Literarishe bleter · 1926-03-26 · 99-100 (26.3.1926) · p. Seite 211

ליטערארימע בלעטער 99-100 .זא 211 אין הוילע ארבל גע#רבעס עיעם בײ 8 ברעס, קענסיק א ססןןליער, אל| 8 צװײסן ציםער דיןם א ילדענע געװלקלט א װײנעגדיק קינד אין װינדעלעך, אין א דריםן ביםער האס א װײבל געװאשן װעש אין געזיננען: .א ללבע אןז א װארע סשאכץסקע, אױ מײ איז םלרוי... עגדלעך זענען פ;ר צוגעקיםען צוס סאמע צלםער, װו עם געסינס ז־ך ד: בלבליןןסעק גוסא. א1יף דל װענס זענען נעװען צוגעשלןןגן ןןסלעכע סןליצעס םלט בלכלעך, עסלעכע פ$רסרעםן עין דל ןןנגעזעעגססע ילדישע שרײבער: ביאליק, אסחר רחל קאפלנסקי, שלום-עליכם און סירןסע■ יןן אין דןורסן בײ די פיס םינם סארפלעקסע סישלעך, זענען נעזעסן יינגע בחורים נײ ןזאענע ביכלעך זײער םארסיאס. איך הןןב געכספס 8 קיק אלן די ביכלעך אריי,: םיינע װערק. איינער איז נעזעםן איבער םײן ,חײם־יענקל דער ה$ניג״קװעסש;ר', א צחײסער אלבער ״די פלעדערמײז׳ און א דריסער איבער .דןם גרלגעם פןןפוגײ׳. דער ר1יטער ה$ם געװןרפן 8 בללק איבער רעם גאגצן ע1לם ארום אין הןןס זיך צעבײזערס: װער ר.ןןס געװאגס אז1י צו צעזעק די ל־יעגער? —און םיר הןזבן דאן א1יף דער ב8י8סונג פין אונזער עקזעקיציע ב$של$סן םלט 8 םערהײם שסלמען. 8ז בײ ,חײם-יענקל ד<ם האנלג-קװעסשעו׳ זןל זיצן מענדל ןןשרס און נישם פלך ליסשלץ, װעי י׳אס זיך דןס דעראיבס צו ענדערן אונזערע באשלוםן, אלר, איר ראגינאװיסש זענס שולדלק אין דעםו — ד,$ס ער זיך געװענדעס *י 8 דאר דערשרןןקן בחורל — און איר װעם םר$גן דל ק$גס<קװענצן... װײסם אלר רען נישם, אז ,חײם-י<נקל דער הןןניג-קװעסשער׳ איז דןס בעסםע װערק פון םחבר און אז בײ דעם װערק דארף זיצן 8 מער אינסעללגענסנער םענטשז און ער הןס צוגענעבן פים 8 טןן םין 8 גרייםן רעושל• סער םין 8 גו־ויםןר ם08|י8קציע: — דל רגע זןןל םען זלך איבערזעצןו צװײ בחורים וזןס זענען נעזעסן אלבער די ביכלעך, הןבן זיך געסוישס םיס די ערסער״ אונטערגעשפ$רס דל קעם א1יף די הענם און װלדער געבללבן זיצן םארסיפם. דער ר1יסער איז געבליבן צוםרלדן 6ין דעם אינסצעניזירסן לעבעדיקן בילד. — װי מײנט איר, אז ער װעט ארײנקיםען 8י.ער. אײער גר1יסער פרײנס, אינזער חשובער גאסס, אין װעס זען וױ רען זיצס איבער זײנע װערק, װעס עס אים הגאה טון? װי םײנט איר? איר קענס דןך 8ביסל זײן כאראקטער? — איך סײן 8?1י, — ד.$ב איך געענסםערס. — ני, םיר פ$רן צום ב8ן׳ י8זי8! — הןס דןיר ר1יסער װידער קןסאנדעװעס םיס גר1יס קור^זש—די שעה הןס געשלןגןו םיר זיצן ש1ין װידער א1יף דער דראזשקע און פןרן צום יי?קז8ל• 8 װײלע ד,$ם געהערשם 8 םײערלעכע שטילשוױיגעניש, פליצלינג ד,$ט זיך דער רויםער ױנגערם$ן געגעבן 4 ה1־ב אונסער פון זײן זיץ און פיר ארײנגערוקס 8 געלע ד.8גט אין הןס נעזןנס: — ענםשולדיקס חברן מיר הןבן דןך גזןר 86רגעסןו םלר ר.$בן :יך ד$ך נ$ך ג$רנלשס סןרגעשםעלם. אלך האב דעם בב1ד זיך $6רצושסעלן: י1נה קוקורוזע, פרעזעם 6ין ק$םי• סעס 6ין דער ןרגאניזאציע ,ױנגע שפר$צוננען' אין 6ון דער ביבלי$םעק ,דער ליכסיקער שסראל׳ א1יפן נ$םען 6ון גר1יסן שרײבער און סענסשן-ורײנם שםואל זשעברע און ד$ס ה$ב איך דעם כבוד $6וצושסעלן אונזער סעקרעםאר בײניש ק*ץ און ד$ם איז אונזערס אן הערן םלסגליד היענע שפרינבאק — ד<ר םונקעלער איז מײנער 8 גוסער באקאנסער און װעם נישם ה$בן דאקעגן, װען ער װעם מיך טרע6ן בײ םײן ברוםאלן ,סאס-און־ראם׳. דער ר1יםער ױנגערםאן ד,$ם א1יף םיר געװ$ר6ן $ בל ק 8ול םיס חשד און ה$ס נעזאגס: — צו אײערע װערסער .ק$ן םען זיך באצײען םים בל1יז םקעפם־ציזם. םיס װ$ס קענס איר אונז איבערצײגן. אז אײער נ$ד.1יפטוננ איז אפתדיק און נישס קײן פוססע באריפערײ און דעמאנל.גיע! — ד$ם קען א ך אייך באװײזן םים $ס דער װיזים• קאוםע, װ$ס ער ה$ס םיר געשענקס, ה$ב איך געענטפערס און ארייסגענוםען 8 װיזים׳קארםע, א1יף װעלכער עם איז געװען געדריקס שװאיץ א1יף װײם: דער טמהעלער [ שדײבןר, שדיפטשםןלער און ליםעדאט. ד$ם קארסל ר,$ס געפאכם א גרויסן ר1שם. די ^םיסיע איז געװ$רן װײכער און דער פרעז,ם ד.$ט ש1ין געז$גס ג$ר םרײנדלעך: — א1יב ״ז1י, איז עס א געלוגגענער צ פ$ל 6ון דער בלינדער נאםור. די זאך איז די: דער סונקעלער, $בװ$ל ער איז צאריפם םים זײן גייסם, איז ד$ך זײן פערס$נ$ל, ד. ד• זײן פערזענלעכער אויסזען, אוגז נישס באקאנס, איצס גײען פיר אים באגעגנען און םיר װײסן אפילו נישם װי ער זעט א1ים. און הױת, װי איר דערקלערם אין אײער קרעי$> $ז ער את א נס $ נוסער באקאנסער, בעסן םיר זי א־ן נ$םען 6ון אונזער ק$םיםעס און אין נ$םען פון דער צױויליז$ציע, םים אונז פיספןרן אזן העל6ן אונז ל1יס אײער $נמײזונג $פצו• ד,$לן אונזער גאסט. — $בער םײגע הערן,—ה$ב איך זיך געפרוװם בעסן — םילײכס איז םעגלעך איר ז$לם רערלויבן עפעס צובײסן? איך בין הונגעריק װי $ װ$לף. נ$ר רער ר1יסער ױנגערםאנסשיק ר,$ס םיר נענעבן 8 קל8פ אץ 8קסל און געז$גם: — הײנס עסם מען נישסן די םינום אלז צו ערנםס איבעיצוגעבן זיך םיסן ם^סערי^ליזםוס, מיר מוזן ש1ין ם$רן| י8זי8! אין ה$ב נעזען״ 8? כ־בין 8רײנגע86לן אין פרעפדע הענס און ה$ב נעםוזס פסכי□ זײן. םיר ה$בן זיך 6רײנגעזעצס אין 8 װעגל און דער ר1י• סער ה$ם ב^םוילן: ,אין ביבלי$סעק $רײן, צו תנחום ם8רי8שעסױ — װ$ס עפעס אין ביבלי$סעק? — ר,$ב איך געפרעגם. — םלר ה$צן ד$רסן צו *8ז$רגן זײער 8 װיכםיקע י8ך — ר,$ס דער ר1יםער געענס6ערם מים זײער $ ב$שעפםיקםן ם$ן — װ$רום 8ז1י גיײך װי ד$ר חשובער ג$סס װעס קוםען, װעלן םיר אים פלרן אין אונזער ביבלי$םעק ,דער ליכסיקער שםי8ל', װ$רום די ביבלי$םעק איז ד$ך די פר$דוקסיװע סיבה 6ון זײן $גקומען, װילן פיר ד$רסן פר$װלז־רן 8 קלײנע אוי6נ$סע. מיר זענען צוגעפ$רן צו $ נעװײגלען קלײן הײזל, ש1ין אץ ם$רערד.ײזל איז געװען $ז$ גרויסע חשכית, װ$ס ה$ם ג$רנישם דערם$נס אץ $ ,ליכסיקער שסר$ל'. נ$כדעם ה$ס סען פלן געפירס פ$רבײ עסלעכע פינססערע 8לקערלען און עסלעכע ב§װ1ינםע שםיבלען. אין אײן שםיבל, ה$ס 8 ילד