Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 2 (1925-1926)
- Issue
- 99-100 (26.3.1926)
- Date
- 1926-03-26
- Page
- Seite 206 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 60% known words query
- IRI
…/4795427-8773849-8774788--01099-4796450- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
100—99 .*א ליטערארישע נלעטער 206 די הןיפטזאך איז םיםיקע און רעזשי. זי האט נישט קלאר םארשםאנען װאס ער םײנט םיט די דןןזיקל ה1יכע װערטער, װאם זײער םרעמדקײם ה1$ן אין איר רעררועקס דרך ארץ אינאײנעם םיט כיםול. ד ה$ט זיך געבייגן איבער זײן קןפ און םשיזשיק ה$ט נעםילט מים םיםל״ זיקן הארץ״קלאפעניש דעם װערעםען אםעם סון אירע ר1יסע ליפן. א נײער פלאן האט דורכגעבריצם אין זיין מח. — זעען זי: דןזם פוז םען אלזנדינק קענען, אז םען װיל זיין א גוטער ש1ישפילער און נישט ק״ן בץטשאן א1יף דער בינע. יא, װען זי װיל,) װאלם איך זײ געלערנט דעקלאםירן און פימיקע. איר װילט? זי האט אומגלײביק געשמײכלם, און אץ אירע גרינע א1יגן האס אויזגעגלאנצם א םלעםל זון בםתון. — אין װעל אפשר נישט קענ;ן... — פארוסןס נישם? זי האבן $ו שײנע םיגור. זי קענען װערן א גוםע שיישפילערין. אן אפתע קינםטלערין. פיר װאלסן!וזאסען א1י9נעםרעםן א1יף דער ביגע. א ן בײדע האבן זיך דערזען גלאנענדיקע פון נאלד■ פליםערלעך,' באגוןסן 6ון געל.גןלדענעם ליכט, צװישן גרינ־ געמזןלענע זיך בלןזנדיקע קוליםן״בײמער, *רץפשרײענדיק םיס בעשטרעקטע הענט גו די אנגעזעבטע קופעס םארגאפטע קעם אין דער םונקלקײט, יענע זיםלעך-זיננענדיקע און ציםערנדיק• קלאגענדיקע אײנגעחזרטע רײד סונם טעאםער-שפיל, װןס הץט אין זײן קרן דעם גאנגן שקר, גו װעלכן נןף־ דער םענםש■ לעכעו פין הון ז נעקאנט דערגרײכן. דער נערויש £ון קנאקנדיקן ה*נט . פליעסקען, סון שטורםישן סרײד-נעשרײ, דער אין פון טעאטער■ אפנארעניש, װןוס הןןט טשיזשיקן געקלינגען באשםענדיק אין די אױערן, װי דער זיםער גערייש סון װײסן װאסער־פאל אין דער נשםה פון א דןרשםיקן אין װיסםער םדבר, הץם זיך פארשטארקט געטרןנן אײנפןל אין םיםן׳נאכמ, װען ער איז געשטאנען נעבן זײן בעטל סארזונקן אין װאנג• דיקן חל1ם 6ון זײנע קונגן, םים א געשטרעקטער ד,אגט, א פאר־ק א1יפן ק$פ, מים געקרײזלסע קודלעס װןןם זענען גע■ פאלן א1יסן אקםל, א גוגעקלעבסע בןרד װי א בעזים און א סאלטשע לאננע נ$ז אין םיםן פון זיין קעגישן פנים, װי אן אוגערקע, 8 םאסקע פון עפעס א העלד סון א טעאםער־ שכיק - און אין םיטן 0ון זײן פןנסעװאטן און ירגזונויקן ו־עקלאמירן האט זיך ארײנגעריםן א שארסער און פרעםדער קװיסש. סשיזשיק איז אונסערנעשפרונגען און דערזען װי פין דער געעסנסער סיר שיסן זיך ארןפ םיט די סרעפ געסלאפסע פניםער םיט פיגענדיקע געקריםםע און בלוטיקע פײלער, א1ים• געשטעלםע שטעכיקע װןןגגעם װי נןןדלען, בליגנדיקע םעסערם אין די הענט. סרײלן םיםי איז דץרס געלעגן אין הינקל פים שייסרגע בלוט־פלעקן א1י0ן פגים, װאס איז געװען אגיני אײננעפאלן־חרוב, געקןןרסשעם םיט 8לסע קנײםשן און שרעקלעך אלט און מיאוס װי 8 מכשפה. גרןע בינסלעך הןר פגרקלעבסע מיט בלוס זענען נעהץנגען איבערן שטערן. נ1ישע פינגער האב[ זיך געבײלט װי װערילז אין דער לופםן• אידע שרײענדיקע און קוױסשענדיקע קלל1ת זענען פארשלינגען געװןרן סון ליארעמ• דיקן געזעםל ק1לות, װןןם הןזט געהילכם אין רויך-װןלק[. דזיס אין באלויכסענעם, באזונדערן שסיבל. און אז די סיר הץם זיך געע9נס, הןןט טשיזשיק דערזען אק םיטן, גתישן, קוסלעם ש1יםיקע ביר־סלאשן אין ר1יםע, געהיגטע פניםער, די געלעםסי באלעבוןסטע זײנע. ער ריןזט זי נישס דערקענס. געקוקק םים א1י9געריםענע!*רױונדערסע א1ןגן א1יף איר סארווגסן קוגי נײגיריקס, קיגלדיקם און באהאלטנם. דאס םרײלן סיםי איז פארבײגעגאנגען גיך, 8 װוקםיקע און ב1יגעױדיקע מיט א םריש נאס״פארקעםס קעפל, אונטערגעש־וארגםע א1יגן און דןןס לענג■ לעכע קנאכיקע פנים םריש־רויט, שײן און לײכטנדיק ןןפגע• פארבס, װי די װאקם-פינורן אין די שויםענסטער, ס׳איז געװען עפעס $נגענ,םס אין דער דאזיקער שכנטע. בײ איר דורכגײן דאארופערט, איז די שסוב־טונקלקײס אביסל לעבעדיקער געװןרי• זי איז א םך םןול אװעקגעגאננען פארפוגש און אויסגעסטראיעט מיס א ר1יטן סויגלדיקן הום און א אויםגעקראכן קעגל א1יפן האלז און אלע םאל גוריקגעקומען פירנדיק הינסער זיך א םאנםב ל, א סארדעכסיקן פארשוינדל מיט א קרוםער מארדע, א שאליקל א1יפן האלז, װ1יליינגעריש פארװארפן אײן עק א1יף דער ברוםט און דעם אנדערן א1יף דער פלײגע, א דאד קאפעלושל װי א קעסעלע מיט א געבײלסן לאך אין דער םיט, אנגערוקס א1יף אן א1יער. זי האס סון זײנעשװעגן גוגעםאכט די טיר, געעפנם אירע אין געװארט ביז יענער װעש ארײן גו איר אין שסיכל אריין. די באלעבאםםע האס זיך נישט געפאכט זעענדיק, נעדרייס זיך שװער ןןנגעבויגן שארנדיק םיט די גע• לעםסע קײלעכדיקע פיס, אנשפארנדיק זיך א1יף די גװיי שטעקנס, געקרעכצט בײז און דערװארםנדיק. שפעטער אביסל, אז דער פרעםדער פארשוין הןןט זיך סארנוםען אױעקגוגײן, האס פרײלן פימי נעעםנט איר טיר, באװיזן זיך םים א צינארעטל אין ם1יל, איי די בלויזע װײסלעכע *ויסגעפולסע הייזלעך מיט געגאגקע■ טע שפיגלעך א ן זי הץם נעװונקן מיט א באסרידיקט אייגל גום פרעםדן עפעס גו געבן דער באלעבאסטע. — פר1י פים, דער הער װעט אײך באגאלן, סאר בא• ל־יכסוננ און ער װעט אײך געבן םרינקנעלס. — װאס פאר א באלײצסונגז די אלטע האט זיך א שסעל געטון צו דער םיר, פאר• דעקנדיק זי םים דער פלײגע. — אז1י... א שײנער א1רח. עפעס א חזיר. איר םײנט, אז מען שענקס םיר דעם נאפט? נאר אוםזיםט װאלסן זײ געװאלס. ערשס נעכסן האב איך געםוזט ק1י0ן א נײ לאמפן- גלעזל. סשיזשיק האם זיך ארײנגעפישס פים באלעבאסישן און מו&רדיקן ק1ל: — װאס דען: הײנט קאסט אלגדינק שװער געלט• נישטא קײן םציא1ת... םון דעפאלט אן האט דןןם פריילן מיפי אנגעה1יבן צו װארסן פארשעפטע און בכבורע שםײכלען גו טשיזשיקן, װען ער איז געויגן בײם טיש און געחזרט א ראלע. זי איז גוגעקו• םען שמעקנדיק און לײכםנדיק, שלאנק געשטרעקט א1יף די דינע ה1יכע קנאסעלעך און געבעםן אונטערסעניק: — האט איר נישט א שװעבעל^, הער? — ביטע זייער, ביםע... טשיזשיק איו א1יפגעשסרונגען סארװירט 6ון דער סרײד צו קענען איר םיס עפעס א ם1בה םון. ס׳האט זיך אנגעהויבן צװישן זײ װעבן יענע נאנטע סארבינרנקײם, װאס איז תםיד דא גװישן די זוג1ת און קאמעדיאנםן, גלײך די םלאכה פון די הפקר־װײבער װאלם געהאט אין זיך עפעס א נשםהדיקע שײכות מים דער םדאכה 0ון רי שפילעוס און קוגצן״מגכערס. -- װאס לערנען זי דאז - האט אײנםאל מיפי געפרעגט, װען טשיזשיק איז געזעסן נעבויגן איבערן בוך אין די בלויזע העמד-ארבל, די סינגעי סארגראבן אין זײן ש1יבער, װי װידלעם אין א קיפע הײ. — דאם איו ש1ישפיל-קונסם. םיםיקע, דעקלאמאגיע, רעזשי.