Literarishe bleter · 1926-04-30 · 104 (30.4.1926) · p. Seite 283

283 ליטערארישע בלעטער 104 זא עײלערס ק1י*. ה$ט םען זיך 6עםטער גונוי&געריקס, דערנענ• טערט בו אים, אק דןך 6רעםד געבליבן. אף, װו איז זי, אונזער ליבע, גןןרישע אומנעלוםיערטע שלים־מזלדיקע, ןןבער הןרביקע, טרײע, הײםישע קאסרילעװקע! .,.איך קוק דעם בר־מינן אין געזיכט און ע#עם שםארצט םיר אזיי װײםיקדיק: שלים״עליכם געשטיןרבן אץ דער פרעםד. ם׳ן׳רא רחפנות אויף קאסרילעװקעז א1יף מארגן איז זי געקוםען אין בענדליקער טויזנסער^ קאסרילעװקע הןס זיך א ריר נענעבן. א גאנצער טןןג און 8 גןןנצע נןוכס האבן זיך געצייגן די הײםישע ײדן פארבײ פארן כר-םינן, געװאלט כןןבן ןן קוק א1יף זײער שלום״עליכםן, אזנעריםן זיך פון די ,בלזנעם׳ און אן אײגנס זיך רערםןןנם. םרערן, נישט געסעלשםע, אפתע טרערן בײ יידישע ארבעםער און סאלקס־מענםשן. שלום״עליכם און - טרערןו הןןם זלך געדאכם, ןןז ןןט שםײט ער אויף םים 6 גוט• מוטיקן בייזער: — שוטים, װןןם איר :ײטן װײנען גאר?! לאכן, קינדער• לעך, דארף םען. איך, שלום-עליכם, הײס אײך לאק. זענען געקומען הונדערטער םעלענראםעס פון ןןלע עקן װעלט, האבן זיך די צײטונגען אין שװןןרצן אײנגעראםט, און די אלסע איז געזעסן א אוםבןןהאלפענע און געשןןקלט םיסן קאפ: — װען ער זעס דאס אלץ אלײן מיט אײגענע אויגןן ...די לויה איז געװען א גראנדיעזע. ביז צװיי הונדערם טויזנס םענטשן איבער דער לענג פון נױ-יארק. אין דל ברןןנקס, און אויף איםט בראדװײ. שװארצער קאטאפאלק, שװארצע אויםגעפוצטע קארעטעם, דרשות אין ענגליש און אין יידיש. אויפן בית עולם װידער א ריזיקער הםון• דרשות. געשפרעכן,. נעקראלאגן. געענדיקס. מקבר געװען שלום־עליצםן, צוריק צו דער ארבעם, צו די ,ביזנעם׳. דער צעװאריםטער עולם װערט צערונען. און װידער איז אלץ פרעמד, קאלט, אוםהײמלעך. עמעץ האס אנגעשריבן: י — געשטארבן דער ײדישער געלעכטערו א יאר נאך א יאר. דאס לעבן װערט נישם איבערגעריסן. קאסרילעװקע האלם־אויף איר איםפעם, נעםט־אן נײע געשםאלסן, שפרײם זלך איבער נייע פעלדער און שא6ט נײעם שטאף. אבער ס׳קלינגם נאך אלץ, װי מים צען יאר צוריק: - געשסארבן דער ײדישער געלעכסעח ײצלער, אין ארץ״ישיאל, װעט ער זיך נלײן פארשאפן אן אײזעלע, אנבינדן םון בײדע זײסן םילך בלעכן און הײדא *יבערן ישוב — עני ורוכב על חםור! משיחס צײםן פון של1ם עליכםם גנאד! אי, װעלן זײ עם האבן אפגעשניםענע יאר, די -,יגע םנחם-םענדלם, די אלע ספעקולאנטן םיט ארץ-ישראלדיקער ערד, העברעלשע קולסור, ,נאציאנאלע אידעאלן' און אלע שאסירקות פון היגן קלײנבירגערלעכן געםויזעכץ... אי, װעס עס זיץ צום לאכן... לאכו דארף םען זיך נאך אויסלערנען. זינגען קאן מען ־ארם. לאצן - דערװײל נאך װינציק, און פלעגם זיך אםאל פארגלוםסן א לאך סון, אזוי פשוס, געשסאק, בדבעי, א ײדיש גצלעכסער, — פלעגס מען זיך א נעם טאן צו שלום-עליכםן. אט װי ער שםיים און נײט, אויף ײדיש אנם העברעישן ועד• הלשו,... אויף אװנםן, פרױיאםע פארװײלונגען, אוםעטום בײ ־ינגע און בײ אלטע, בײ אנגעפארענע און בײ הײםישע. איז שלום־עליצם געװען א אנגענומענער, אנגעלײגסער, גוטער, ליבעי• גאסט. ...ס׳אױ געקוםפן די םלחמה און שלוס־עליכם איז גאר םנולנל געװארן קיץ אםעריקע. א פאר װאכן פאר פםח האב אין אים אויף אן אװנט אץ די בראנקם באגעמם. דאס לעצטע םאל, װאם ער איז פארן עולם אויפגעםרעסן פוצאי שבת איז עס געװען• א גרויםער אםעריקאנער סאנץ־זאל. גרוים, װײל קײן איבעריקס גרייםער עולם איז נישם געקופען• ם׳דוב ײננװארג, אפעריקאניזירם — בסלס עס אוים אלע חלוםות צו דער קאנצערם און ליטעראסור-אפטײלוגנ און ײאוט םיס אוםנעדולד >.ויף די םענץ. שלום״עליככש איז אויף דער טריבונע. אפלאדיסםענםן שיטערע, קאלסע. די אויסנאםע — אן א ברען, אן התפעלית. זײנע אויגן שםײכלען פארסרויערס, אוםהײםלעך. זײן אײדעם, בערקאװיסש זאגט םיר: - שלים עליכם קאן לײענען נאר, װען דער זאל איז געפאקם םיס עולם. איך גיב צו: — און װען דער ע1לם איז אן אײגענער, א יענזײסיקער, א של1ם*עליצםדיקער• שלום-עליכם האס דערצײלם א םעשה װעגן א זעקסיאון• זעכציק, װאם ײדן אין באן האבן געשפילט אויפן הינסן סון א שלאפנדיקן נלח• דער עולם האם געקײכט פאר געלעצטער. נישם אזוי םון דער עצם זאך, װי פון די תנועות אץ האװא• עס סונם דערצײלער, פון זײן םאן. ס׳איז געװען פאדנע קאלס. יעדע װײלע פלעג זיך דורכסראנן םארבײ די פענסטער יי קלאפנדיקע דאך־באן, פארשרײען און פארםויבן דעם דער• פארלאג ב. קלעצקין י אפאטאשר 1863 (ראטאן) 4.50 *־ום די חוי־בות (נאזעל;) - סו.4 *לײן (רוןטוין) 4-50 אדרעם: 36 סת1-632 ,ס 1 ס1 ס 6 1 £ .8 ס. ק. *. 8<־98. ך פארלאג ב. קלעצקין זלמן רײזען! לעהםיקאן פרן דער ײדישער ליטעראטור י פועסע און פילאלאגיע 1 ז ז 755 שי״ײבן־ און זשר־ינ^ללםמן ■ 250 בילדן־ מק ש־ײקי־ 650 זײטן ג־ויסן פ^־םאזט - פ־ללז אץ ס־אצש גאנד 18 גילדן. אד־עם.' סח657 1 ,3״\573ז3'\\ ,ח1>):>16^1 .8