Literarishe bleter · 1926-04-23 · 103 (23.4.1926) · p. Seite 265

265 ליטע.רארישע בלעטער 103 זא טאלםטאי אוז טורגעניעוו טאטיאנא סוכאליףטאלםטאי פןרשםײן. טורגעניעװ רןם דערייף מזיי געענספערט.• .אײער ארםיקל ײעל אין לײענען אז.*י׳ װי איר םארלאנגט עס. פון םיםםארשטײענישן קאן גןר קײן רײד נישס זיין. איך װײס, אז דעם ארסיקל האס געשריבן אן אויפריכטיקער און קלוגער םענסש. םןיגלעך, אז איך װעל םיס אים נישס םכפים זײן׳ נאר ק1דם פל תיל איך איס פארשסײן און זיך שסעלן איננאנבן אויף זײן שטאנדפונקט. דאס װעס זײן םןןר םיר אי באלערנדיקער, אי אינסערעםאנסער, אײדער אים זנו מעססן םים מײן םאס אדער צו גריבלען זיך און עו זוכן אין װאס עם באשטײם םײן חילוקי-רעות םים אײך. בײז זײן האם בכלל קײן שום זין נישם, בייזערן זיך קאנען נאר ױנגע לײם, װעלכע םײנען, אז ם׳א ז נאר *זוי םיל ליכס דא, װיפיל עם גײט ארײן דורך זײער סענםשער. אבער איך װער אין עםלעכע םעג ארום אלט 64. םײן לאנג לעבן לערנס מיך נישם בו זײן םכופק, זיך נישש לאזן באהערשן םון יאוש, װײל ןןן אלעם םסופק זײן, הײסט גלויבן נאר אק זיך, נאר אין זין מםופק צו זײן — הײסס גלויבן אין דאם םרעמדע און זיך לערנען דערפון, זיך באנוען דערפים. מים דעם געדאנק װיל איך לײענען א־יער ארםיקל...' ״•״איך הויב ש1ין װידער אן צו ארבעטן״ איר קאנט זיך גארנישט סארשםעק, װי איך װאלס זיך געפרייט, װען איך װאלם פון אײך געהערט דאס זעלב־קע. אוראי זענט איר גע• רעכט, װען איר זאגם׳ אז מען מוז ק1דם פל לעבן, װי ם׳דארף בו זײן. אבער אײנם שטערט דאך נישס דאם אנדערע.' װי ם׳װײזס א1יס׳ האט סורגעניעװ נישט פארשטאנען מײן פאטערס ,וידוי׳ און האס פיט זײנע אנשויאונגען נישט מסכים געװען. ער שרײבט אים: איך האב אײך אנגעהויבן צו שרײבן א לאנגן בריװ אלם ענטםער אויף אײער ״וידוי׳, נאר איך ענדיק אים נישט און װעל אים נישט ענדיקן אין טאקע דערםאר, װײל איך װיל זיך םים אײך נישם קריגן...' נלײכצייסיק האס ער געשריבן בו גריגאראװיטשן א בריוו, אין װעלכן ער זאגט ארוים םאלננדיקע מײנונג װעגן ,וידוי׳: ,דא נישט לאנג האב איך דורך וײער א ליבער מאסקװער דאםע באקומען פון ל. טאל6טאי יענע ,וידוי׳, װעלק די צענזור האט םארבאטן. איך האב זי געלייןנס מיט גרייס אינטערעס. די זאך אלײן נעםט אויס םיט איר אויפריכטיקײט״ פיט איר געסרײשאסט צום אםת און מיט דער איבערצײגונגם• קראםם — נאר זי אױ געבויס א1יף גאנץ םאלסשע יסודית און קוםט צום סיף צו דער פארלײקענונג פונם רעאלן פענסשלעק לעבן... דאם איז א םין אײגנארםיקער ניהיליזם... אבער נישם קוקנדיק דערויף איז פינדעסטװעגן טאלססאי איצט פמעט דער באדײסנדםםער םענסש א־ן רוסלאנד.' םון ליטערארישער קנאהישנאה קאן דוכס םיר׳ יא קײן שום רײד נישם זיין. באלד נאך פײן םאסערס ערשטן ארייס• טריס אויפן געבים םון ליטעראטור, האט םורגעניעװ אים אנער• קענט פאר א גר1יםן טאלאנט און האם זיך קיינםאל נישט געפרװוס צו םון אזיינס, װאם װאלם געקאנט אפשװאכן םײן פאטערם באדײםונג. די גאנצע צייט האס טורגעניעװ םיט גרויס אויפםערקזאםקײט פארפאלגט םײן פאסערם סעטיקײם און איז םון איר אלעמאל געװען אנסציקס. אין יאר 1854 שרײבט ער צו קאלפאשינען: (םוף> םיר האבן געבעםן, איװאן סערגײעװיטש זאל דערצײלן דער ערשסער. ער האס םםכים געװען און אונז דערצײלם די געשיכטע םון אײנער פון זײנע ליביעס. פון אנהויב האט אים די דאזיקע לינע אוםגליקלעך געםאכם. ס׳האבן אים געקװײלם אײפערזוכט און ספקות. האס ער אײנםאל ארײנגעקוקם אין געדכט פון דער געללבטער פר1י און האט אין אירע איינן, אין איר בליק׳ דערוען אזייפלל ליבע׳ אז ער האס זיך אויפגע• הערס צו פלאגן און ער האט זײן גאנץ לעבן געדענקם דעם דאזיקן נליק. די דאזיקע םינוט האט סורגעניעװ געהאלםן פאר דער גליקלעכסטער מינום אין זײן לעבן. נאך דער דאזיקער םעשה.האק אלע םארליבסע און אלע די׳ װאם האבן געגל1יבט׳ אז זײ זענען פאוליגם, געקוקם אײנער א1י6ן אנדערן םים םארליבםע אויגן און האבן געגלויבס, אז זיי לעק איצט איבער די גליקלעצססע םינוט אין זײער לעבן. סורגעניעװ איז אפגעםארן םון יאסנא פאליאנא און צװישן אים און דעם םאםער האם זיך אנגעהייבן א בריװ״פארקער. כםעם אין יעדן בריװ זײנעם בעם טורגעניעװ דעם םאטער אםן אדער ער גיט אים אנצוהערעניש, ער זאל זיך אינגאנצן װידפענען דער ליטערארישער *רבעט. אינם בריװ פונם 4נ*טן מאי 1882, שרייבט ער צו םײן םאסער: .איך קאן אײך נישט איבערגעבן, װ• םיך האט גערירט אײער ברױו. איך נעם אײןי ארום סאר יעדן װארט באזונדער. איך םוז זײן דאנקבאר םײן אנגינע, א1יף װעלצע איך לײד איצס׳ װאס זי האם פיר געגעבן די מעגלעכקײס צו באקוםען םון אײך אזא הארציקן אויסדרוק םון םיסנעפיל. װאס שייך םײן לעבן — װעל איך נאך זײער לאנג לעבן, כאטש איך םיל ש1ק אנקוםןן דעם סוף. איר מוזט נאך לעבן און נישש נאר דערםאר, װײל דאס לעבן אלײן איז גוט, נאר א1יך צוליב דעם, אז איר זאלם קאנען דערםיוק ביזן ס1ף די זאך, צו װעלכער איר זײט בארופן — און םאר װעלכער ס׳איז חוץ אײך קײן אנדער םײסםער נישטא. איך דערםאן זיך אן אײער פאראיאריקע האלבע הבטחה און קאן זיך גארנישס פארשטעלן, אז איר זאלט זי נישס אויספירן. איך קאן אײך קײן םך נישט ער־יבן, נאר איר װעט פיך פארשטײן...' אין םעפםעמבער דעם זעלבן יאר שרײבט טורגעניעװ: ,איך האב ויך 'דערװוסם, אז אײער ארםיקל, װעלכער האט געזאלט זײן געדרוקט אין ,רוסקאיא מיסל/ איז ל1יש דער פארארדגונג פון צענזיר סארברענט געװארן. אםשר האט איר נאך בײ זיך אן אפשריפנז אפשר װעט איר אז1י גוס זיין םיר זי םיט דער פאםט צוצושיקןז באלד, װי איך װעל עם איבערלױענען, װעל איך עס אײך צוריקשיקן, םיר װילט זיך עם זײער איבערלײענען. איך פרעג אײך נישט, צי איר האט זיך װידער גענוםען צו אײער ליםערארישער ארבעם, װײל איך װײם׳ אז די דאזיקע בראנע איז אײך נישם אנגענעם. איך װאלם אבער זײער װעלן באקומען פין אײך א ידיעה װעגן אײער געזונט, װי א1יך װענן אײערע אײגענע, װעלכע איך בעס איבערצוגעבן מײן הארציקן גרוס...' םײן םאטער האט דורך א באקאנטער דאםע געשיקט סורגעניעװן קײן פאריז זײן ,וידוי׳ און האט אים דערבײ גע• בעסן, ער זאל לײענען דעם בוך׳ נישם בײזערנדיק זיך א1יף אים׳ זיך שטעלן א1יף זײן ששאנדפונקט און דאס ריכסיק