Literarishe bleter · 1926-04-16 · 102 (16.4.1926) · p. Seite 249

249 ליטערארישע בלעטער 102 זא אינערציע, גענעראסןר, עקךידענש, לאקאםאסיװ, פראפעלער אין נ?ו• געלונגענעי זענען א״ניקע סאטירישע לידער (.עים סע־ םער סעם׳ ז• 60-59) און לירישע. אבער מידער ם׳אײגענע: א פארסלײציננ פון איבעריקע װערטער. אזיי חזרס ויך איבער אין א קלײן לידל זא1יף היט 57) דער אייסדרוק ^סשארלז םײך* — א צענדליק םאל. װיפיל נ א ך װערםער קענען זײן אין א לידל סין 12 קלײנע שורהלעךז... אן ענלעכע שװאכקײם הןןס אלכםנדר לעװינסאן אץ זײנע ,לידער׳ (נױ-יןרק, 1925), נאר — זעס א־ר — אץ א גיעסערער מיןס. א שטײגער, אײן ליד באשטײט כםעס דורכיים 8ון דער שורד,: ,סריט בא סריט׳... לעװינסאנס לידער זענען א םוםסער 6ון אוםבאהאלבנקײם. ער שסרענגט ױך אן צו נעבן ,פאעזיע׳, ליריק, געזאנג, צו שרײבן שיר-השיריםדיק (,אין די בעיג׳), אםאל תהליםדיק (.בײם סײכל׳). דערצו נעםס ער זיך צו הילף דעם ם־ינססן דריק־קיורסיװ און די ע6עקס6ילםטע דרוק קאסבינאציעס, פיט שורות קירצע און לאנגע, גלײכע און קרוםע, נעריכםע און ש סערע. ם׳איז אנער אלץ לחנם. עם קוםס ארוים הארץ-שםארץ- פאעזיע םיס איר ,אײביקער בענקעניש נאך העכער*, מיט דער ,א־יביקער הא6נונג נאך אויבן׳ אין מים כדוםה אזעלכיע ױיערע הארציקײסו, װאס זענען די אײביקע טעםעס 6ון א גראפאםאן. אויף זײט סז לײענען םיר: ,די זון איז סארגאנגען אין צערטלעכע פארבן, די ערד האם צעבליס אירע תנעז, מײן הארץ האס אז1י װי אשעה פאין שסארב געבראנן אין זעעלעןינעװ״נען: אצערםלעכע זוןאוןאהייליקע ערד׳... און אט איז א ,נאשורישילדערונג׳ אויף זײס 28: ,װו א קלעלע אין 6עלד — גײ איך פים, וװ אגעגזעלע ביים סײך — סראכס איך פ י ס׳... עם אלעם ד ע ר צ י י ל ם דער פחבר אין ריםם־שע שור1ת, אס האלטן שסענדיק א(יס רעם גראם און םשקל. עס 6ילס ך דערבײ אן אנשסרעננוננ ארױסצובאקיםען א םעכסיקע קסאװע. דערפאר סאקע זענען אזעלכע לידער, װי ,דער הוה עדם׳, םער פעליעםאן, אײדער ליד. .אץ װער װערס נתפעל 6ון דראט־סעלעןאנען, ױען ראדיא איז ש1ץ א שסילצײג 6אר קינדערו׳ עגן גראםא6אן, א שסײגער, זיננם דער מחבר: .דער קאםסן װאס שסרעכט (?) םיס דער שםיםע 6ון םענסשן װאס זענען ש1ין לאנג א1יף דעם ע1לם האםת׳... װעגן קינא: ,דןר קינא־םנשף, װאס ברענגס 6אר דיר גײםסער אץ װײזם דיר דעם םענסשנם א נעכסיקע מינע׳... ענלערע פעליעסאניםםישע שורית זענען פאראן אין יי .נעזאנגען׳ לרוב. א6ילו אין די געצײלטע סערזן, וװ ס׳געלינגם אים צו נעבן א קורצע, רירנדיקע איםסרעסיע, װערם זי תיכף צעשװו. פען אין א םנול סון ה1ילע װערסער, אס דער לעצטער שסריך, װאס איז בײ גליכבערגן אן עיקר-חסרין, דריקס זיך א1ים הוםארסול אין א ליד ,דאס סאך־ראד׳, װו יעדע שורה װערש איבעלגעחזרס צװײ פאל אדער א6ילו צװיי םאל צװיי... א שטײגער: .ס1יזנם םאל ם1יזנם הק16ו/ — סויזנם םאל םייזנס הק6ית םאכעס םיט איםסעם דאס ראד, 6אכעס םיס איםפעס דאס ראד׳•.. (י• 27) אץ א ליד ,אטאס׳ (ז. 43), װאס םארמאגס העכער בװאנציק אכס־זילבעריקע שורהלעך, חזרס זיך איבער ואס װארס .אםאס׳ — א סאר צענדל ק םאר. דערבו װײזם אױיס דער םחנר א נר1יםע בקיאית אין םעכנישע סערמינען. עס גע־ שינען זיך דא אן א שיעור אזעלכע אויסדריקן, װי: פאך־ראד, פ• סאן, קארבע, שיבער, צזנטריסוגאל־רעגולא־ אר, קלאםאן, ליטערארישער פנקם •פרץ און די טשערנאװעער שפראףקאבפערענץ געלע כלעטער; דער 6־רנר אױ 6ערקויפט און װערט א ציזניםשיש םארטײ כלאם... םען רארף א קאנ6קרענץ — ןןו 6 א ד ע ר ן די ענטזױקלוננ, רעם פארשריט... און די אטעריקאנישע ״םליצית׳ — פאעמען שרײבען ל י ע ד ע ר, נאטירליך, םאצען זײ קײן שטיװעל... ילדישע צײ־ טיינען םעישפרײטען פאליםיק, .דערנרײכען א מררגה׳ .פיעםען׳, ״זױזיהען בל הםיני קרענק אין םום־ם׳ - דאם איז 6ו.ר אונם קײן ױריש ג י ש ט, דאם איז, אין דער ערשטער ליניע גראכ. און װעניגםטען די אוי6רו6ער דארפען האכען א םטיעל... .נישש לאזען ארומלויפען םראנק און 6רײ, אבהיםען װ־ א טײער קער א.ד.ג. איו פאר אײן איי6רוף צו קינריש... םיר קענען און װילען אינטעישרײנען א געװעהנליצען, אײראםעאישען אוי6רוף. אײן אײנ6א5ען. אים צו 6עחךן די ענטװיקלונג 6ון דער ױרישער שפראך װערש (רארט אין דארט, אין דער און רער צײשן צוואטעננע־ רופען א קאנ6ערענ*ן. ■י■ פדיװ פ ון י, ל. פרז 1 *) זדהר געעהטער הער ד״רו עם איז אונם, הער דאקשאר, זעהר שװער געװען צו ענ• ■;־׳־ן. םיר זענק, נאשירליך, זעהי 6עראינטע־עםירט אין קאנ6ע= ־ענ־ן, אנער אינטערשרײכן אײעי או־6תף האכן םיר אייף קײנ־ עאל נישט געקאגט. םיר האכן איך נישט געװאלט שטעיען, "י ײאלטען אויך געקוםען אײף דער קאנסערענץ, אבער אל־ן ישם אונטע־שרײבן. צום אלעם ערששן גע6עלט אינס נישש, רי, ־ט אונם םיחל, .אםעריקאנישע׳ הקדםה... םיר, לײדער, גלױבען •ץ גרויסען 6ארשרים נישט. װאם עקזיםטירטז בײ אונם - צ׳וײ י) געשריבן אײננהאנטלק תרך י. ל. פרץ. םשםעות צו ד*.־ :חן ביתכ־־ם פאר דער טשן־נץדיצן־ ספדאך-קםנפערןנץ א־ן 0'יו ש׳אױ אומכאװוםם *י דע־ בריװ איז ןןשנעשיקט נעװןוי־ן אק דער סארם. אדער ןר אח דערנאך נעןנדןרס געװארן. — ר ע ד.