Literarishe bleter · 1926-05-14 · 106 (14.5.1926) · p. Seite 311

311 ליטערארישע בלעטער 106 .ז1ל1 .ער הןןם געשריגן 8[ מרםיקל. איך הןג זיך געשריען אייף אים. ער די$ט םיר אאנעענספערם אין איך הןב אים געזןגט 8 זידל װןןרם... (דעם װןרס האס 6ר#נם נעסונען פאר װילנאר, אין אינגאנעען נישם פזןרדינס). דאמןןלסט איז ער אויפנעשסאנען סזן םיש. איך בין ארזיס סין עיםער, אין 8 רגע ארום ייןןב איך דערהערם װי די דרויסףסיר הןט 8 קל8ס געםון. איך הןןב 8 סר8כם געםין — עס קאן ד$ך נישם זײן, אז ער הןןם שזין באװיזן דך ןנסין. איף בין צוגעלאםן ביס אענסטער אין ה$ב אים דערזען אויף דער גאם. ער איז געװען אין כ8ל8ס, און םים דער יארםאלקע אזיסן ק$פ, די עקן סון ןײן גארטל הןןבן זיך נאכנעשלעפט איבער דער ג^ס אין די הענם הןס ער געדיאלםן א ס8ץ םים 8 סינטער און פים דעם ןננעהזיבענעם ארםיקל. אין א שעה ארים הןס ער בוגעשיקס םין האסעל קארגא גןןך זײנע װעש — ער האם *יגעשיקכ אזיך א עעםל, אי ער װעם זיך שוין םער נישם אימקערן׳. און גיאד עו דער עײם איז קײאװע געװען זײער שלעכם נעשס-םס. — איר פיןטער איז געשסארבן און איר זון, װ$ס זי האס א ם זײער ליב געהאם, הןןס זיך דערװײםערס און איר. אין הערבסט אין 1ע18 דיזיבם זלך אן דער קײאװעס העכםםע װירקינג אזיף אים. םראגס הןןש םארבראכם בײ איר בינשםעב• לעך גאנצע סעג. דער םעריןןד הןם געדזיערט ביזן ןנדיזיב פין די נײגביקער יןןרן״ װען עס דיויבם זיך ןן סילן די װיר־ קונג םון אנדערע םרויען און צױישן זײ, אייך #ין קײאװעס דינסס — לאפרעװאם, װןוס איז שפעסער געװןרן א. סראנם 6רוי. קייאװעס זון םלעגט זאגן אין א װערםל, אז זײן מוםערם בארוף איז צו זײן עםיצנס סענסאר. און זי איז, באםת, געװען םראנס פענטאר. זי הןןם נישס נאר א;ם נישם אפגעלאזם שון זיך, װען ער האם געדארסס אנשרײבן 8 דרינגנדן ארסיקל, זי האם נישס נאר צוגעאײלם אים םיםן סוף, נןןר אסס אסילו אלײן געשריבן ןנשםאט אים, כרי ןןסצוגעבן דעם ארםלקל צו דער צײם. אנדערש הןס םען נישם געקןןנם זיך באגײן מים אנא• סןל סראגסן. עם סלעגם דערגײן בױ קיריאזן• אין קײאװעם גום, װי פראנס, פלענס סארברעננען יץרלעך 2 חדשים, זענען אין זײן ציםער געשםאנען נישם קײן באקװעםע בענקלעך, אין ער האם גישם געק$נט בײ זיך ארבעםן. אין סאלאן אבער איז געשפאנען א באקװעפער װײכער שםול, כדי ער זאל ארבעסן דארס, אונםערן אויפילכס פון םאראם קײאײע. 6 חוץ דעם האם ער אין סאלאן גישם נעקאנס שלאפן, װייל קײאװע, אן אזיס• געבראכםע, פלעגם אלם תיכף, איישװעקן: .איר שלאסם׳... .נײן, אין םראכם ארום עפעס׳, - סלעגם זיך םאדענספערן פראנס• אין א שםיק צײם ארוס איז דל ספיריסועלע םיסארבע• סערשאפם םין קײ8יוע אין אנאסאל סראנםן געװארן אזוי ענג, אז זי האם אנגעהויבן סיסציהעלםן אים אין דעם שרײבן גי6א• םאדאם פוקע ציםירס א סײל פון אנאסאל 6ראנס הקדםה צו *ו דער ,פרינצעסן קלעװ׳, און נעםם ארײן א ן גענזן פיסלעך א גאנץ ז יםל, װאס קײאװע האם אנגעשריבן. זי האם אויך געשריבן 8 םך פין זײנע ארטיקלען. אינםערערסאנסע פרסים װעגן דעם גע6ינען םיר אלן א ברלװ 6ין שארל םארעס צו פאדאם פוקע. אנאםאל פראנס האט אים דערצײלס, װי אזוי דעד די• רעקםאר פ-ן דעם זשירגאל ־6ת51ע11ו *■וס׳וותע•(., װו ער פלעגט דרוקן *װײ םאל אין חידש זײן *8 ז16זזע0ס. אונכערן פסעװדאנים .זשעראם׳, האם אים געצװונגען זיך אונםערחתםע• נען םים זײן אײגענעם נאםען. דאם איז געװען 8 שסראף פאר א בחפזינדיקן, צעשםדײסן ארםיקל, .און איך האב אינ• פאנדענץ סון קײאװע און אירע פרײנד גים 8 גענויעם בילד פון אנאםאל פראנםן אץ זײנע מיםעלע יארן. כםעט אלע זכר1ג1ת װענן אנאםאל #ראנםן נאך זיץ םזיש האבן אים פאר• געשסעלס א1יף דער עלסער, װען זײן סאגםאזיע און געדאנק האס זיך ש1ץ בארויקס, װען ער איז ש1ין געװען א צי־גרוי׳ םער םעגםש, בדי צו זײן אז1י, װי ער איז, װען ער .האם שוין געשפילם א םין ראל, אגב נישט קײן באשםענדיקע און א6ס 6ול םיס סתירות, אפהענגיק פון זײנע צאלרײכע באזוכער. אץ דעם בוך גײם א1יך דורך די גאנצע געשיכםע סון אנאסאל 6ראנס באצ־וגגען פיס פאדאם ארפאן דע קײאװע. . די ערשםע םרײנד 6ון קײאװע זענען געװען: דױםא דער זון, זשול לעפעסר, דער קאסאנדיר ריװיער, און סרודאם; זי לעצסע: םארסעל פרוסס, ראבןר דע פלער. אגאסאל פואנםן האם פזן אלר פארגעשםעלם אין 1883. ער איז נאך צו יענער צײם נישם געױען באריםס, און האס נאך געפירס א לעבן 6ץ דער ליםערארישער באהעםע. ער איז געװען אוםגע• שיקם, שעמע־ידיק און נישט געװוםט װי צו האלםן זיך און דערצו האס ער זיך נאך זאיקעװעס. דער ערשטער אײנדרוק, װאס אנאטאל סראנס האם געםאכם אזיף קײאװע איז נישס געװען קײן גוטער. ער איז 6 מענסש, האם זי נעזאגט װעגן אים, ,םים א סארנעפלםער, צעשװוםענער, סארשידנארסיקער נשםך,'. וי האט זלך אפנעשטעלם אויף זײן םאלאנם, װאס איז צו יענער צײם 6ון וזײניקע באםןרקש געװארן. אבער זי האס לאנג נישט געקאנם נ1בר זײן אץ זיך דעם װידערװילן *ו ז״ן כאראקסער. זי האם סון אים א6ס אפגעלאכס, און אין אירע בריװ אנגעװיץ אויף זײנע מיאוםע כאראקטער׳ציגן. זי איז דאםאלםם געװען סארםון םים ג1רל פון ושול לעםעסר. און זשול לעםעסר טאקע, װאס איז געװען באגײסטערס פון 6ראנסן, האס שטארק נעקעם6ס םיס קײאװעם אוסצוםרוי צו 6ראנםן. ,איך האב ליב זײן ססיל, האם זי נעזאגם צו לעםעסרן, איך האב ליב זײן סארנעם, אבער איך האב נישס ליב זײן כאראקסער אץ האב נישס ליב זײנע תנועית׳ און זי האס טאקע געהאם רעכם 6ײנם צו האבן ודן כאראקםער, װײל װי םאדאם פוקע דערװײזס אונז, האס ער פארםםם אירע לעצםע יארן און קאן זײן אפילו דערנענםערם איר סוף• רעכס אפגעשאצס האס זי אים ערשס אין א פאר יאר ארום און געװארן נאענס טים אים, װען לעמעסר איז איבערגעגאנגען אין דעם סאלאן שין מאדאם דע-לואן. אנאםאל פראנם האם נאך דאמאיםם גע• לעבם םים זיין ערשםער װײב. אין קײאװעס בריװ װערט עםלעכע םאל דערםאנס װעגן דעם אינערסרעגלעכן כאראקםער פין אנאפאל 6ראנס ערשםער װײב. די באגיונגען *װישן אנאסאל 6ראנםן און קײאװע האבן ז;ך אײנגעשסעלס *זם ס1ף אכעיקער יארן. אבער פיס זײן װײב האס ער זיך גענס ערשס אין 1891 יאר. ער האם ש1ין פיס איר לאנג שלעכם געלעבם און א6ילו פים איר נישט גערעדס: בײם םיש, זי*נדיק נעבן איר, האם ער זי נישם אנגעקוקם. װען ער 6לעגס זיך צו6עליק באגעגענען םים איר אין זײער דירוע האם די סר1י, נעבעך, געםײנם, אז זי איז א רואה אינו נראה... זי האס געליסן, װײל איר האס זיך געדאכס, אז <י עקזיםםירס נישס׳. די געשיכטע 6ון דעם םאםיליען לעבן איז, װי םאדאס פוקע 6ארזיכערס סײלװײז גןשילדערס גע• ארן אין דעם .הילצערנעם מאנעקען׳. צװישן אים און זײן װײב *יעגן פארקוםען 8 םך קאםישע קאנ6ליקסן. אינםערעסאנם איז די סצענע, װאס האס געפירם צו זײער שײדוננ. זיין װײב אלײן האט װעגן דעם דערגײלס,