Literarishe bleter · 1926-05-14 · 106 (14.5.1926) · p. Seite 320

106 .זא ליטערארישע בלעטער 320 ו ררידער אמאל װעגן ״איבערזעצובגען״. (* *ריח• *ין רזדיקגין) חשובע רעדאקציע כ׳בעם געבן אן ארט פאר פאלגנדיקע שורות: ס׳איז שוין נישט אײנמאל בארירט געװארן אין די .ליט. בלעטער׳ די םראגע װעגן די "שלעכטע איבערזעצונגען, װעלכע מען טראגט לעצטנס צו דעם ײדישן לעזער. אבער נישט בלויז שלעכטע' איבערזעצונגען זענען בײ אונז געװארן א מכת־מדינה נאר עס קומט לעצטענס צו שוין נאך עפעס..." און דער .עפעם״ איז שוין פיל מער װי א שלעכטע איבערזעצונג. די טעג האב איך גענומען לײענען א בוך ״דאס טראגישע לעבן פון א יתום״ (?) טש. דיקענס, ײדיש: י. אשכנזי. םארלאג, מ. גאלדפארב. (אויף דער הילע ״אלױוער טװיסט׳). " מילא, בנוגע דער טעכנישער זײט םון בוך, — װי 3 פאר־ שידענע פאפירן, א העלפט בוך — איגגאגצן נישט נומערירט, פאסקודנער דרוק א. א. װ. — װעגן די אלע ,קלײניקײטן׳ װעל איך איצט נישט רעדן, דאס זעלבע אויך בנוגע דער איבערזעצונג — װײל אויף די אלע זאכן איז׳דאך בײ אוגז דא א ״חזקה׳ — אבער אלס אויפמערקזאמער לעזער" קאן מען דאך גישט דורכלןןזן די צװײטע ״מעלה׳ פון דעם בוך. די גאנצע " דערצײלונג איז איבערגעדרײט, װו ס׳דארף זײן פריער, קומט שפעטער. איז דאס אלץ נאך װײניק, קומט לסוף נאך א ,שפיצל״: דאס בוך איז נישט פארענדיקט. עס װילט זיך דעריבער פרעגן אזעלכע ׳׳פארלעגער*: צו מײנט איר טאקע, אז די ײדישע ליטעראטור צוזאםען מיט אירע לײענער זענען שוין גאר הפקר!!׳. איך םײן, אז אײן עצה איז"דא קעגן אזא םין םקאנדאליע• זע באצױנג — אזעלכע שמאטעס מוז מען באיקאטירןי װארשע " ל■ *<*װטערמאן בריװ אין רעדאקציע. געערטער ה׳ רעדאקטאר מיר בעטן אײך אפצודרוקן פאלגנדע שורות: אפרופנדיק זיך אויף דעם אוי"פרוף פון דער ײדישער ביב• ליאטעק אין קארטשינא, װעמענס ביכער ס׳זענען םארברעגט געװארן דורך חםידים, שיקן מיר איבער 20 ביכער (סז םון אונ־ זער"ביבליאטעק גופא און סז פון די מיטגלידער פון דער ביבל־ יאטעק). עם איז א חוב, אז אלע אנדערע ביבליאטעקן און פרײנמ פון ײדישן ביבליאטעק־װעזן זאלן נאכטון אונזער בײשפיל און דערמיט אויפן װירקזאמסטן אױפן צו פראטעסטירן קעגן די װילדע מעשים און פאנאטיקער. םיט דרך ארץ ביבליאטעה-קאמיסיע פון ״ד־זזמיר״ אין װארשע אדרעס פץ דער ביבליאטעק: 3/״ס0 6ס$ז פח ס|5זו\ס4ץ2 ס61)סו8161 ,3ת5סז>! >1ס6ס 3חץ2ס1ס>1 צום ערשינען פון ״אין שפאן״. צוליב א פאױד־^טיקן פאיזןן, אױ אויפן שעי בלאש פון .און שזיו ז נישט אננןנעבן, אז דןר זשורנאל ןדשײנט אונטעי דער רןדאקצ-ע םון דוד נעדנלס?[. דןי גאנצעי םאטןריפל אױ צונױשנעשטןלט און רןדאגורם נעזיוי; און בןרלון און אובןינןנעבן נןװאין דעי דרוקןרײ אין װולנע. דן־ פאילאנ אלם א זןלײןי טראנט נושט קײן אחרױת פארן אינהאלט *ון זשו־נאל. פארלאג ב• קע־־יעצקזן, װארשע אדרעס פון דער רעדאקציע ״א י ן ש פ א ך ״ח3ק5 ח1מ שס£ מס618^זט8 .38 .ז31 ז61816מו6נ8 16זח1\ 1זס3>מ26116 ת11ז86 צןיביסן א דןןלאר אויף קלײנגעלט און איז געװארן א פינאנסיסט, חל1םט זלך אים נזןך םםתםא עד-היום די שםע פון עםא• ציעס װאם דאס ביסל קלײנגעלם האס בײ אים ארייסגערו&ן - אץ אט די שטארקע איבערלעבוננען אויסנעביטן א1יף געזעלי שאפסלעך־פאליםישער און ליטערארישער טערםינאלאגיע: אינפלאציע, סאנאציע, סטאביליזאציע, גאראנסיזאציע, פושוריסטן, אינזיכיסטן, רעװאלוציאנערע ליטעראסור, ױנסאםעריקע, אץ ק1צץ, רזון־דרזון און ענלעכע שאר־ירק1ת אפגעקאכט אין אײן געםײנזאמער־געםיזע, אין אײן שיטערן קוללש און עם אונטערגעטראגן דעם אפקוסער בערגלסאן אין שפאן ארײן. און 6אר אט דעם ביםל לישעראדישע .נעטיזע׳ האט אט רער פאיטײישעי העמא5ראד־ם זיך אװעקגעזעצט אױף די קאזליעם װי א שיתוף צו דער עגלה אול נענוטען םעשה־קאנדוקטאר רע־ װירירן די בילעטן £.ין ליטעראדישע ריכמונגען: װעלצע א־ז כשר אין װעלכע נישט. ער האט א־כערגעניםען אלײן די קאםאנדע: — שרײבער — איי6ן פראנטז צום לעזעיז ראז־דו״י.' ראז־דװאז 6ארשם~ט זיך, אז מען זעט װי א םענטש קריכט פון דער הויט און וױל אייך ױקא אוםבאדינגט העלפן און גיט אלע װילע אזא ,־ועלם־שמערצישן קרעכץ אויף אוםיעצטן 6ון דןר װעלט און אויף טענטש־שע שתײנערײען, — פאםט שײן עפעם אײנ6אך נישם יענעם זאנן א6ן אין ר־ אױגן ארײן: — און װאס, אײגנטלעך, איז עם אײער עםק? און װאם. אײגנטלןך, גײט עם אײך אן די נאנצע זאךז — האזי 6ינרעםטװענן איז עם אין .שפאן׳ צוניץ געקוםןן. װי א ליבהאבער, אדער א װי עױת, װאס סען ױ6ט ארײן 6ון דןר גאם צים רב בײ א חופה־וקדושין־באשרײביננ. און עדות האש בעינלםאן באדאר6ט—א סךי * אבער קײן ,נײער זשורנאל׳ פון דער נײער ײרישער ליטע־ ראםור האם רער שפאן ראך נישט געבראצט צו£ירןי אויםער דער פריװאטער הײליקער םיסיע 6ון אפקוסעניש, װאם דער .שפאן״ טראנט — האט ער רײן־ליטעראו־יש און אין זין פין נײער ־ידישער קונםם — גא־נישט מחדש נעװען. נאך די 7 יאר אוםנעדולדיקער װארטעניש אויפן נלןעם ךרישן װא־ם-םאצם עם אן אײנדרוק, אז מ׳האט מים נרױם םל אױפגערויבן א בארג אויף צוצעקנאקן א ניסל: בערגלכאנם אנהוב 6־ן ראםא־ און 6וקס בילדל װאלט םען םיט נײײם ער£אלג נעקאנט װײטער לײענען אין ,פאלקסצײםוננ״ א־בןינעדרוקט 6ון ״6אדװערטם'. װעגן די איבעריקע ליטערארי־ שע רײד לוינט זיך נישט צו שרע£ן װו מ׳װאלט זײ יא נעקאנט ררוקן אדער וױ ם׳װאלט זי נישט נעקאנט רײקן. ײ װאלטן זיך שיץ ערנעץ װו צוגעשפאנש -א£שר צו אן אײנענער ענלה. און ארױםנעמען אש די צװײ פראזא־שײלן בלײבש, צום באױיערן, קײן זשוינאל נישט. ראש איז דערװײל ,אץ שפאן״ נ׳ 1. לניאל טשארני ערשט ערש־נעז לײכטע פעתז פרײז 170 (לידעד)