Literarishe bleter · 1926-03-26 · 99-100 (26.3.1926) · p. Seite 205

205 ליטערארלשע בלעטער 99-100 .זא מ א ם ה ע ם (* .־ * נ ם ן נ ס> א. מ. פ ו קים / װ י ן גייה םיט א 6*רשכורםער רייםער נאז *ין בלןןען שפיציקן פגים, װאם האם זי עגלעך געםאככ כי א ינזיק, הןןם זיך פאװאליע געריקם אייף אירע געלעסםע פיס, קײלעכייק אנגע• שװאלענע װי גװײ קלעצער. אגגעשפיןרט אויף צװײ שטעקנס אין נערעדט האם זי םים א כריס.לע, םאנספיליש הןןלז־קןל 6ין װײייער שיכורטעם סרעםענדיק דעם גראען שייבער: — בײ םיר צאלט םען דןןס דירה־געלש אין םןן־ןיס... ד<ם אפשריט טאר םעז נישט איינרעכסן... איך הןןכ נישט ק־ין כח צי רײגיקן פין פרעמדע םע<כשן. אס יאם בעט אױ אײערם. װןןס זענס איר פין פ*ך׳ .— א ש1ישפילער — האש טשיזשיק געענספ^רט. — א שפילער נאר? ש1ין די רעכםע װ1ינערס פרעגן זיך ןןפ צי מיר. די אלםע האס אייף אים א קרומען און פמרדעכסייקן קוק געטון מיט? זײטיק ביױ אייג אין זי האט א שפײ געםון פיס ביםול. — א נײער שד מיס געװיינטן, אלט-בחורש; פארלאננ צו ב״קורעםלעכקײט טום סזשיזשיק א הײב אונטער די קייםיקע שפאטעס 8ינם בעם, א טאפ דארט דעם אוראלסן שטרייזאק הארס און קאלס גלײך ןני װאלס געװען ןןנגעפילט נישם מיס שםרוי, נןןר מיס שסײ- נער אין װישנדיק םיטן ארבל ד;ם שװײם פונם שםערן, זאגם עי זײן געװײנםלעכן סזםין: — ביי מיר איז די הויפסזאך רו... כ׳זאל ־ענען שטיז דירן... םארשס־יען זײ? א־ך האב םײנט אז ם׳שםערם מיר, װען כ׳דעקלאםיר, װען כ׳שפיל א ראלע. — בײ םיר — הז.ט די באלעבאסשע געענטסערם — העס *ייך קײנער גישט שסערן. בײ םיר װוינען לייטער רילקע און שכייע מענטשן... מען שלאפם איבער די נאכט און אינדערפיי גײס מעז אױעק... די ועסלעך םונקעלע און דוםפיקע. אנגעשפיגיװעטע םיט זואנצן, װאס האלטן זיך איגאײנ־״ם, אין צונויםגעקלעבסע בינט־ ל.ך, װי די קערלעך אין ארבוזן, זענען געשסאנען צוגערוקט צואנאגדער מיס די קעפ. גאנם בײ די װענס, מיס די 6אר״ דןכשיקע א1יבגעברענכע לענער אין זײ און מיס די געפלעקסע שימלדיקע, טונקעלע נעץ-נלעקן אונטער די גריגלעכע, ןןפגערי• בענע םאלערײ-בלימען. 6ון אונסער די בעסן, פון די װינקלען האבן ארויםנעקיקס קעכטלעך אין שסאשעס, שװאדצע, שרעקיקע, שטארק אלםע און נעדיכטע. א באהאלטן טירל האס זיך אין דער װאנט געעפנס צו א נאזונדער שכינל. ס׳האס זיך תמיד פי אט דעם באזונדערן שטיבל געהערט םארדעכטיקע גערוישן א־ן סקריפען און אז די װו־נערין םין דןןרט, דאס פרײלן מימי, איז סון דארט ארויסגעגאנגען, און די סיר הןןס זיך געעםנם, הןןס מען געזען זיך וזײםן אינעװײניק דארט, אין דער טונקל• קײט, אן אויפגלבעט בעכל, פאפ־ר ביוםען ארום שפיגל און א קלײן סאזשיק נאסם־לעמפל, הןןס האט געברענס בײטאג, ד.אט געל נאלויכטן פעםפיקיװאסע פליענדיקע כלאכיםלעך א1יף א בילדל, װאס איז געהאנגען א1יף דער װאנט. ם׳האט זיך ארויםגעפילט פון דארט עפעס א באזונדערער ריח, װי פון נאםע האנסיכער, זיסלןכן קעלניש־װאסער און 6ון נאך עפעם דער קאלטעױ װינס האס קריסלעך געשםיסן םיט אונםער• געהאקסער אײלעניש, אלע םאל א כאפ נעטון םון אונטן די װײבער םים לײםיקע פנימער און צעבלאזענע קעפ, װאס האבן זיך 16יל געשלייכש ביי די םויער־װענם. די אפג<6ליקטע שסיקער 6ון זײערע מאנטלען האבן זיך אפשםײענריקע גע• װארפן װי בלעםער 6ון בײםער• זײערע אויגן, שטומע קײלעכ• דיקע און דערשרעקענריקע, װי בײ םאװעס, האבן עסעם געזיכם, נענישסערס אין דער פ־נםסערער נעדיכטעניש, אן אנהעלס<ניש, א קױם. מען האט דא געזען קלײנע ױנגרעך מיט גוינל פ.יםער און אלטע גנבישע א1י:ן פון גרו־סע. זיערע בארװעםע פיס זענען געװען בלאלעך־רויס און האדס געפדוירן װי אפ גענריםע און האבן ארויסגערוםן באװונדערונג: װי אז1י םאיקילן זײ זיך נישם, װערן נישס קראנק דער6ון. די לאםשערנס האבן געקלינגען אין זיך געבויגן, די אפגעשײלםע מויערן האבן זיך הארבאםע געקרימט, ארויסשטעלנדיק שװארצע און סארדעגטיקע בײכער, װאס אין זײערע װענט־אינגעװײד הויזם די ארי קײם און דאס שפלות. א םענסש איז דא נעגאנג.ן מים זוכנד־קן און אײלענדיקן בליק. זײנע פאלעם, אפגעשפריצסע מים בלא:ע, האבן געפאםשט צו די פיס, װי פלאכסעס ארום שס^קנס. זיץ צעקנײםשסער קינצלער־הום, בריים װי א ראד, װאם איז געזיצן א1יף א הא ־ סער האר־קודלע װי א שסײן אונטערן קארק, האט זיך געריםן און געװאלס אװעק6ליען, אבער דער מענטש האט איכ צוגע• האלםן מיםן אנגעשםרענגסן שטערן, װארום אונםער נײדע ארעםס האם ער געסראגן צװיי שװערע פעק םיס אלםע צעשיסע ביכער, װאם האבן זיך כםדר געגליסשס סון רי ארוכגעביגדענע שסריק. םים דער נאםבע האט ער אונםערגעהאלסן א צונ1יפגע• לײגסן ש־רעם, װאם דער װינש האם אים נעבלאזן, געװאלם אייפמאק. א םעםע פלאש, װאס האם זיך געפילם םון נאפם, האט געשסעקט אין קעשענע. דאס איו געװען סשיזשיק. ער האס ױך איבערגעצויגן 6ון דער דירה. גיך לויפנדיק, האבן זיך זיינע שװאכע קױםע םיס גע• בויגן אונסער דער שװערקײם פון דער משא און זײן אײנגע• סייקנס קעציש פנים האב ױך רחפנותדיק נעקרומם, גלײך װי?ר װאלם ג־״םראגן אט אז1י אײביק איבער דער װעלם די גאנצע םשא פין םארװאגלסקײס, געסראגן און םיש אלע חישים נעזיכס א פלאץ ױו די משא אנידערצולײגן און אפרוען, אפ■ כאסן דעש אם;ם. אבער די נײן דיר1ת זענען שלעכםער נון די 6ר:ערדיקע. די גליםשיקע הילצערנע פרעפ זענען געײען '*=יאל, 6ינצםער און גליםשיק און האבן זיך אימענדלעך גע• ירײפ װי א שרייב אין דער הײך, אן א ס1ף. כ׳האס זיך יעפילס דא םים דער גרינער ליחה 6ון א לונגןן׳ק־אנקן םנײדער, פיסן ייח פון װאנצן װאס קאפען םין די סאזשיקע *?לעכעיסע סטעליעס, מים שװארצע שפשורעם ױאם םוען זיך 8יעקיק א טראג דורך און באהאלשן זיך אין די 6־נצסערע ויינקי5ן אײדער םען צעסרעט זיי. אין שסאס רעדם מען, אז ״ק די דאזיקע אריםע געסלעך כאפן די װייבער אין די נאסע זפינער די ארוםלוי6נדיקע און זשװשענדיקע םאראקאנעס און קאק 6ין זײ זופ. די נײע באלעצאםםע, אן אלםע ברײםע