Literarishe bleter · 1926-05-21 · 107 (21.5.1926) · p. Seite 337

337 ליטערארישע בלעטער 107 .זא דער רעציסירס ש׳ע װערק• צים סוף הןןט מען 6*רםײדט די קינדער די םתנית פון י. ש. — זשעטןזנען אין א םסעציעל• שלום.עליכם-נלעטל םיט זיין נילד, 6ון א גאנצע רײ שטעס נאקומט שיק די י.ש.ןן. ידיעית װעגן דער געהייבענער שםיםינג נײ די הינדער. יעדע שול הןס זיך באסים איםפאזאנסער אין הןורציקער צו שײערן דעם יןןרצײם םון דעם געניאלן קינדעריסרײנס• אין ווילנע האנן זיך די 6ײערונגען ןןנגעהייבן נאך שבת דעם 24 #םריל םיט £ גרייסער 6רים5רגן.ם*רזןןםלינג ןןרגאניזירס דורך דער װילנער בילדונג־געזעלשןןםס. אין לערער-סעמינאר ה$ס ח׳ א. גאלןןמב געעםנט די םײערונג דירכן איבערלײענען א קאפיטל 6ון ,ם$טל דעם חזנם״, דאן הןט דער דיכםער ם• קולבאק געהאלטן אן א1יס6ירלעכן רע6עראט װענן שלים-עליכםען. די רעאל״גיםנאזיע הןס דאס צינ1יפגעבונדן םיס אן אינסערעסאנטע אויסשטעלינג 6ון די שילער-ארבעסן. דער לע• רער ם. קילבאק האס געהאלםן א גלענצנדן רעםעראס װעגן ש׳ע. די תלמידים האבן געלײענס קאםיסלעך םון ,םאסל דעם חזנס*. א1יך די היםאניםסישע גיםנאזיע און די װילנער 6אלקס-שילן האבן זײער װאריםע פײערונגען געםאכט פאר די קינדער• אין ב י א ל י ס ס א ק האס די םרץ-שול אנגעה1יבן ם־טן א1יםר.ערן שטײענדיק שאםענס סר1יער־םארש אין צום ,דינסערם טויס׳, אויסגעפירט דורכן מאנדאלק-ארקעסםער. די קינדער האבן םארגעשסעלט ,נעצל׳ — ש׳ע. אץ 1.םע פאלקם-שול האס םען רעציםירט ,דאם טעפל׳. די קינדער חאבן די בלעטלעך םין י. ש. א. סארשאפט א סך שםחה. ,זײ האבן זײ געהאלסן אין אײן לײענען און םײלן זיך םיט די אײנדריקן׳. ציםארגנס זענען די שעהן פין ײדיש אין אלע קלאסן געװידםעט געװען ש׳ע. די גראסער-שול האס אײנ• געארדנט חיץ דער שול־פײערונג א באזונדער שלום־עליהם״אװנט• אין ש ע ד ל ע ץ אױ אויף דער פײערונג אינםצעניזירט געװארן .דאס פעםערל׳. אין ב ר י ס ק זענען די קינדער םון אלע שולן אין צאל םץ 500 ציזאםענגעקומען זיך אין א גרויסן זאל. דארם האט םען זײ דערצײלם װעגן ש׳ע און געלײענט זײנע װערק• ס׳װערט צוגענרײט א גראנדיעזע ש׳ע םײערוננ םאר אלע קינדער אין שטאם. אין ם ל א ו ו ע האט די אװגש״שול אײנגעארדנס א שײנע יארצײסיאקאדעםיע 6אר אלע תלםידים. עם קוםען אן די באריצטן 6ץ די אנדערע שטעט, װעל• כע םיר װעלן געבן אין װײםערדיקע נוםערן. א נײע ײדיש-װעלטל. גימנאזיע אץ ביאליםטאק די ילדישע שול.ארגאנױאציע איי צוגעטראםן צו עפענען אין אנהויב 6ון קינםטיקן לעריאר א גיםנאזיע אין ביאליםטאק- דאם זאל זײן די קר1ין 6ון פארצװײגטן ילדיש־װעלטלעכן שול• װעזן אין ביאליסםאק. אין ביאל םטאק גוםא װערס געשאםן דער לאקאל *פאנד פאר דער גיםנאזיע. עס ע6ענען זיך דערויײל דרײ קלאםן—ערשטע צװײ אנה1יב-קלאסן און דער ערשטער 6ון די העכערע — רער םינםסער קלאם. אלע װערק פון שלוס עלינם אין א2 בענדןר , דארפן זיך געפינען אין יעדן ײדישן הויז און קאםסעטענצן 6ץ םעדאגאגישן ראס, 6ץ פארװאלטער, םון דער שול.פארװאלםונג און םץ די עלסערןיקאםיםעסן. עס איז אין פעססגעשטעלםע בללים רעגולירט געװארן און באשסיםט נעװארן דאס אינערלעצע לעבן 6ון דער ילדיש-װעלםלעכער שול. דל לערער האבן נעבראכט אויף דער קאנםערעגץ זייער םראקסיק און ציגעגרײסקייט צו אלע פראגן. די שםימונג איז געװען א לעבעריקע און הײםערע. םען איז זיך צעפארן צוריק אץ די שולן צו נײער ארבעס. קװאליפיקאציע־ און דערגענצףנגם־קררםן פדי צו געבן די לןרער אץ די ישאיאנשטאלסן די מעג• לעכקײם צו דערגרײכן די קװאליפיקאציעס, װעלכע ס׳פאדערט דאס_געזעץ, ארדנם רי ישא אײן בעת די קוםענדיקע זוםער• פעריען דערגענצונג״קורםן סאר אלע לערער. איץ קורם נעמט ארום די םאלאניםטישע געמשטאנדן (ס1יליש, פוילישע ליטערא• סיר. געשיכםע און געאנראפיע 6ון פ1ילן) און איז א המשך םונם היםאניססישן קירס, װעלכער איז פארגעקוםען אין די זומער־חדשים סונם 1924 י. דער צװייםער קירם נעסס ארום די םןםאדיש־פעדאנאגישע לםודים. אין בײדע קורםן דארםן זיך באסײליקן אלן לערער, װעלכע האק םארענדיקם לכל הפח1ת 6 קל. פון א נישס׳פ1ילישער םיםל-שיל אדער םארםאגן די רו, שישע צײגנישן פץ א. ג. אנםאננ• אדער ה1יז-לערער. אין פעדאגאגיש-םעטאדישן קירם דאר6ן דך א1יך באםײליקן יענע לערער, װעלכע האבן פארענדיקם ל5ל הפח1ת 6 קל. פין א פ1ילישער םיםל״שול. די יןירםן זענען קאנצעםיאגירס אינם בילדינגס-םינ־סםערױם, װערן װיזיסירם אץ קאנטראלירם רורכן װארשאװער שול• קוראטאריום אץ װעלן געניסן םון די זעלביקע רעכט, 6ון ױעלכע ס׳געניסן די םלוכהשע קװאל?םיקאציעיקורסן. נעםענדיק אין אכט, אז אין די סוילישע שולן, אין די א ג. פ1יליש־ילדישע שולן, אין די שולן 6ין ,תיבות׳ ארבעטן א סך לערער, װעלכע זענען גרײט אנצונעםען ארבעט אץ די יױײש־װעלםלעצע שולן און אז ס׳זענען פאראן א סך אבסאלװענםן 6ון סוילישע לערער־םעםינארן און םיםל־שולן, װעלכע װילן ארנעטן אץ די ישא׳אנשםאלטן, האט די ישא באשלאסן בעת די זוםעסםעריען עפענען יודאלםסישע דערנאנצונג• ק ו ר ם ן. די קורסן נעםען ארום די לסודים םון יידיש, ילדישע ליטעראםור אץ געשיצטע, כאראקטער און אנטװיקלונג- םינם ילדיש װעלטלעכן שול־װעזן. דער ציל 6ון די קורסן איז ארײנ• צלען צי דער םיסארבעס אינם יידיש־װעלםלעכן שוליװעזן די דערםאנסע לערער אץ קאנדידאטן אויף לערער• װעגן אלע דערםאנסע קורםן דארף םען זיך װדנדן א1י6ן אדרעס: .ג׳גיסגצזס/^ ,ו1:ז1>51׳ו\ס3>ץ2 61>1צ5 6זח6גססח3)6[2 .41/6 1>1קו1ס׳ויס1ז שלרם ־ עליכם ־ פײעררנגען איץ די ײדיש־ רועלטלעכע שרלן אין הספם םיסן צירקולאר 6ון י.ש.א. האבן אלע ילדיש• יעלסלעכע שילן דורכגעפירט צוליבן סז-סן יארצײש 6ון של1ם• עליכם פײערונגען פאר די קינדער. זונסיק דעם 25 םערץ זענען אין אלע שולן 12 א זײגער איבערנעריסן געװארן די לםודים. די קינדער האבן זיך פארזאםלם אין שול־זאל און דארס האם א לערער דערצײלט של1ם*עליכםם כיאגראפיע• די קינדער לײענען זײן צואה. דאן האבן די קינ•