Literarishe bleter · 1926-05-07 · 105 (7.5.1926) · p. Seite 297

297 ליטערארישע בלעטער 105 זא אונזערע שרײבער װעגז וער ײדישער ליטעראטרר און װעגז זיך הלל צײטליז — צי ד*רף די ײדישע ליטעראסור גײן א1יף די װעגן 6ין דער אלגעםײנער ריטעראםוד, $דער זי מוז זוכן אײגענע װעגןז — זי ד א ר ף זוק איר א ײ ג ע נ ע ם װעג, זי סוס עס ןןבער נ י ש ם . — אין װאם דרוקט זיך אויס, לויס אײער מײנוננ, דאס אינדיװידועלע אין דער ײד. לים. ביז הײנסז — דאס אינדיװידועלע אין דער ײדישער ליסעראטור (אויסער בײ ערצ׳ן און א ביםל *ײ אנכי, נסת־) איז נישט אנטפלעקס נעװןרן. — װער פון די פראזאיקער, סון די אלםע ןןדער די נײע, גײט לויס אײער םײנונג, אויפן ריכסיקן װעגז — אייפן אםתן ריכטיקן װעג (אין ליטערארישן זין) איז געגאנגען פרץ. — װןןם איז אײער מײנוננ װעגן דער #לטער ײדי• שער דיכטונג און ד;ר נײערז — אויף דער סראגע, װי איך ב*בי םיך גו דער נײער ייוישער דיכטונג איז מיר שװער בו ענט6ערן אין אן אינטער• װױ, דאס סאדערם א גרויסע ליכערארישע ארבײס. — צי איז בײם הײנטיקן שריסטשטעלער םאראן יענע םאלקססימלעכע נןןענסק״ס בום לעזער און עי איז דןןם בכלל נויםיקז — ם׳איז געװיס זײער נויסיק א גײסטיקע, עכסע און טיםע נןןענסקײט בװישן דעם לעזער, אזא נאענטקײק איז ןןבער זעלסן הײנס דןן ־ םען איז הײנט נאענם;װען שיין נאענס...) אין װ ע ר ט ע ר , אין קלײןל אין כם1-ריכטונג, ןןבער נישט אין נ ש מ 1 ת... — נע6ינט א־ר נישט, אז דער הײנםיקער קולס 6אר דער םערזענלעצקײט איז שעדלעך אי 6ארן שרײבער אי 6ארן לעזערז װו זעס איר דןןם הײנט א קולט 6ון .פערזענלעכקײם/ םון א שרײבערן א י ך זע עס נישם. באפת האם יןן באדארםס צו זײן, א1יב נישם א ק ו ל ם םון פערזענלעכקײם (א קולט איז דא בכלל נישס א1י6ן ארט...) דאך אבער— שסארקע 6אר• ערונג, זייגעביגדנקײט און ליבע. — װאס םארא איינפלום האט די ליטעראטור איבס אויםן םאלקז — םון מײנע םדיערדיקע תשיב1ת איז?ײכט בו זעןי םײן תשובה א1יך אויף דער שאלה. — א גאנץ קלײנע השםעה... — װאס 6ארע פראבלעמען 6עלן אין דער ײדישער לי• טעראםורז ה. בײטלין עגטפערס נישם פןר און נישט װײניקער, מי: — עם 6עלן לײב, לעבן און נשםה!... םיר נייען איבער בו דער בװײטער םײל 6ון געשירעך, װענן שרײבער אלײן. איך בעט ה. בײטלינען, ער זאל םיך אינםארמירן װענן זײן אײגענער ליטערארישער סעטיקײם. בײםלין ענט6ערם: — איך שרײב איבט א נײ רעליגיעז״םילאזאםיש װןרק, און אויך א דיכטעריש װערק ,װאס עם לעבס און דנגם אין םיר׳. — װאס אינסערעםירט אײך מער אין אייער װערק, די אידעלשע זײט, אדער די קינםםלערישעז — נאטירלעך די אירעלשע. איך האלט, אז שרײבן דארף נישט ז״ן קיין םלאכה נאר א שטיק התגלית. נאטירלעך זענען דא סארשידענע םדרגות אין דער .התגלות׳. מען דארף אבער י+י * * 4 הלל צײטלין שליסקע, א ײדישע גאס, םול םיט געװעלבלעך, ישיבית און תלםוד־תורות. דא װוינס ש1ין א םך יארן הלל בײסלין. א1יף דער טיר הענגם א גרייםע מזוזה. אימזיסט זוך איך א נלעקל בײ דער םיר. ם׳דארף פשוט, ײדישלעך אנקלאיען. ם׳ע6נס מיר ה. בײטלין אלײן, א ײד סיט הדרת-פנים און סיט א נרויםער בארד, דער קאפעלױש אוים׳ן קאפ. איך װארם דערויף ם׳זאל םיך 6רעגן דאס איך דארף רא, אבער ה. בײט• לין בעם םיך תיבף ארײן אין שסוב ארײן, װײזט םיר א1יף א שסול. איך זיץ בװישן אן ע1לם ײדישע ײנגעלײט אין רחורים, אםםײנםטן לאנגגעקלײדעשע. אויםן געדעקסן םיש שטײען בתיי פ1באי-שבת־ליכט. ש1ץ יארן, אז ה. בײטלין לערגט םיס תלםידים ואן שכי 6ארשסײס זיך), ײי ס׳איז דער פנהנ אין ליטע. ער לןרנס מיס יײ װי כ׳ה?ב געהערט, חב׳ד, תניא 6ון ר׳ שניאור זלםן. תפיד איז זײן שסוב םול םיס בחוריכם. װאס .דארשסן׳ נאך •ייסן, םיט .סקשנים׳, װאס פרעגן קשי1ת א1יף זײנע מאםרים אין ,םאםענס׳, םים ײנגעלײס, װאס ,נא־ן׳ נאך חסיד1ת. וײ געסינען זיך בײ אים, װי אײגעגע, םמש װי בײ א רבין. הלל ג־יטלץ האט אלזא םיך א1יך גערעכנס פאר א ,תלםיד׳, דע• ריבער האט ער םיך נארנישם איבערגעםרעגט. באץ ברירה בץ איך גענוים אלײן בי זאגן, װאם איך פארלאנג. — די ,ליםערארישע בלעטער׳ האבן םיר איבערנעגעבן בו פאכן בײ אײך אן אינטערװױ. ה. בײםלין מאכט נישט קײן שהי1ת, געוװינס קורץ און שארף בו געבן תשוב1ת, זאגס ער: — די ןרשטע שאלהז — װעגן דער איצטיקער ײדישע ליטעראטור און בי דערםילט זי איר אויםנאבע. — די איבטיקע ײדישע ליסעראטור דערסילט נישט איר אײגעגסלעכע יויסגאבע. עם 6עלט איר א ז ם ם י ם ל ב א ר ק ײ ט.