Literarishe bleter · 1926-04-16 · 102 (16.4.1926) · p. Seite 253

253 ליטערארישע בלעטער 02' .זא שוואר׳ז אויף ווייס ,סאלםא מארסאלא• איז אינזער ליטעראסור װײניק . װאם עזגעקזמןן׳• װײזט א1יס׳ אז א שטיקל חשבון הנ6ש האט זיך דארט יא אנגעהייק• איז גום אװי. דאס װעט געוױם םירן צו גוסע רעזולטאםן. עס םרעגט זיך נאר, װי וואלם געװען, אז עםיצער 6ון אונז דא װאלט ארויסגעזאגט אזוינע ,אפיקורםישע׳ נעדאנקן בנונע דער ילדישער ליטעראטור אין ראסנרוסלאנדו װאם סאר אן ,ענטםער׳ װאלטן מיר באקוםען? מ. אלמאז צר שלרם־עליכמם צענטן יארצײט. ס די לעצשע צײש וענען אין ראכן-6ארגאנד צונןנרײט נעװאי־ן דורך 6ילם־פירםעם צװײ פילםען לויט של־ם-עליצבם װעייק. אײן פילם ,יירישק נליקן׳ (מנחם״מענרל) איז צומןגרײט געװארן דורך א. נראנאװסקים קאםער״טעאטער. אין ״ל־ט. גלע־ טער׳ נומ. 88 אין 91 האפן םיד געגראצט בילדער און א קורצן בארילט װעגן דער אויפירונג. וי צװײטע אײ6ירונג איז נ,םא5ט דורך די ארםיסםן פון .הביםה־ לויטן ראראן 6ין שלים־ עליכםם .םבול׳. א־ן פילם האבן גענוםען אנטײל ח. ראװינא, כ. טשעםערינםקי, איטקין, ה. בן־חײם, א. םעסקין, י. כקרטאנאװ, רײקלן־בן־-ארי א. א• ס צו שלום־עליכם םילם ,פנול׳ הןןם דער באװוס־ טער ילדישער קןוםפאזיטןר מ ש ה םילנער ןנגעשריבן םפעציעלע מוזיק. די קאםפןוזיציע איז צונוי6געשטעלט 6ון קלײנשטעסלדיקע םןןפױון. די אוי6שרי6טן הןס צ נויםגעשטעלט אנדרײ סאבאל. סאי, מינםקער ,אינװײםקולט׳ זענען דער- האלסן געװןנרן פון בערדיסשעװ זכרונות װעגן שלום״ ע ל י כ ם 6ון זײן ברודער װןןלף ראבינ$װיטש. עם זענען אייך אנגעקומען ברױו 6ון שלוסיעליכס צו זײן נרודער• ס ,אינװײסקולט׳ האס אייך באקוםען די בריװ םון שדוםיעליכם צו זיין ערשסער 6רוי. די בריװ, — װי דער םינסקער ,שטערן׳ שרײבם — האבן א גרויסן װערם םאר שלוםיעליכםס ביןןגראםיע. ס ד׳ר ג ר ש ו ן ל ע ו ו י ן הןןם ןןנגעשויבן 6אר דעם שלום״עליכם-בוך, װןם ערשײנס אין נױ יארק, זכרונות װענן שלום-עליכם. די זכרינות נעםען ארום די יןןרן 1909—1914, װןנן שלוםיעליכם הןןט באזוכט װארשע. ס נ ח מ ן ם ײ ז י ל הןןט ןןנגעשריבן אן ארבעט װעגן דל פערזענלעכע באצױנגען 6ון פרץ איין שלום.עלינם. דער אר• םיקל, געשריבן אוי6ן יםיד 6ון נ:שטי6ארע6נסלעכע מאטעריאלן, װעט זײן געדרוקס אלן לאנדיי־בוך ,שריםטן םון ײדלשן װי• סנשאפםלעכן א:נםטיטוס*, ױאס ערשײנס די םעג אין פארלאג ב. קלעצקין. רעפערענטןיקרײז בײ די דער טרנקעל־^ער: 17 אפריל — פלאנםק פרץ מארהלש: 17 אפריל — לוקאװ חשבון ה נ פ ש די ײדישע ליםעראסור א־ן ראםנרוסלאנד האט צו אונז פ ר די עםלעכע נאן׳רעװאלוציאנערע יארן נערעדם פםעט ה־יכאוים אין קורצע, אפגעחאקסע, צערורערטע, פאעסישע שורות. ש.-־ױקע, בליציקע, רו6נדיקע, גאלאפירנדיקע — האבן זײ אונז אגנעקוקס, ארײגגעדריגגען, דורכגעיאגט דורך אונז - און נעלם נעװארן סון אונזער השגחר.. א6סםאל האס זיך געװאלס אנכאפן אט די קורצע שלענגלד־קע עקעלעך: שסײם, רום זיך אפ, ךערבײלם אונז אביסל לענגער, ברײםער, װאם דארט טוט זיך בײ אײך. אבער װו׳ װען, װאםז םארריסענע, םארליבטע אין ז־ך, האנן זײ אסילו נישט באפערקס זײער אײגענעס קורצן לעבן- און עד הױם האט נאך די ילדישע ל־טעראטור אין ראםנ■ רוסלאנד דארס נישט דעריאגס דעם שנעלן סעפםא 6ון לעק און םעשים. און ערשם איצט זעט םען,זין דארט ארום, או ןס 6עלם א קלײניקײם — די •ראזעז אין חודש־זשורנאל ,שםערן׳ 6ין פעװראל־םארם הערט םען צוס ערשסן םאל אביםל חשבון הנפש אין זעלבםס־קריטיק. אץ א רןזצענזיע-ארסיקל ,די גרויםע .איבערװאנדערונג 6ון ליריקער׳ װעגן ע. םינינבערגם ,גאלאפ׳, ואגש י. בארנשסײן או־ויס עסלעכע קלארע װערסער װעגן דעם הײנסיקן םצכ אין דןןר ילדישער ליםעראסור אין ראסנרוסלאנד ,אלעםען איז גאנץ גוט באװוםט, אז אונזערע געצײלטע 2 ילדישע חויש״זשורנאלן לײדן זײער 6יל 6ין דוחק אין קינסטלערישער פראזע. און גראר אויף קינסםלערישער פראזע, א1יף ברײםע לײװנסן, איז איצם זײער שםארק דער נאכםרעג בײ אינזער אויםגעמאקסענעם םאסנלײענער, װעלכער װיל זיך םי־ן נישט באגנוגנען םיט דל סקארבאװע, געצײלטע פאעזיע• שװ1ת —-פ׳םיז זײן אפנהארציק אין םודה זײן, אז א£ילי דאס זאםלען 6ין שסײגער-םאטעריאל, זאל זײן אםילו סק צע־ארםיקלען, גייט צײ אונז צי שסוםפיק. עס װעס ק1ים עפ<ס 6ארנלײבן א1יף מײסערדיקן ב1יען אין שסײגן. דער ואזיקער שטײגעד־םאטעריאל אױ אדער קארעססאנדענטיש סרוקן, נישט קלנםטלעריש קאנדענםירט, אדער מיט קלײנשטעטלדיקע פ־עטענזיעס א1ף ,פםיכאלאגיזם׳ און ,פראבלעמען׳ 6ון אםאליקן קל־ינשטעסלדיקן םקלצע־שנים. אויב םיר זאלן דערצו נאך צובעבן דאם םשכילישע צאצקען זיך בײ 6יל שרײבער פיט דןר פאדערנער בילדער״םליצר״ װאס איז צו 6ארדעקן די סי זעסלאזיקײם און ארכיםעקםורלאזיקײם-װעט קלאר װערן, אז ני אונזער קינסטלערישער םראזע האלט עס גאנץ שםאל׳. (-־ ײ ציסירם). י, בארנשסײן שסעלט דך מײםער אפ א1יף דעס אינסע• ר־ אנסן פראצעס, װאם קוםט דאו־ס םאר לעצסנס אין דער םי׳־ײןטיש-ילדישער ליםעראסור. די פאעסן־ליריקער זענען אריבער ײ ׳יאזע. אזיינע פאעםן, װי לםשל, קושניראװ, 6ינינבערג, ײ ין, גילדין האבן איבערגעװאנדערט 6ון דער ליריק. אין די יײען 6ון די פאעסן אױ אויםגעבראכן א שםיקל בהלה, צי-־יב דער אוםצו6רידנקײם םיס זײער םתם־םללצה-רײדערײ. י,;־ז זיך א םײל פון זײ א לאזיגעסון שרײבן ל1ים ,סאציא• יי באשטעלזגנ׳, קאםםאםאלישע אגיסקעם א1יף דער םעםע ב* *עװיק־ױג א.א.װ. אנדערע װידער זענען אריבער צי פראזע *י אייך אזי6ן זעלבן װעג. ,בײשפילן דער6ון, זאנס בארנ• ע-'1, קען םען ברןינגען א םך. פונם דאזיקן דיכטערישן