לוידלנם געדאנקן. װאסערםאן װײום דא א1יך אן, אז אין זיק ראםאן האס ער בל1יז בא• רירס דאס בירגערלעכע סאםיליען־לעבן און האם לחלוטין נישט בארירס דאס פראלעםארישע פאםיליען״לעבן, װאם אױ אויך נישס גאנץ פראנלעםלאו. די םבה שינם קרידס אינם םארדײראסעטן לעבן זעם װאםערםאן אין פאדגענדיקן: די בירגערלעצע ארדנונג איז סאנקציאנירם דורך פ־סישע און רעליגיעזע כתית. װעו זײערע יסודות זענען געװארן אביםל שװאצער, איז בםק1ם ד<ר גע• האיכואםקײם אק איבערצ־יגינג געבליבן בלויז א םין נאכ• קריפעניש, װאס גיעניצט ױך םים צביעות דאם אלײן חאלם נאך אײ., הים אפ די 6אים, בעת דער יאך לײגס זיך אלץ שװערער און שטארקער,-אבער װען די תח1םע( ײיח אפענער, רער ריפ קענםלקעי-םוז עס דערגײן צום אדװאקאס לוידין און אריק אלן זיק סאנ־סעגלעצער פראקסיק. אק דעם זעלבן ביך געםם אויף ויך אויך םעםא קארלװײם, — װאסערםאנס 6ר1י — די אויפגאבע צו םארענז6עין יאפ •יאבלעם 6ינם פארהײראשעםן לעבן. ױ װידמעס דעם אן ארם־קל .דאס חתונה-האבן און די פארװאנדלסע פרוי׳. װאםערםאנס 6ר1י זעם אײן, אז דער קריזים קופס 6ון דער פרוי זעלבסס, װאם בלײבס שטענדיק א1י6ן װונסש 6ון איר םאן די זעלבע אין קעננזאץ צו דער שריערדיקער אנסװיקלונג פק איר םענםשםום. רי פרוי זוכס איר באשערסן, אין ת1ך אנער איז דער םאן הײנס נ״שם םער װי א קוריאז, אן אפגעלעבסע 6ארם.