Literarishe bleter · 1926-04-16 · 102 (16.4.1926) · p. Seite 248

102 .זא ליטערארישע בלעטער 348 נײע לידער־זאמלונגעז אהרן מארק / װארשע סעשדילעך, ששילע אזן ב*זױידענע. יים רירנדיקססן איז ער זןבער אין דער ליריק <ן ,ריקורהלע׳). .בעת דז שםײכלסט םיר א ױײל באחנס אזן שפיגלםם אס דײן בליק אין םײנעם, * אזן ס׳װײנם םײן הארץ םאר 6רײד אזן נליק — כ׳פארגעם, אז דארסן לינס א פת אין כ׳טאנץ אזן םאנץ...' (זײם 22) אבער אזא װאגיקער (אין כםותו ערשםלינג איז לעעסנס בײ אונז א זעלסנהײם. אין דער זעלבער בײס איז דערשינען א ביכעלע לידער 6ון ר״ ם א 6 ר י ן (, א ו ן ג א ס א ז ן 0 ז ן מ ע נ ם ש ן ׳, ױארשע, 1926, 58 ז.). דער ערשםער ביקל ,איך און גאס׳ הייבס זיך ןןן םיט א קורץ, געלוננע; לידל. דןס איז א בסותאותדיקער שטריך 6ון אלע זײנע לידער: קורבקײם. זײ צײכענען זיך א1יך א1יס םיס א געװיסן ה-מןןר און זענען א6ס• פאל ײיציק—ןבער אפטמאל מ א נ א ם א ן. דןר פחבר חשב1נם זיך םיס גאם, פביכול, א1יף אזא רעאלן שטײגער, אז װען עם כאפם זיך אים אר1יס 6ון אונםערן פעדער אוא שורה: ,דו ביםט דער גר1יסער סלאם-6ײער און איך בין א ליכטל א קלײנט׳ — גל1יבן סיר נישם שטארק אין דע־ או גריכטיקײס 6ון די װערטער, טחםח 6ין די איבעריקע שור1ת בלאזס א קאלטקײט; א פײנער הוםאר — אבער א סרוקענעח א שבח בו גןןס — אבער $ן שירה, אן באגײםסערונג, אן נשםה. פיל מער געלונגען איז ד$ם ל?ד .שפאביר׳;ז. 19>, $בעד דא איז ש1ין די קאנװע אן ער$טישע. די ל בע-לידער װער אפנעשװאכם דורך דעם רעאליזם אין דער שילדערונג אין דעי נישט פאסיקלר םארם פון דלר שורה, װאס ה$ס א בו שװאה; ריםם. די ,באלאדן׳ זענען מערקװירדיק קורץ, און דאך באםערקכ זיך אין די קורצע םעשהס םאני לײבס אײנפלוס, װינציק און ערלעך — װאם אן אםת — א1יסג;נוצם. צום שענםםן זענען ד־ לעצםע, אוםרוןקע לידער, װי דער לירישער .הספד׳. ,שלײכסס אצינד דײן װענ פאםעלעך װי א םלכה אן א םלך, זוכסט, װי א נדבה־גראשן, םונק פון 6ײער װאם 6ארלאשן — דאװנסם שסיל און בעםםס א נס: הארץ, םײן הארץ - פארגעם, סארגעס!' סאשרין םיידם נישם א1יס קײן בארבאריזמען, װי: קרילע׳ פאראק וכד1םה. 6עלן דען ילדישע א1יסדריקן? פון א קלענערן װערם זענען י. גליכבערגס ,נעזאנגען פון אונזערד1ר' (בןסשאן, 1925). זי דאזיקע ,נעזאנגען׳ *זענען אײגנסלעך רעאלע בילדער, אנפאי׳ ביקע, שסענדיק פיס פאכפענישער סינקטלעכקײם געשילדערס. גליכבערגם טעםע איז די שםאם םים איר מאדערנעי םאםעריעלער קולטור: פאשין, א1יםא, ראדיא, סעלעגראף וכד ■ ער שילדערס אבער גישם דירעקם, נאר נארראסיװ. עם שסײין נישט 6אר דײן א1יג קײן זײלן, עס באװעגן זיך יגיישם ק רעדער. נישםא קײן קאנטװץ, נישםא קיין רעליעאקײם. װעין דעד לאדזשער דיהסער חיים לייב 6וקס האט אר1יסגעגעצן א זאמיונג לידער, פאעםען און באלאדן (.דור׳ שסיקע לעםער׳, לאדזש, 6י19). ס׳איז זײער א װאגיקע זאםלונג, זיכער אז ארפעס פון יארן. דאס זעס מען אר1יס הן סון דעי גר1יסער כםות, הן 6ון דער פארשידנקײט סון די שסיםונגען, חן לויס די באײנדערע רײפקײט-שטאפלען. ס׳איז לײכט צו דערקענען אין די ערשםע לידער די השפעח 6ון בראדערזאנס םוזיקאלישער שורד״ די שורית 6ון ח. ל. סוקס לײדן 6ון א שסראך־צעצ1יננקײם, װאס םוז בםילא שאםן םיל צופעליקייםן. דאס נאוזײזס, אנב, א1יך, אז ךער דיכסער א ז ױןג און םאכם זןקספעריםענטן, די גרעסערע י. בןו־םאנאװ — םאדעאיש אין לליװיקס .הגולם׳ — .הביםה׳ לידער זײנע, אומקלארע אזן װינציק-רײף אין דער פארם, בא־ װייזן א1יף דעמ דאזיקן געראנגל, װאס יעדער ױננער דיכטער םיז דורכמאכן, א־ידער זיין װארט װערם שטאל. אפער די לידער פארמאגן אין דעי זעלבער צײם פא• םענץ, װאם גײש דורך אלע טרענ•: פון חאמאנםישן טר1יער ביז מענלעכע קיבנ1ת-גרײסקײט. הגפ 6יל שורות מאכן דעם אײנדרוק פון קינססלעכקײס — רעדם דאך דורך די לירער א ם ע נ ס ש, םיס א װארעם הארץ, מיט א םי6ן טר1יער; א םענסש, װאס שטײם נאך א1יסן שײד-װעג צװישן ראםאנטישער ילדישקײט און םאדערנער אויםנעלאסנקײט; א באז־ננער פון םר1יעריקער דעגענעראציע, אדער נישם קײן דעגענערירסער. די לידער 6ון ח. ל. 6וקס זענען כאאס. די תסןלית זענען םיסםיש, אבער נישס סיף, נישס עקסםאטיש. םשיח־אידעןןן, שחיםית, סראטעםט, קאםף — און דערבײ פאלקסםיםלעכע