Literarishe bleter · 1926-05-28 · 108 (28.5.1926) · p. Seite 349

349 ליטערארישע בלעטער 08! זא ןונער א1יב אט די הרחכהדיקע זיכערקײט אױ נישט צו■ געפאםס 6ןןר כאריקן, איז דאך צאראקטעריסטיש 6אר דער שםימונג םון דער נײער יידישער דיכסינג אין ראםנסארבאנד, 6אר דער 6רײד אין באגײסטןרונג 6ין שאםן, װ$ס האט זי באהערשט. ,יחבית ש1יםט — זאגט אין אײנער א ליד אױי כאריק— און ניםט זיך אריבער״. און .וױ קען מען בלײבן בארוטע, װען דאס הארץ האט זיך הילכיק געברענט׳... גוט איז דעם ילדישן דיבסער אין ראסנםארבאנד, װען ער קאן זיך םארגינען זאגן אזעלכע װערסער. אונזערער א דיכטער קאן א־ם דערייף געװים םקנא זײן. און דער םעססער טאן און די ברײםקײם, װאס א־ז אין ליד• ענס6ער א1יף ה. לײװיקס באװוםטע טענ1ת-װערסער, >.ז א1יף איד כאריקם נאױוע נאך יינגלשע פלײצעס נעםם םען און םען לײגם אר1יף אזא םאסע 6ון אנהײבן א ליטעראטור. איזי צאריק ענםפעו ט אז1י: ,שלײדערט, װארזס װאס םערער לאםטן א1יף םײן קארק, כ׳װעל א6שר םעסטער נאר צונייפדריקן די ציינער, און װיםל איר װעם װארסן, — װעל איף אלץ זאגן: קארגו און װי עס זאל גישם שװער זײן,—װעל איך אלץ שרײען: װייניק! און װען ם׳װעט װערן שװער... אז װי קען װערן שװןרז װען ייננע קרעפטן סרי6ן נאך אין סרי6ן'... (ז• %) ■ י ״ •? :נארימטן שרונוששטעיןדין? י יען קזי ניסט יאננ נןשטוזיבן ■.*ודז (נ. יעזרןינןןרם .דןר ע־קר׳ ב־ דל ־ולנער (רופענין) דאס פראבלעם פוז פאמיליע-לעבו אױ רער הײנטיהער אײראפעישער ליטעראטור ל־1. זשיטניצקי/דאנציג נןװלדפןט דןם זצר *זן הןנןיע ז״י די איבערלעבענישן אינ׳ם סאציאלן דעבן, צו װעלכע ם׳האבן געבראכס די רעװאלוציעס 6ינם לעצםן יארהינדערט, די איבערשאצוננען ״ון אלע סאציאלע װערטן, האבן נעםאכט אקטועל דאס פראבלעם פונכ םארהײיאטעטן לעבן. דער פרא• נרעס 6ין דער צײט האש צעששערט 6יל אלטע 6ארמעי, האס אין א געװיסער םאס איבערגעאנדערשט די באצױנגען אין דער געזעלשאםט גוםא, בל1יז דער אינססיטוס םין חתונה״האבן איז געבליבן װי פןרגלױוערט, אבער נאר אייםערלעך. א.נעװײניק גײט א פראצעס םין צ^םאלונק װײל אין ת1ך גענוםען איז געשאםן געװארן א גר1יסע דיםטאנץ צװישן דעם םאציאלן פרא■ גרעם און דער םארם 6ינם אינדיװידועלן מענטשליענן געשלעכס• לעכן צוזאםענלעבן. די םאציאלע דענקער האבן זלך אנגעהויבן ערנסט צו באשעפזיקן םיט דער ,קולסור פונם חחונה״לעבן׳ און אזעלכע געדאנקען האבן זיך א1יך אנגעהייבן אריבערטראגן אין דער שײנער ליטעראטור, װאס איז דער שפיגל םון דער צײט. די ערשטע זענען געװען די םראנציױישע ראסאןישרײבער, װעלכע זענען בצלל אייםגעצײכנטע מײםטערס צו שילדערן צײט־פראבלעםען אין טאקע װיקטאר כארגעריט מיט זײן ,בחירטע״ איז געװען דער ערשטער, װעלכער האט ארײנגע־ טראגן דעם רעװאלוציאנערן געדאנק• מארגעריט האס נישט דאם פראבלעם םון פאםלליען-לעבן איז אלן אלע געװען אײנע 6ון די װיכסיקסטע םאציאלע פראגן, סײ װיסנשאפט, םײ די שײנע ליטעראטור האבען די םראגע אלזײ• טיק באהאנדלם און געװאלט אייםזוכן אזא םין 6אר6ולקאמענע םארם 6ינם געשלעכטלעכן צוזאםענלעבן, װעלנע זאל זײן ציגעםאסט צו די םאציאלע פאדעריננען, זאל זיכערן די געזעל• שאםסלעכע הארםאניע און םארענטםערן די גײסטיקע הצטרכיתן פון בײדע םינים. נאך אלן די פריע צײםן, אײדער ם׳אלז נאך געױען אן אנםװיקלטע אײראפעאישע ליםעראטור, האט ש1ין די ראבלנזאנאדע,—דער אװאנטור-ראמאן-אװעקנעשטעלט די 6ראגע םין געשלעכסלעכן לעבן אין איר נאנצער נאקעסקײט, נאכדעם האם די אוטאפיע א1י6נעדעקס די סאציאלע זײם 6ון דעם פראבלעם, אין געזוכס איר פאדענטפערינג. ביז ס׳איז געקוםען דער קל1יסטער און האט דאס פאמלליע־לעק טראדיציאניזירט, אלס הלכה לםשה מסיני און ברענגענדיק דאס צי דער םדרגה םין געסלענן געבאס-נלשש דערל1יבט דערבײ קײן שום פלפיל. שוגדעסשװעגן האבן די פארגעשריטענע דענקער געזונם א לעזונג םאי׳ן פראבלעם, װאס זײ האבן געהאלםן םאר׳ן ה1יפט*יס1ד 6ון םענטשלעכן לעבן, כאשש םאר דער געזעלשאפט אױ דאס נישס געװען אזוי שסארק אקסיעל. צײטן די