Literarishe bleter · 1926-04-30 · 104 (30.4.1926) · p. Seite 284

04! .זא ליטעראריעזע בלעטער 284 שלוי־ם־עןליכמס ״בלאנדזשענדע שטערך (״אקטיארף) ג;צר3נט 6ון ה#ד*קע נן>לדשל#ק, װאדשן י׳! בײנדןלן קןוזאק האצפאך די פרימאדזןנע דער שעפער פוז פאלרום־הומאר שמואל רוביגשטײן / װארשע דער הוםאריסטלשער שפראך קאלאמבור און לו6ט<י$נעניש,- דער צװײטער איז דער קװ*ל 8ון דין ע ם ה א ר א י ש ן קאלאמבור און םןלקסםיפלעכער נעזונטער פשט1ת, ײאם האס הנאה 8ון גאטס װעלט, װי יעדער גןסס באשעםענלש. אט די דןןזיקע עלעםענטן״ א1יף װעלכע עם ב*זירט זי.ך אז1י זײן ערסןולג און װירקונג, שםאמען פון די אלםע נוטםוי טיקע מעשי1ת 6ין הם1ן, װןןס האם אז1י ליב געהאס א תי-רהי װערטל, א פסוק, צעקאליעטשעט און לעפיש םארםײםשם 8ון א בעל-עגלר., אדער םון א שנײרער, װאם האט זיך זןנגעשםעק־ מיט דעם ריח פון א ,בן<ת>רה'. םון דעם פלפול און חריפ1ת איז דאך בכלל נישס װײם בו דער קאריקאטור, װען אײן װ$רנ אדער אײן פסוק װערם פארדרײט און 6אלש אויסגעטײששכ די נאנצע געבײדע 6ון סכאלאססיק און קאפדרײעניש האיס זיך דאך ק1ים א1יף א האר; א־ז גענוג, אז א .בור דא1ריתא' זאל זיך צו דןם צורירן או; פון דעם לוםש-שלאס װעט זיי א1יסלאזן א בוידעם... םובלה דער מללכיקער נעמס א1יף זיך אס דל דאזלקע ראל צו הרגנןן און צו םזיקן די ת1רה<װערםלע־ און די פסוקים,׳ םנחם פענדל פאלםעסס דעם יירישן האנדד• װאנדל און באזאלצס עם און בא8עפערם עס םיט דער ישיבד. בחורעשער םאנטאזיע, װאס איז אריבערגעסראנן געױארן אין די ,כ1תלי בית הפררש׳ אין דעם ,ע1לם הםעשה׳ ארײן.' בעצם זענען זײ צװײ עקן 6ון אײן שםעקן. זײ זענען די סארטזעגלי 8ון װאם פאר א קװאל האט של1ם*עליבס געשעפש זײן הוםאר און זײן שפאס? יװו ליגן די קעינדלעך סון זײן שאםן בכלל? װען פען װיל גןבן אן ענםוער א1יף די דאז־קע פראגן איז גענוג צו װארפן א בליק אויף או זערע פאלקסיםילש־ית, כדי צו פארשסײן, אז די עםאציעם פון זײן שאפן זענען אן צװײםל קודם-כל באפרוכפערט פון די דאזיקע פריםיסיװע גוט• םוטיקע םעש־1ת. די עלעסענסן פון של1ם<עליכםס הימאר באשטײען, דאס ר1ב, פון װערטעד־שפיל, שפדיכװערטער, קאלאמבורן, אײנ• 6אלן, פון בסלנ1תדיקער באציונג צו װעלס און םענטשן. אם די אלז אײננשא6טן פארםאגט דער גרעסטער סײל 6ון אונזערע פאלקס-םעשיית, םאלקס־װערטלעך. װען פען זאל אט די שפריכ• װערטער און פאלקס-פעשײת צוגעבן א ליטעראדישן לבוש, װאלט 6ון זײ מערםטנסײל אר1יםנעװאקסן א היסאדעסקע, אדער א שפאם אין סטיל 6ון שלום־עליכם. פארשטײט זיך, אז מ׳דארף זיץ געבענטשט ם?ם שלוט-עליכםס טאלענט, כרי צוציגעכן רי נײטיקע קײםלענןש, אז1י צי זאגן, אין דער עצכש הםעשה, אבער אין םלוג גענומען ליגט דער װארצל פון זײן שאפן א־ן דעם 6אלקם־א1צר. די ה1יפס־יס1ד1ת םון של1ם״עליכםס גר1יםקײט שפארן זיך אן א1יף זײנע גרונד-טיפן — א1יף מנחם םענדלען אין ט1ביהן. דער ערשםער אלז דער ראד, ארופש װעלכן עם באװעגס זיך