Literarishe bleter · 1926-05-28 · 108 (28.5.1926) · p. Seite 351

351 טערארישע בלעטער 108 זא לוימנןן און נןן ז ין ם-וװ צו 6)ןר6וין זײן נשםה׳ײסשקײס, ױןןש אים געליגגט נישש, זעט ער ןן נויםװענדיקײס $6ןר דער פענטשהײש זיף יןפרוען?ןנלסל, כיןשש $ גװןנעיק יןןד, 6ונם סארהײראםעםן לעגן, ביז ס׳װעלן נישש אייסנע6ו:ען װערן םער שענעי־ע, ששיןנרה*6שיקערע און געוינטערע פיןרמען 6ון 6 נײעם םששחד״זױוג. אטת, לוידין *ריין היןלש נישש איים זײן ווונש און קערט זיך ניריק אום צו זײן םריי, װעלכע היןס *רייסגע• װיזן א הייצםוטיקײט נישס עו ששײן לוידלנען אין װעג, בעת ער 6ארליןוס זי און נײס אװעק צו דעיקום. םים זײן ראמאן ״לוידין און זיינע -6רייען* םלרם װאסער םאן א 6ארנינםנדיקע ק־יטיק םון םאראלישער פארקנעכטוננ םון הײנסיקן בירגערסום. אין םיסלםינקט 6ון זײנע שילדערונגען סארנעםט דאס ערששע ןןרס דןןם סדאבלעם םון פארהײראטעטן לעבן אין דער 6ןןרם, װי עס הןוש זיך אנטװיקלם אין םשך םון דירות לאננע סראדיציעס אין אײנגעװןןרצלטער ליגנערישקײם. ער זעש ןןבער א1יך נישט קײן א1־סגאנג 6ון דער ד1ר1תילאנג געי שאשענער לאנע אין לעזט טאקע װײםער דןןס ם־אבלעם דורף אש 6ון דעם נישטאנד קייםםאליזירט װאסערםאן א1ים זײן הויםםיהעלד, דעם ארװאקאס לולדין. לוידין װערם מיד 8ון זײן אײגענעם 6י1 יעי קנעכטשאםט 6ון כאראקטער און לעבן. דער שלקזאל אלײן ברעננט אים צונ1יף דער ש1ישםילערלן לייזע דערקום — א םי1י 6ון אן אויםערגעװײנלעכער װיםאליטעט, װעלכע איז דער ג1רם 6ין לױדינס איבערצײגינג, אז אין זײן נשםה א־ז םאראן פיםש• קײס, און אונסער דער װירקינג אנערקענט לוידלן די םםלה םונם םאדעינעם 6איהײראשעשן לענן, לוידין און דןרקים זענען אבער צװײ םארשידנארטיקע װעלםן: לוידין איז א םענטש םיט א אויםגעהאלשענעם כאראקשער, א גיארליניקער םיט טיםזיניקע איבערצײגוננען, אין א1יב ער ברענגט אלם קרבן זײן םשפחת■ לענן, איז דאם ציללב דעס אנטשײרן 6.ין א געװלםן פ־אבלעם, װאס םארנעםש זײן ם1ח און סא־ װעלכער ער װיל געםונען א לעזונג. דאקעגן לולוע דערקים איז א כאראקםערלאזע, היססע• רישע 6ר1י, װאס זינקס צװישן אמת און ליגן און 6אר װעלכער דאס צונ1י6קוםען זיך םים לױדינען איז בל1ױ א עםלואד א־ן אגאנצער רײ אנדערע. אזא םין 6ר1י קען נישש באןריריקן איו שאטנלאנד יד־ןואש /ניסיארק אין 6ונק װאם האט געזיילנן נײדן: א־טלעך םײף £ון 6וינלען האט צונויםנעטרעלט םער נאנש. אצונר ליב הארץ. אויף װאם װעסט ד ו, אייף װאם װעל איך, די אלטע װארצלען נערןז די פעלדער אלע אפנעשניטן און די בײטן שװארץ, די שאלענץ פוילם, און ראבן האבן או־םגעפיקט רעם קערן. קלײב אויף די גראע צו־טן װאם דיר פאלן £ון רער האנט, און קגיפ צו מײנע נאכט־קאשםארן, און אין שאטנלאנד, םיט האלב־םארשטארטע םיננער װעלן מיר די לעצטע םאשן שטריקן; א6שר וזעט א טראפן פון דײן אוינ באװאשן רעם 6וןרעם װאם איך צי, און איך װעל זוןגן: װוןם איז םע־ו דער גינד 6ון העלם שעה;, צי די שותפית 6זן א טרער? אין טעג 6ון ררבקײט האבן םיר גע6לא5טן אונוער קײט 6ון יעדער אךגל נייאז װאם פינטלט £ון זײן שװאיצן שײר; 6ון יערער קנאםפ װאס קנאקט, און יערער זאננ װאס זינגט אין װינט; פון יעדעי זשוק נעטוקט אין בראנז, און יעדער ביז װאם צינדט איר ריפשן העםרל אין דעי זון; 6ון בויםער שטיל און שטײף אין װײםע תטווריקע נעצט; 6ון סערל־פאם װאם בינרט רי ערשםע שלײ6ן צװישן נאכט און טאנז פון שאטנשטרײף װאם טינקלט אײף א װיל רי הײםע לאגקעם, און פארגײט; און הארץ אן הארץ האט עננער זיך באהעצש םיט יעדער קװײם די געשיכטע מיט מײז טויבנשלאל. א י• נאבעל םזוקםים גארקין איך בין אלם געװען נײן יאר, און איך האב ם1רא גע• האט פ*ר די פרישוננען. איצט, נאך צװײ צענדליק יוןר, איז שװער צו זאגן, װי ם1ראדיק איך האב זין סאר זיי געשראק. װינביקער װי א םינף האב איך א1יף די צ־ויי געגנשטאנדן — א1יף רוסיש און ןריטםעסיק — נישס געםארס באקוםען. די פראצןנס־נארםע איז געװען א הארבע אין אונזער גימנאזיע, אינגאנצן 6ינף פראצענם 6ון 6ערציק יינגלעף האבן געקאנס צוגענומען װעק, אין צוגרײט-קלאס גישט פער װי צװײ ײדן די לערער האבן זיף שטארק בעקלוגם, בשעת זײ האבן םאר• הערם אט א די ײננלעך, ק־ינןם האבן זײ אזוי קונציק נישש סארהערם, װי אונז. און װען דער סאסער האס מיר צוגעזאגס בשעת איך בין געװען א קינד, האם זיך םיר זײער נענליסס צו האבן א ס1יבנשלאק. קײן שסארקערן 6ארלאנג האכ איך ש1ין םער אין םיק גאנץ לעבן נישם געהאם. איך בין *לם געװען ניץ יאר, װען םײן סאםע האם סיר צוגעזאגם צו געבן געלם א1יף ברעםלעך און א1יף דרײ פאר ס1יבן. די פעשה איז געװען אין טײזנם נײגהינדערם םערטן יאר. איך האב זיך דאםאלם געגרײם צו דער פרי6ונג אין צוגרײם׳קלאם םון דער ניקאלאיעװער גיםנאזיע. םײנע עלטערן האבן געװ1ינט אין דער שםאם ניקאלאיעװ, כערסאנער גוב. איצם איז ש1ין די נונערניע םער נישסא, אונזער שםאם געהערם שיין איצם צו אדעסער קרײז.