Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 2 (1925-1926)
- Issue
- 107 (21.5.1926)
- Date
- 1926-05-21
- Page
- Seite 335 (sequence 11)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 63% known words query
- IRI
…/4795427-8773849-8774798--01235-4796579- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
335 ליטערארלעזע בלעטער 107 .זא .ד<רג:וגג' און .שםעטל״. די אנדערע םײלן )ונטהןרםן *יל לײען-ששןןף, נישם שםענדיק קינםסלערישן, צוםןל זן6ילו .6)3* ליאלםם־שן׳ אויף די סעסעס: דןןרף, ארבעטער, אקסיאנר א. ןןנד קײן םולן פ־לד פין יעדער תקיפה װעלן די שילער נישס קענען באקיםען, װײל עס איז דאך ציניישגעגויגן 6ון םארשי• דענע םחנרים אק ם1ף-כל־םוף םראנמענסאריש; געװיסע ןנרע• גונגען װעלן זײ דןןך הןןבן, וס:ס װעלן דארפן בײ דעם ארבעס דערגענצם װערן. דל פערזענלעכקײם פון שרײבער, זײן ליסע־ רארלשער םסיל און קלנססלערישע םארס װערם בײ דער םע• םאסלש־געשיכסלעכער םעסןןדע שטארק םארװישס. אלן דעם פאל קען דל לערער און דאס זעלפםסששענדיקע לײענען םיל פתקן זײן. א סך שװאכער איז דער אויסװאל סון פאעזיע. װו זענען רײזען״ ראזענפעלד. װ נסשעװםקי, לײװיק און די אםע■ ריקאנער פלעיאדעז פארװאס נאר םון ײנגע שבלװגססע. כןןסש איל טון די לידער װעלן װײניק סארשסאנען װערן םין די שילער און לאזן נןןך א קנאפערע השפער.. אין .ױננט׳ איז ארײנגעלײגם םיל םי אין זוכינגען דעם םתבר קוםט א גרויםן ײשר-פח. ארויסגעגעבן איז דאם בוך רײן, אנזעעװדלק, דל בילדער־רעפ־אדוקביעם - גאר שײן. די אלף־ביתן, - איז א נײער פרוװ און דארף פראקסיבירס װערן, אלגפאלס איז עס א געװונסשןנע .רעאקביע״ קענן דעם גאנבן םאראראם, װאם מען םאכם בײ או.ז ארום דעם עברי• לײענען. דער נײגיר ־םון די קינדער און זײער זעלבםששסענ• דלקער פלײס קען אונז פארשפןןרן׳ םיל ארבעם. די בילדער געבײכנם דורך ם• עפשםײן זענעי זייער געלוננען: פריםיםיװ, קינדעריש-רייבנד, צװעקםעםיק און געשםאקםול. די ארבעםן זןנען סילזײםיק און םארשײדן. אהער קוםען: פלאקאטן, בעם• לעך, רשיפ1ת, דיאנראםען, לאשא. ארבעםן-אלערלײ, נאםור• װינקל, געזעלשאםסלעכער װינקל, אויסשסעלוגנ, םוזײ א. אנד. די ,ױגנם׳-כרעםסאםאםיע איז א באארבעסוגג םון י אײניקע אויםלאנעס ,סארן ײנגן דיר׳, אויך םון א. םפיװאק. די זאםלונג געפם ארײן גאנבערע װערק אדער םארענדיקסע טײלן פלא■ נירם אין געזעלשא6ם-םעםעם, װאס זענען אנגעפערקם אין די םלונהשע פראגראםען 6ון דער ראשן־שול. עם קומען נײע שא• 6וגגען און םיל איבערזעבונגען, םון דער עלםערער ײדישער ל זעראםור אױ אויםגעקליבן לאס סאגיאל־שםײגערדיקע, םים• סעםאםיזירס אין ק ע ג נ ש ם ע ל ו נ ג, עס זאל געבן א םיל• װײניקע םארשסעלונג םון םריער און איגס, אלסע און נײע אין ײדישן לעב . געלונגען גונויםנעשטעלס זענען די אפסײלוננען קינד ארז דערװאהםענע ישראל דוב־ן: קינד און דעדזדאקסענן (ססיבאלאגיש־ג םםודין) םארלאנ ב. קלןצקל;, <־2<!1 ד״ר פ• שגײאורםאן / בערלין 'י בערלין) האם מען א באזונדעד םאג אפגענעבן םאר פעדאגאניק און הײל־פעדאגאגיק, װעלכע זענען אויםשליםלעך באהאנדלט געװארן אין גייסם םון דער אדלערישער םעאריע. אין אײניקע שםןם נברון, װין א. א) האם מען געעפנט אידיװידואל• םסיכאלאנישע אסבולאםאריעס (.באראסונגם-שסעלן׳) םאר נער• װעזע קינדער, ם׳קלײבם זיך שוין אשילו גרינדן א אידלװידואל• שםיכאלאגישע קלנדערדײם. װי ם׳זאל זיך נישם באציןן צו דער באװעגונג, איז עס יערנםאלם א באװעגיגג, מיס ײעלכער ם׳דארף דך רעכנען, און םיס װעלכער ײדישע פעדאגאגן מוזן בא■ קאנם זײן• עם איז דערםאר א גרויםער םא־דינסס םון י, רובין, װאס האס םיס זײן װערק ארײנגעסירס די אינדיװידואל• פסיכאלאגיע אין דער ײדישער פסיכאלאגלשער ליטעראסור, די םײנע שפראך און ססיל מאכן דאס בוך זײער גוגענגלעך. םיס נרוים םייסםערשא6ט םאכס י. רובין אויף יידיש נױע װיסנ• שאפםלעכע באגריםן און װענדוננען. ער װאלם מער געדארפס בולסער און שארםער ארויםסײלן די אינדױולדואל־פסיכאלאגישע רלכםונג. א6סםאל באנײכנס ער אס די ריכסונג סתם אלם פסיכאאנאליז, גו װעלכעי־ ם׳געהערס אבער קודם־כל אויך די סז־וידישע ריכטונג. אםס באקוםס םען בײ י. רובין דעם אײנ• דרוק, או רל אינרלװירואל-פםלצאלאגיע אלז די הײנטיקע מא• דערנע פםלכאלאגיע בכלל, גו װעלכער ם׳געהערן אבער אײך אוםגײליקע אנדעדע ריכסונגען. אלן דל באםערקונגען, װי אין דער ניבליאגרא6ישער רשיסה װאלש אויך געדארפס^ מער בולםער אויסגעשסעלט װערן די םפעגיעלע אינדיװלױאל• פסיכאלאגישע ליסעראסור. ם׳אױ אבער נלשם נישס נאר בײ י. רובין אזוי, נאר אויך בײ אלע אנדערע ארלער־אנער א פין םנהג צו רײק װעגן זײעי אלנדלװידואל־פסיכאלאגיע װי ײעגן דער א־ינגיקןר אדקר װעגן דער אײנצלק־ריכםלקער פסיכאלאגיע װי ם׳זאל זיך נישס גאגלען צו י. רובינס נײ װ;רק, םץן םיר קא.םשאשירן דעם 6אקס: י. רוכין איז 6ון די װײניקע, גואש הא־ןיװעו א!ן ששרעבן, םרוװן און װאגן צו ארבעשן 6אר *לרישלר װיםנשאםם. די ילדישע װ־םנשאםט איז ראך כםעם אינ• גאנצן א אוםבארירט און 6יעםד לאנד, װאם 6אדערס ערשם חלוגיס און קרבנות. א ליםעראטור װ-־לן םיר אלע האבן אן אײנענע, אן אריגינעלע, א ילדישע, בנוגע אבער צו 6ילאזא6יע און װיסנשאםס האבן זיך אונזערע אינםעליגענםן אײנגעװויגם צי זיגן בײ אײראםע אויף קעםם. ם׳זעגס זיך גו בו פרעםדע סישן, ם׳םארגעםם א6ילו דערבײ, אז אונזערע ברײסע םאלקס• מאש, האבן נישס קײן גוגאנג גו יענע פרעםרע םישן. דער חלוץ סון ײדישער װיםנשאטס, װי חלוץ בכלל, פוז זײן אנהויבער, פיאנןנר• אויף דעם לײדיקן םעלד פון דער רויער ילדישער װיסנשאפם קען םען נאך נישס ב1יען קײן גרויםע םויערן, קײן םתיס ורעםססן,-מיר םוזן אנהויבן םון באראקן, װי פ׳קען אין װאם פ׳קען. י. רובינס װערק איז א םסינאלאגישע שטוריע ל1ים דער שיסד. םון דעם םאדערנעם םרויד־אדלערישן ■סיכאאנאללזם. הויפשזעכלעך גײס אבער י. רובין א1יף דעם װעג םין דער אדלערישער אינדיװידואל־פסיכאלאניע. באמת האס אדלער נאך אלן זײנע עישםע ױ*רק דוו־נגעםירס זײן נייע לערע א1יף דער קינדער־פשיכאלאגיע, װאם איז אויף א געװיםן א1םן ארײן אין די ה1יסם-יםוײת פין זיץ אינדיװירואל־פםיכאלאגיע. אלן יי לעבסע יארן האבן אדלער און זײנע תלםידים אנגעהויבן זײער ענערגיש ארײנםלדן םעארעםיש און פראקפיש דז אינדיװידואל• פסיכאלאגיע (אדלער האם זיק פסלכאאנאליסישע ריכםונג, צום אונםערשיד 6ון דער םרוידישער, אנגערוםען ,אינדיװידואל• פםיכאלאגיע׳) אין די םארשידענע געביםן םק דער פעדאנאגיק. אויף דעם אינריװידואל-פםיכאלאגישן קאנגרעס סאריקן יאר אין