Literarishe bleter · 1926-05-07 · 105 (7.5.1926) · p. Seite 294

5סז זא ליטערארישע בלעטער 4י>2 אלטן ליעבן... און זי׳ װאס אױ אקארשט נישט לאגג אױפגעשטאנען קעגן איר מאנס גלױבן אין נאמען פון איר לעבעדיקן איך׳ זי׳ סאפיע דע־קורװאואזיע, װאס ליבט װאלעיען, װאס װיל דך בא• פרײען פון איר בױ איצטיקן לעבנסישקר, ד׳ סאםיע, הויבט אן צו ראטעװען דעם גלויבן פון איר מאן... — ״איך װיל נישט׳ - זעגט ד׳ — איר זאלט סארלידן אײער גלויבן״... און זי צװינגט זיך צוצוגעבן; .אונזער גלויבן׳... הערנדיק דינע אײגענע װערטעו/ זײן אײגענע באגײם. טערונג׳ אין איר מויל׳ הויבט ער אן צו גלויבן אין איר ליבע צו אים: .מײן װײבו... האט איר מיך טאקע ליבז... און איך האב גערעכנט אז נישט:'... און סאפיע האט נישט קײן הארץ צו זאגן אים: נײן!... אבער גאר גיך דערקענט זשעראם די,׳ סעות. א באװאפנטע װאך דערנעגטערט זיך צו זײן שטוב. םאפיע טראכט װי אזוי צו ראטעװען װאלעי׳ס לעבן. און ס׳קוםט פאר פאלגנדער דיאלןןג: װאלעי: איך שרעק דך מער פאר גארנישט, איצט װען כ׳האב דערגרײכט דעם ציל. סאפיע: נײן׳ דער ציל איז צו לעבן. איך װיל נישט איר זאלט שטארבןי. װאלעי: לעבן אדער שטארבן איגײנעמי סאפיע (לײדנשאםטלעךו: לעבן!,.. זשעראם׳ װאס האט נאר װאם געציטערט פאר זײן לעבן׳ באקומט צוריק ״די קלארקײט פון בליק און די רויקײט סון גײסס׳. אויף אײן מאמענט האט דאס ענג־אינדיװידועלע פארשטעלט פאר זײן גײסטיקן בליק דעם העראישן װערט סון מענטשלעכן לעבן. אבער װי נאר עם איז אײנגעםאלן די אילוזארישע געבײדע פון זיין גליק׳ הויבט ער אן צו באגרײפן זײן אויםגאבע. די פער. זענליכע אויפטרײסלונג םארװאנדלט אין הארטן קריסטאל דאם פארמלאזע װאסער פון זײן גײסט. זשעראם באהאלט אויס װאלעיען, אבער ער גיט איבער אין די הענט פון די הויז־זוכער זײן אנקלאגע - קעגן ראבעםפיערם טעראר. און ױען קארנא, דעד מיטגליד פון גרויסן קאםיטעט און קורװאואזיע׳ם פרײנט קומט צו אים און װײזט אים א װעג װי צו ראטעװען זײן לעבן׳ װעלכער איז נויסיק סאר דעם םאטעדלאנד׳ זאגט ער זיך אפ דערפון. זשעראם: איך װעל שטעםפלען... די בלוטיקע דיקסאטור, קארנא: דו האםט נישט דערצו נישט דאס רעכט און גישט די מאכט. זשעראם: כ״האב דאם רעכט םון םײן געװיסן, און די מאכט זיך מקריב זײן םאר אים. קארנא: לאםיר םקריב זײן דעם הוה םארן עתיז*! זשעראם: *םקריב זײן םארן עתיד דעם אמת׳ די ליבע׳ אלע םענטשלעכע גוטע מידות און די אכטונג צו זיך אלײן׳ הײםט מקריב זײן דעם עתיד גופא׳. ״םאר מיר איז הײליק בלויז דאם לעבן׳ דאם הוהדיקע לעבן׳. קארנא: און דו גיםט אפ דיין לעבןי זשעראם: םײן לעבן גײט נישט סארלארן, אויב ער שטעלם אנסקעגן דער בזוידיקער חקוםה פון פחדנים און טיראנען דעס בײשםיל םון א סרייע גשמה. םיט דער שטומער צושטיםונג פון גו־ויסן קאםיטעט גיט קארנא איבער זשעראפען 2 אויסלענדישע פאספארטן םאר אים מיט זײן װײב׳ ער זאל קאנען אנטלױםן סון דער גיליאטינע, װײל ,די רעפובליק האט נישט קײן חשק ארױםצולײגן אויף אירע הענט זײן קערפער. ער אױ צו שװער״. י ' נאך א װונדערבארע םצענע צװישן זשעראמען און סאםיען׳ א גרעניץ׳ — קנכפערט די שטאלצע סאפיע דע קורװאואזיע. און סאפיע׳ װעלכע_האט נאר װאס גערעדס מיט איראניע צו דער םינף־חדשימדיקער אלמנה ׳ װעגן דער לעצטערם קוק׳ אז דאס לעבן באשטײט נאר אין ליבע׳ די דאזיקע סאפיע ברעכט אויס אין א לײדנשאפטלעכע אנקלאגע קעגן אלע גלויבנס-כימערעס, םאר װעלכע מענטשן זענען זיך מקריב. — דאס לעבן — רוםט זי אוים׳ — געפינט זיך גאר נאנט פון אונז׳ גאנץ פשוט און אזוי זיס,. מ׳דארף זיך נאר אײנבויגן כדי אים אויפצוהויבן. און זײ הןןבן פארלוירן די פעיקײט צו געניםן פון אים. זײער גלויבן איז א מאניע... זײ האבן מיך מקריב געװען צו איר... זײ האב, זיך אלײן געבראכט א קרב, פאר איר... — זענט איר נישט געװען ק־ין געליבטע? — פרעגט די ױנגע אלמנה. — נײן׳—ענטפערט סאפיע — און דאס איז עס טאקע׳ װאס ברענגט מיר הײנט ארײן אין יאושי די ידיעה װעגן װאלעיס טויט איז געװען א פאלשע. װא• לעי קומט צו סאפיען אין שטוב׳ צו איר גרעסטער דערשטוינונג און—אונגעהאפטער פרײד. פינף חדשים האס ער ארופגעבלאנקעט א םארםאלגטעו/ נישט געפינענדיק קײן אפרו. פאר די׳ איבער װעמען עס הענגט ראבעספיערס גיליאטינע׳ זענען פארפאכט אלע טירן םון די נאנטסטע. פארביסערט׳ אנטוישט אין זײן גלויבן או1 אין םענטשן׳ באשליסט ער א פארצװײפלטן שריט: זיך אוםקער' קײן פאריז׳ אין פיםק פון לײב, כדי פארן טויט א קוש צו טו^ זײן געליבטע. און אט איז ער דא: סאפיע ציטערט פאר זײן לעבן. זי װיל ער זאל טראכטן װעגן ראטעװען זיך׳ װעגן אנםלויפן איבערן גרעניץ. — מ׳דארף אייך אפהיטן פאר א בעםערער צײט׳ — זאגט זי אים. — מ׳װעט זיך נויטיקן אין אײך: אײער זאך׳ אײער פאטעדלאנד... — איך נויטיק זיך אבער שוץ מער נישט אין זײ. איך נויטיק זיך נאר אין אײך׳. ״און װאס װעט מ׳ך ז־ויפהאלטן װען כ׳װעל זיך דערװײטערן פון אײך?• — איך... מײן ליבעי.״.—ענטפערט אים סאפיע. ״איך װעל מער נישט קענען לעבן׳ אויב איר װעט נישט לעבןי.'. װאלעי װערט אנגעצונדן מיט א באנײטן חשק צו לעבן ער םאדערט׳ אז םאםיע זאל אנטלויפן מיט אים. צו שטארק איז דער אוםגעהאפטער נס פון צוריקגעפונענער ליבע׳ זי זאל אים קענען• צום צװײסן םאל פארשטױסן/ און זי איז גרײט צו זאגן דעם באפרײענדיקן יא. אבער דער קאמף צװישן איר ליבע און םליכם צעםלאקערט זיך פלוצלינג מיט א באנײטער קראפט. זשעראם דע קורװאואזיע קומט פלוצלינג פון קאנװענט. אומגעריכט האט ראבעספיער ארעסטירט דאנטאנען און געםאדערט פון קאנװענט׳ ער זאל אקצעפטירן דורך א נאםענסלעכע אפשסי• מונג דאנטאנס ארעםס. און אלע, די נאנטסטע םרײנט פון דאנטאן האבן געשאנקען זײן לעבן ראבעספיערן׳ באקומעגדיק אלע םתניי /ײעדן. װען ס׳איז געקוםען זשעראמס רײ האט ער זיך אויפגע׳ ד׳ויבן און פארלאזן דעם קאכװענט. געקומען איז ער אד׳י־ם א צעבראכענער. טיף ערשיטערט האם אים די מענטשלעכע נידעריקײט. זײנע ספקות אין מענסשן האבן זיך פארװאנדלט אין א סיסן עקל־געפיל צו די און צו זיך׳ צו דער אײגענער שװאכקײט׳ װאם האט געהאט בלוױ דעם *אסױון מוט גישס צו טון... ער איז אויך דערדריקט דורך דעם׳ װאס ער םארלירט דורך זײן טאט דעם לעבן... סאב-יע איז טיף ערשיטערט םון דער שװאכקײט םון גרױסן גי־סס׳ װןס האט פארלוידן זײן גלױבן און װאם ציטערט פאר,