Literarishe bleter · 1926-05-07 · 105 (7.5.1926) · p. [Seite]

>?,ל1507?־,ר£(נ??#ב[$רד{1(!7/191לר(!1ונר6נ11ס(!ן(נ£!!ן(נ7>/{(7[1(סט פרײטלק 7 מןןי 1926 ס פארל־יאג ב. קלעצהין, װארשע ראמען ראלאבם ניי װערק (״די שפיל פון ליבע און טויט״) איז גונויםגעקליבן א גרופע םרײנט. יעדער איז זיכער, אז דער נײער אנלויף םון שטירנם װעט אויף זיך נישט לאזן װארטן, און ער קלאמערט ייך אן אויגנבליק װי אן דער אײביקײט. — װער איז זיכער מיטן מארגןו — פרעגט אױנג מײדל, — איך בץ זיכער מיטן הײנט, — ענטפערט איר א ױנגע ערשט םארבליבענע אלמנד״ קוקנדיק אויף דעם, װעלכערןדארף איר פארבײםן הײנטיקע גאכט דעם מאן. און דאם ױנגע מײדל קוקט אויף איר מיט האם און װײנט םאר קנאה און װײטאג אין דער דאזיקער אטמאספערע פון צע. גליםן דראנג נאך גליק, םאלט ארײן די ידיעה װעגן געםונענע סויטע זשיראנדיסטן (צעםרעסענע דורך װעלף), בװישן ױעלכע עם זאל זיך אויך געםינען, לויט די געסו• נעגע דאקיםענטן, װאלעי. די דאזיקע ידיעה פאלט אויף סאפיע דע קירװאואזיע װי אן אונברחמנותדיקער גורל• קלאפ.. זי ליבט דעם דאזיקן מענטשן נישט װינציקער . װי ער האט אלד עעליבט, זי האט אים אבער פארשטױםן םון זיך אױם טרײשאםט צו איר אלטן מאן, ויעםען זי האט םרײװיליק פארגעלײגט איר ױנגןלעבן, צו טײלן מיט אים זײן ארבעט, זײן רום און זײנע האפנונגען. םארן זײסיקן אויג איז זי נאך די רויקע, די קלוגע סאםיע דע קורװאואזיע, די םרוי, דער םרײנט און די םארהרויטע סון א אוני■, װערסאלן מח, דעם געװעזענעם םרײנט םון ראלסער, דעם געװעזענעם בעל־ױעץ פון ײ ענציקלאפעדיסטן און דעם איצטיקן בעל• ױעץ סון גרױסן (רעװאלוציאנערן) קאמיטעס, דעם מיכגליד סון דער אקארעמיע און סון קאנװענט. — סאםיע די שװײגנדיקע, װי רויק איר זענט, װי רויקו — רופט אויס די געכרײססע אלמנה. — יא, די רויקײט, די רויקײט פון א װײטןןג ןןן ראמען ר״אלאן מיט 25 יאר צוריק האט ראמען ראלאן אנגעצײכנט א פלאן פון א ציקל דראםעס פון דער גרויסער פראנצויזישער רעװאלוציע, װאם האבן לוים זײן אײגענעם אויסדרוק געדארסט װערן .די איליאדע םון פראנצויזישן סאלק*. דער דאזיקער ציקל האט גע• דארפט באשסײן פון 12 דראםעס, װאם זאלן ארומנעמען די רעװאלוציע נישט אין איר לאקאל-פארגאנגענער געשיכטלעכער געשסאלס, נאר אלס אן אײביקע דערשײ• נוגג אין דער געשיכטע. װײל פאר ראלאנען ליגט ״די קינםטלערישע קראםס פון דער היסטארישער דראםע װינציקער אין דעם, װאם איז געװען, װי אין דעם, װאס איז תםיד״. דער דאזיקער דראמעם-ציקל איז אבער ביז נישט לאננ געבליבן בלויז א קאלאסא■ לער םראגםענט םון 4 דראמעם. ערשט איצט, אין א פערםל־יארהינדערט״ארום, איז ראלאן צוגעטראטן צו פארענדיקן זײן עפא• פעיע םון דער רעװאלוציע. די רעװאלוציע, — זאגט ראלאן, — איז װידער געװארן אקטועל. דער שטורעם פון פראנקרײכס 93<טן יאר טראגט דך נאך איבער דער װעלם. ער האט זיך איבערגע■ טראגן צו מזרח-צו, װו ער בושעװעט אין די שכנותדיקע װעלדער. די נײ־אנטפלעקמע רעװאלוציאנערע נא■ טור׳ססיכיע האט מיט איר אײביקער טראגיק װידער א צי געטון צו זיך ראלאנען, און דורך די נאנסע געשסאלטן םון דער הײםי■ שער פארגאנגענהײט, ױנגט ער װײסער איר מענטשלעך־העראיש אוניװערםאל ליד. .די שפיל סון ליבע און טויט׳ קוםט סאר אין אנהויב 1794. דער בלוטיקער שטורעם פון 93יססן יןןר האט אביסל נאכ• געלאזן. בײ םאפיע דע קורװאואזיע, דער פרוי פון זשעראם דע קורװאואזיע — דעם גרוינסן געלערטן און מיטגליד םון קאנװענט׳