Literarishe bleter · 1926-04-23 · 103 (23.4.1926) · p. Seite 270

03! זא ליטערארישע בלעטער 270 באגריםונגצוםױבילײ פון צװײ ביבליאטעקן די םעג הןןב איך דערהאלםן > אײנלאדונג *ו נעםק #ן אנסײל 6ון דער ױבילײ־פײערוננ םון דער שעדלמעה איבל יאםעק צונמ 25׳טן יןןר פון איר גרינדונג. נישם דן איז דןק ארט צו דערבײלן פון די אל$ גלנוליס, װאס די םערקװיר׳ דיקע אינססיםוביע הזןס דורכנעמאכם. װען די ביבער װןלסן געהאס א ם1יל בו דערבײלן אין װןןסערע בעדינגונגען זײ הןבן עקזיסםירם אין שארלויף םון דער בײם, װןלס איר געהאס סאי תיך 8 שסיגל שון 8 שםיק םןןרםירעריש קולסיסלעבן ד$כ װעל איך נןך םין אנאנדערש מאל. איך האב א1יך בוםעליק געד>8ס די םעגלןכקײט ןנסײל צי נעםען אין דער שײערונג בים בעניעריקן ױבילײ םין דער זשיראדןװער גיבליאטעק, װןס אלז םןרגעקוםען דעם 6־סן םערץ עם איז געװעזן א שטיק באגײםסערטן פײערלענקײם• א סראכטפול דעקןןרריטער זאל םיטן םיין ארוםנעסובםן םארטרעס םון י. ל. פרץ - צװישן א בענײםסערסע ױננס• װי א ײדישער שרײבער, װעםען עס איז םײער דער י1ם ס1ב פין א'8 אינססיסוציע. באגריס איך 6ין גאנק דיאדבן דעם ױבילײ 6ון די בײדע ביבליאסעקן. יו׳אל מאםטביים• דערשיטערט פון פלוצלונגדיקו טו׳יט פון דער ליבער פרײנדין שרה פיסלײד יהו־שע פערלע ליסעואױשע בלעטער פארלאג ב. קלעצקין (שלום שון ם. טאדקישןם *רטיקל, םין זױם 264). ס־בעם זיך פרןזםסקײם, םןןלססיםלעכקײס. דער סוף םים די קןם• סליבירםע קןלץראםורן מאכן ד$ט ליד צו קאנסיק און שנײדיק. א פאםםוכל דארף דאך בלײבן 8 פאםםוכל און נישם קײן א1יס6ירערק שון קןןפפליבירשע אריעס, נןןך ײעלצע ה. קןהן בענקס. דער לעבסער פאםאזש פיס דער קןלןראםור אין פאססיכל איז פונקס אזוי שװער, װי דער אוםנויםיקער םזרח איז שװער םארן גאנבן פרןןגראם. נןןר דןןם אלץ זעם זיך נישס ןןן אלנם העםםיקן װיקס 6ונם יונגן םעאםערל. ס׳םארלירם זיך בװישן די גוםע פרײדיקע םאלקססימלטכע נוםערן: אינש ערשםן פראנראם- די סערענאדע, אינם איבםיקן — די אינסבענױירונג פון ביפ• באפ םים דער םאדאם לוריע שםיגל, װאס האם זיך, א1יף א גליקליכן א1םן, געפלנען אין דעם ז ש א נ ר, אבער ג װ א ל ד װען װעס שוין זײן א קאנפעראםיע? — אן אפתער? ג ר י ס ן םיר באקוםען בײװ שון לענדלר, םוײנ1ת. מיר האבן דארםן אנב-אירחא גריסן, װאס ר־יםן זיך אר1יס אין דל ברלװ. שרײבם אונזער א סרײנט םיז נױ׳יןרק <ערשס גע. קיסען 6ין א לאנגער װעלט־נסיעד,): ,דןן נעםרזןפן אלץ װי געװען, םער נישש - םןר זאס• קײס, סער פיעסערלשקײט, מער פײנערע פוסערס אין די גאסן, מזר .פיאספעריםי׳, (גוסע בײםן), נײע תיםל״קראצערס... י$, און נאך עיעס: םער ענגלישע ,פײדזשעם׳ אין די היגע בײםינגען. קל1יבם זיך אײן צײםינג בו דערשײנען םיס א םעגליכער 4*זייםיקער א1יסנאבע אין ענגליש. א בװײסע בײ• טינג פלאנע יעם אין עםלעכע יןר ארום אלנגאנבן אריבער אץ ענגליש. און םײן אםאללקער עקל בום היגן ײדלשן לעבן האם זיך נאר םער פארשםארקס... םען דארף ןןפסארן םון דאנע;...'. און ןס אייניקע שיר1ת םין א פרײנםלעכן ברימ פון ם א ס ק װ ע: .... קידם׳נל א גרויסן דאנק םאר די ,ללם. בלעםער׳, װעלכע כ׳באקים רןגולער. כ׳בין בופרידן, װן כ׳באקום אץ שסוב א שםיק פון אײןר לעבן און ארבעם. די ארסיקלען װענן דע־ איבערןריעגסלרוע םק אײער דלכםוננ און װעגן דער איפבאהאלפנקײם םון אונזער פראזע — זענען שהיקער אםת. כיר דא זעען עם ש1ין םץ לאנג. םיר האבן דא נישם קיין פיאזע, בלייז דערשאר, װײל םיר װארםן א1יף דעב װ ע ר ק, א1לב נישם - אלנםערעםלרס נישט... האט איר געהערם װעגן דעי ײדישער אםםיילונג אלן םלוכה־אונלדערזלטעם? גוסע ײגגם. אלע צוהערער — סםיפענ• דיאנסן, םען זיבט אין םען לערנס. ם׳פעלן וױסנשאםסלעכע כ1ח1ת, אנפירער. דארסן זענען ארײן א בלנסל ש־ייבער־צוהערער (כאריק, מאירןװלםש, ראנ־ן און נןך). ס׳גײם בײ אונז א לאזוגנ: .בײם סרײבן םץ זיך דעם עם־הארץ!|...'. א גררם פרן באקאנטן שרײבער יכנה״ז דעד זשורנאל־סט שםואל רובינשסײן ה$ם בא• קומען 6ון דעמ באװיםםן העברעיש־ײדישן שרישםשםעלער יכנה׳ז <פינסק) א בריװ, אין װעלק זר שילדערט זדל־ן שװערע םא• סעריעלע לאנע, מיר ברענגען אײניקע א1יסצוגן: ,... זןל אײך נישס װונדערן, ליבער 6רײנט, װ$ס םײן האנסשריםס איז אז1י בעבראכז, די סיבה איז װײל די האנם נו6א איז בעברןןכן אץ בעבראכן איז זי אץ קאנםאקם פים םײן גאנבן קערפער... ש1ין א פאר י^ר, אז אלך לינ *ײנזאם בו־ געשםידם בום בעם מיס געשװןןלענע םץ הונגער 6לם, פלם זײער א שװאק ד61ק, װעלבער אנשםאם 70 אדער 80 קלאפס נור 28. (!) סון שװאכקייט סרע6ם זיך םיס םיר אפסםאל חלש1ת• איפאלן. 8ון אזא חלשן האב אלך זיך א1יםגעבראק םײן האנם, ױאס איז שארגיפסירם.. ,״איר אינסערעסירס זלך, ליבער פרײנס, םיט םײן װבל- לעאום (אלז 1927 י. װערם יבנה׳ז סז יאר) איך מוז אײך אבער זן;גן, אז ביז 1927 אלז נאך גענוג צײס און אנשטאם שבח והלל װעם אײך אויסקוםען ױןנן נןןך מיר קדיש דרבנן... װער װײס, א1יב בו יענער ביים װעל איך נישט א1יםגײן שטיל אן קויאזש װי עס האט געסון םײן אונםארנעסדעכער שרײנם אױ׳ב מםינסק!.' װער װייםז...