Literarishe bleter · 1926-04-23 · 103 (23.4.1926) · p. Seite 271

271 ליטעדארישע גילעטער 103 .זא ידיעות פװ וויםענשאפטלעכו אינסטיטוט. די נרײטקײט םיסגוד,על#ן א1יף װיפיל זיל װעלן זײן 3יכ1לת ד*ם אינםםיטוס אין ז־־ן אי1עס. -- דער יאהאנעסבורגער ליסערארישער 6ארײן האט א1יף זיך גענוםען די איניציאטױו זיו גרינדן א סעקציע פין ײדישן װיסנשאפטלעק אינכט־טוס 6*ר דר1ם-א6ריקע. אין ,אסריקאנער׳ סון 8י £ענרואר איז זןפגעדרוקס א װארעמעז אייפרוף 6ון דער דןרטיקער סעקציע. - אין ביענןןס״אײרעס איז ל1יס דער איניציאפיװ פון די ח׳ח ד,. בלןשסײן און אינזש. י. ןןקין גערוםן נעװןןרן א כא• רןןםונג, װןס איז באש&ןןנען דערה1י#ט 6ון אינסעליגענץ. ה. בלאשםײן האש רע6;רירס װעגן רי א1י6גאבן םין ײד. װיסנש. אינסםיטוט. — די באראסונג האט אנגענוםען א רעזןןלוציע, אין װעלכער זי קאנםסיסואירס ויך אלם לאנד־קאםיםעם םון ײדישן װיסנשאפטלעכ)• אינםטיטוס 8אר דר1ם־אסעריקע, און װעלכער האם זיך געשסעלט די א1י6גאבע צו שסיצן אים מאטעריעל און זאםלען מאםעריאל, א1יף די געביסן, װאם זענען אנגעצײכנט געװארן אין זיק פיאנראם (לאטײנישע אמעריקע). עס איז א1יך אויםגעװײלט גןיװן)רן א קאםיטעט סון: ד״ בלאשפײן, נאסא• שאנסקי, 6. בץ, אינזש. י• אקון, ל. םלאך, ראזע םקאסש און נ. צוקער. . אץ תל-אביב האם זלך לעצסנס געגרינדעט א קרײז 6ין ,םרײנס פון ײרישן װיםנשאפטלעכן אינםסיטום• םיט בן• אדיר, אנכי, ש קלײט, דניאל לײבל, דיכסערין רחל לוריע, ם. אונגער און אנדערע. א יאר ארבעט פון ײדישן װיסנשאפטלעכן אינסטיטוט. דעם 24יסן םערץ ד. י. איז געװארן א יאר, זינט א?ן װילנע איז 6ארגעקופען ד? ערשסע זיצוננ םון םארטרעטער פון צענטראלן בללדונגס״קאםיםעם (צבק.), װילנער בללדז״גם־געזעל• שא6ס (װילבי׳ג), םים אײנגעלאדענע קולסור״סוער צו באהאנדלען דעם םראיעקס םון דעם ײדישן װיםנשא6םלעכן אינםסיטוס, א1יף װעלכער דער פיאיעקס איז אין פרינציפ אקצעםסירט געײאק און ס׳איז אויםנעװײלם געװארן א קאםיסיע, װאס זאל דעם םראיעקס םארװירקלעכן. אק ציזאםענהאנג דערמים האם דער ארגאניזיר־קאםיסעס באשלאטן ארויםצולאזן אין דער נאענטסםער צײס א בארלכס 6ארן יאר אפגעטוענער ארבעט םיםן םאלגנדלקן אלנהאלט: 1) דל ארבעם 6ין די סעקציע, 2) פראפאגאנדע און אניםאציע, און 3ו נעלם-חשבון. תיקון-טעות אלן די ידיעות 6ין 12 6עברואר ד. י. אלז אםגעדרוקם נעװען א נאטיץ װעגן א קאנפערענץ 6ון ײדישע קולסור.6ארײ• נען אין דײסשלאני. ס־האט באדארםט זײן, — אז ס׳איז 6אר• געקיםען א קאנםערענץ 6ון די ארבעםעסקולסור-פארײנען אין דײטשלאנד, װעלכע האס אנגענוםען א באשלוס צי שטיצן דעם ײדישן װלםנשא6סלעכן אינסטיטוט. די עקאנאמיש-סטאטיםטישע סעקציע בײם <.רגאניזיר־קאמיטעט פארז ײדישן װיםנשאפטלעכן איגםטיטוט. א1יף דער לעצסער זיצוננ 6ון דעם ארגאנידר״קאמיסעס סןר דעכש ײדישן װיסנשא6סלעכן אינססיטוס םיטן אנסײל פון ד<ם םאראנטװאדסלעכן סעקרעסאר 6ון דער עקאנאםישיםסאסים• ארגאניזאציע פ ו י ד־1 ן שסיל, אן טוםל און רעש, אבער זיכער און פעסט דרינ• נען די אידעען פון דעם ײדישן װיסנשא6םלעכן אינסםיטוס ןחרך אין די 6ארשײדנםםע ערטער םון ײדישן םאםנלעבן און עם װאקסט די צאל םיסהעלנער און םיטארבעסער פון אינססיסום. אין א גאגצער רײ שסעם און שםעםלעך זענען לעצטנם גענרינדעס נעװארן נײע שםיצנרופעם 6ון ײד. װיס. אינסטיסוס, װאס זענען ש1ין צוגעסרעסן צו דער ארבעס אין דעם ענגסםן קאנםאקס םים דער לעצםנס לעגאליזירטער ,געזעלשא6ם 6רײנם סון ײדישן װיםנשאפסלעכן אינסםיסום׳ אץ װילנע און מיס דעם ארגאניזיסקאםיטעס 6ון דעם אינםסיסוט אין בערלץ. אין קראקע האט זין ארגאניזירס א קרײז אקאדעםיקער, װאם האס זיך געשםעלם די א1י6גאבן: א) װיסנשאםטלעכע אס נעס איבער דער נעשיכסע 6ץ ײדן אץ פ1ילן, ב6רס גאליציע, נ> װערבירן נײע םיםגלידער צו שסיצן םאראליש און םאסעס יעל דעם ײד. װים. אינססיסוס. די שסיצנרופע אין קאלאםײ, װאס ציילם ש1ץ 21 ם־ט• נלידער ביאש םיט די ח׳ח ד׳ר אריש און װײזער, 6ירם דורך א ברײםע װערבירונגס-אקציע פון נײע פיםגלידער, דערה1יפס צװישן דער אינםעל־גענץ. שסיצגרוסעם האכן זיך לעצסנם א1יך גענרינדעט אדער האלםן זיך אץ נרינק: אין סװענציא;, בײ דער ארסיקער אפ• םײלוננ םון װיל׳ביג; אין םאשצינםק (ח׳ח סרענקעל, בראנדעסז; אין פיעסריקאװ און סשענםסי כאװ <ה. װילסשינסקי); אין פינסק ואליהו שװארצבױם, שרה רעזניק א׳א); אץ בריסק <פ• פאװץ). 6רײנס םשה לערער (װאי־שע, סזשעיאזד 2/3> איז באפול• מעכסיקס צו זאםלען ביבליאנרא6ישן, עסנאגראפישן א. וג םא• סעריאלן 6אק ײדישן װיסנשאפטלעק אינםסיסוס. - װעגן אלע ענינים 6ון אינססיסום בעםן םיר זיך װענק צו אים, װי א1יך אים בײהילפיק זײן נײם זאםלען דעם םאםעריאל. + םריינס ם. שסערנבערנ (בוקארעשט) איז םודיע: םיר ארדענען אײן א גר1יסן אװנס לבבוד אונזער דיכםער אליעזר שסײנבערג, װעלכער װעט א1יך ארייסםרעםן םיט יא עפנסלעכער לעקציע חעגן דער ײדישער פאלקסשאםונג אץ די אויסגאבן 6ץ ײדישן װיסנשאםםלעק אינססיםום. צו יענער צ־יט סלאנען םיר צונױפרואן א סלענאסזיצונג װעגן גרינק א לאנד״קאםיסעט. 6אר דער זאך פון אינסםיםוס האב איך םארינסערעסירט דעם קאםיםעם 6ין םםודענם־שן ,י. ל. פרץ׳־םארײן. זיי זענען שוץ צוגעסרעסן צו פאײלאריזירן די אידייע פון אינםטיסוס. ,אץ נןסען םון םרײנם בארבו לאזארעאנו, סײל איך אײך ףיפ, אז ער װעס איבערגענן אין אײער רשות אלע אריגינאלן פון די סארשידענע א1יסגאק, פנקסים אדער אנדערע דאקוםענםן, װאם געפיגען זיך אין זײן ארכיװ אץ האבן א אינסערעס םארן ײד. װיס. אינסשיםוס׳. 4 םשולם ראזעננערג (בוקאװינעז האס א1יסגעדרוקס זיין גרײטקײט פיסצוארבעטן סארן אינסטיסוס אלכ קענער םון חם דישן םאלקלאר אין בוקאװינע. 4 דער ײדישער םסודענםן.םארײן אין יענא (רײםשלאנס, האם אץ 6עברואר ד. י. אײנגעאררנס א רעםעראס ײן די ח׳ח ׳. רונץ און א. בערנששײן װעגן ײדישן װיסנש. אינססיםוס. ס׳איז אנגענוםען נעװארן א רעואלוציע. װעלכע באגריסט ם־ם ■יײד דעם ײדישן װיסנשאפםלעק אינסםיסוט און דריקס א1יס