Literarishe bleter · 1926-05-21 · 107 (21.5.1926) · p. Seite 336

107 .זא ליטערארלשע בלעטער 336 סון קינדס לעבן. אץ דעם גןנבן בוך געסינען םיר נישס ױעיכ5 ס׳איז ןכיעקסיװע בעןןבאכסונגען ןןדער נעזאםלסע קןןנקרעסע סאקסן 6ון דעס קינדס לעבן. די װיסנשאםס סון דעם קינד נכלל און דעם ײד־שן קינד נ6רם שםינס זיך $בער' הויסטזעכלעך אויף באןנןכסוננ און עםםירישער אונםעדזוכונג, נלויז זײ דערכעגלעק נו דערקענען דעם קינדס סםיכן״םיזישע אײננארם. דער םסיכןןאנאליז תןןס פיס זײן ססעקולאםיװישקײם נןןר די היסטאריש<װיסנשא6סלעכע אויסנאבע ארײננוסרןגן באײענונב און םעארעסישן אוםרו אץ דער ליםערארישער םארגליװןרס• קײם םון דער עקםיעריםענםאל-פסיצןןלןניע און *יויםסירן די לענםע סון דעם לאבאראטארלשן שאכלאן אױף נאםירלעכע לעבנס״פןןרשונג, 6ון דער מעכאנישער ,סעםם״־ססיכאלאגיע גו דער שעסעריש׳עלאססישער 6ןןרשונג 6ון דער םערזעניעכקײם. דער םסיכאאנאליז איז א נײסװײליקער םײער-קײאל 6ון דער פסיכאלאגיע, װאם םוז ױך נא6רײען 6ון דער םעסם-לאנארא• טארישער דאגפאםישקײם און אװעקװארסנדיק דעם פםיכאאנאלי■ םלשן םלסול ארויסגײן אויף דעם ברייםן װעג סון שעסערישער עםםיריש־אביעקסיװער 6ארשוננ. אץ די לענטע יארן האס די טעםם׳פםיכאלאניע אנגעה1יבן אלץ םער ארײננודריננען אין יידישע פזןדאנאנישע קרײזן װי א1יך באהערשן דאס םעדאנא• גישע באװוסםזײן. א1יך אין דעם זין נאגריסן פיר י. רובינם אדלעריאנישעם װערק אלס א קעגנװירקונג צו דער םעכאנישער םעסם-פארשוננ אין דער ײדישער פעדאגאגלק. םיר םוזן אבער םים אלע בח1ת װארנען קעגן דעם םפעקולאסיװן פסיכאאנאליז, װאס מוז אננעגעבן װערן אלם א בײםװײליקע און א1יך א נוי- םיקע אנםװיקלוננס-שםופע. י. רובין איז א דערסארענער םעדא• גאג, װאס שסײם אין לעבעדיקן קאנטאקם םים דער ײדישער סאלקם-שול און דורצגײענדיק דעם סײער׳קװאל 6ין פםיכאאנא• ליז װעם ער װיסנשא6םלעך באװאסנם, קענען אר1ים א1יף דעם ברײםן שליאך סון סיסטעםאסיש-אביעקסיװער באאבאנסוננ, עםפיריש־שע6ערישער אונסערזוכונג סון ײדישן קינר. אין דער םאדערנער פסינאלאגיע פארנעםס דער םסיכא• אנאליז 6ון 6ר1יד און אדלער א אייגנארםלקע םאזלביע. בײדע װללן דירכא1ים ארויססירן סון אײנאײנביקן אינסםינקס אדער געםילם-שסרעבוננ די ג א נ ג ע אוםענדלעכע 6ילגע• שנאלםיקײס סון פשלכלשן לעבן. ביי 6רוידן אלז עם דל עראםיק, ביי אדלערן-דאם שםרעבן *ו םאכם אדער דער םינדערװער• סיקײגם-גע6יל. ס׳אלז נעװיס א גר1יסער פארדינסם םון םםיכא• אנאליז, װאס ער האם ג ם ערשםן םאל געשטעלס א1יף אזא בי־ײסן א61ן די דאזלקע גרונט׳אלנםטלנקםן אין םיסלפונקם סון דער םארשונג און האם ױך באםלס אר1יסבוגעסינען זײערע װײםסםע און פארבארגנסםע אםקלאננעןאלן םםיכישן לעבן. ס־זע• נען אבער דא פונקםן און זײסן 6ון ססלצישן לעבן, װעלכע לאזן זיך נלשס א ב י ע ק ם י װ אר1יםפלרן 8ון דער עראםיק אדער 6ון םאכט-שסרעבן• דא האט דער פסלכאאנאליז נישט געקאנם בײשםײן דעם נסי1ן און אנשםאם בו 6אררלכסן דל סעאריע ל1יס דל אביעקסלװע סאקסן, האם םען אננעה1יבן ,*ױסטייםשן״ די 6אקסן ל1יס דער םעארי״. אס דל ,א1יםםײ- םשינגם׳םעסאדע״ האס גלײך געעפנס װײםע הארלנזאנסן פון אומבאנרענעגסער שפעקולאגיע. אנשםאם די אביעקםיװ• עםפלרישער 6ארשוננ קיםס די ספעקולאםיװ-םעארעסישע ,א1ים• םײטשוננ׳ סון םאקסן• סר1יד און אדלער, בײדע ײדישע פאר־ שער, האבן דאבײ אר1יםגעװיזן די אלסע געגיאלע קרא6ס פין רעם ײדישן פדפול־גײסם. י. רובינס װערק איז אין דער אד• לערישער ליםעראםור א װיכםיקער פרוװ ארוםצונעמען אינדי• װידיאל־פסיכאלאניש די קאםפליצירטע קעגנזײסיקע באצױנגען פין קינד און דערװאקסענעם. י. ריבין נײם נאך א םרים װײסער און פרוװס נאך דאם גאנצע דערצױנגם-פראבלעם אינדיהידואל• פסיכאלאגיש צו באאיכטן. דערביי װײזס י. ריבין אר1יס די שסרענגע אויסנעהאלםנקײם און סעארעטיש קײלעכדיקע שארפ• זיניקײס 6ון אן אדלעריאנער. װי אלע אדלעריאנער איז ער דויכא1יס טעארעסיש און װיל דורצאויס ,אויססײםשן״ אין אדלערישן גײספ אלע פארשידנם״ע םאקםן און דערשײניגגען פונם ײדישו שול-װעזו אױ פוילו אין דער נאכם. דאס סראנראם םון געשיכסע, װעלצע איז צ גע• שםעלם נעװארן *ו דער קאנפערענץ צו דער באהאנדלינג, איז א סך־הכל פון א נרויםער און ערנםםער ארבעם און פראקסיק. דער נרונם 6ון פראנראם איז די פארבינדונג 6ון דער אלגעמ־ינער םים דער יידישער נעשיצםע; די נײקײס םון דעם פראגראם איז דאם םארװארסן די אלע ביז-איצםיקע שאבלאגען 6ון געשיכםע-לםוד און שסעלם גרינדלעך אװעק דעם לכוד אייף נײע יס1ר1ת. נישס 6אלםש סאםריאםישע און נישס בלוםרשם• נאציאנאלע אייפגאבן און צילן װערן ארײנגעלײגם אין לםוד דער פארנעם םון דעם געשיכםע-לםוד דערגײם ביז דער װעלס• םלחםה — ביז דער לעצסער צײס• שסאס םתם ידיעית, װעלכע פלעגן גענעבן װערן די קינדער גאנץ צו6עליק, ל1ים די אלםע לײענב כלעך, זעם דאם פ־אנראם סאר א קלארן א1יםװאל פון םאסעריאל, צוגעפאסם צום אילוםםרירן באשםיםסע היםסארישע געזעצן. די צ ־ייםע פראנע איז געװען די אינערלעכע שול־פירונג צו דער קאנפערענץ איז גוגעשםעלס נעװארן א גענ1י אייםגע• ארבעסער רעגולאםין 6ון דער שול-פירוננ, װעלכער נעפם ארום די זעלבסש-פארװאלםונג נוך די קינדער און שול, די א1יםנאבן פעראגאג. קאנפערעבץ פין ביאליםטאקער ראיאן שבת, דעם 8<סן םאי, א־ז פארגעקוםען אין ביאליםםאק א פעדאגאגישע קאנפערענץ £ון ביאליססאקער ראיאן סון די ױדיש־װעלסלעכע פאלקסשולן. אין דער קאנ6ערענץ האבן זיך באםײליקם איבער 60 לערער 6ין ביאליסםאק, װאשליקאװע, זאםבראװ, יאשינאװקע, ארלע, סלאנים, באראנאװיסש, ביעלםק א. א. דער סדר-הי1ם פון דער קאנ6ערע.ץ: א) געשיכסע-פראגראם 6ון דער י דיש . װעלסלעכער סאלקםשול; ב) אינעולעכע שול• פירוננ אין שול-רענולאםין. רעפערענם 6ון דער ייד. שול• ארגאגיזאצ־ע זענען געײען די ח׳ח: ש. ם ע נ ד ע ל ם א ן און י. װילנער. די קאנ&ערענץ אױ געװען זייער א לעבעדיקע און ערנםטע• זי האם זיך געצ1 גן םון אינדערפיי ביז שפעם •) ד>ן= -דיש־־ןלםל-כע שול״ח־ןזן *ירן סױלן ראננלםזלך שח־עי־ און ןקשנותדלק פאר זיין עקזלםםןנץ. אויםןרלןכן און אלנערלןכע שםע- רמנען אן א שיעור. אבער דאך גײט א נרדיםן שאסנדלקן שיל־ארבןט טים א םטןציעלןײ םארשטןנדלנוננ םלט דןר צןנטראלעד ש:ל.ארנאנל• זאצין, װעלן פלר יןדן 3-2 װאכן ביענגןן ידלעות װןנן אט דער אר־ בןט. וןדזקזיעי