Literarishe bleter · 1926-03-26 · 99-100 (26.3.1926) · p. Seite 204

99-100 .זא ללטערארישע בלעטער 204 דןס איז װיכסיק, די אידען איז דןך קלןי. אין װיי• סער װענן יעבעדיקל םתים דארף םען זןגן און פארגעסן״ לכי הסח1ת הןבן דעם װילן די פןרגעסן. ר.א1 דעפ םום, װןם דו פאדערםס אז1י כסדר פין יענע און רוף זײ א1יף םים נעםען, םןןך דעם ןופענעם ,אל מלא רחםים־, װעמען דו םײנסס. אין * גר1יל כאפס םיך ןן. נןר ד ן ם גישםו אײנםןל נעםאכס איבער ן מענםשן אן .אל מלא רחםים׳ — זןי ער אןילד קימען פין אזא אוםװירדיק ם1יל. ױי םײן ם1יל, װעס ש1ין יענער קײן תחית*הםתים נישם אייפשםײן עם װערט *ז1י אוםהײפלעך ערשס הײגם איז ער נע• זעסן מים דיר און נערעדם מים דיר, געשריק םים דערזעלנער פערער, װי דו, דער ל ע ב ע ד י ק ע ר ם ת . און א6ילו שטעס װיל איך דיר גישם אייסרעכנען. נױ• יארק-*ז1ל-פיל, לןדזש-אזי״סיל, װןרשע... װילנע, אוםעסזם א בית-ע1לםל סים לענעדיקע םתים. םען רעדס ןז1י לןנג װעגן םיםלען בו הײלן אוםהײלבןרע קרןנקיזײםן, ביז סען דעררןדם זיך לאמיר רעדן װענן די םיבית 6ון פריעײסיקן, גײםסיקן דיכנעסנוים, לןפ־ר םראכטן װעגן די םיםלען 6ין רעסונג. אנשר װעלן פיר זין דעררעדן. זאל זשע דאס קאפיטל זײן דןס ערשט װןרט אין דעם דןזיקל אוםהײםלעכן און ג1יסװענדיקן נעשפרעך. לעזער אזין אבאנענטןן דער אלבסיקער נוםער אלז דער לעעםער סונם ע ר ש ם ן קװןרכל (יאנוןר-םערץ) פדי ם׳זןל נלשם זײן קײן ןסחןלס אץ דעם אר1יסשלקן דל װײםערדיקע נוםערן, נןנײם ש1ין דעם ןבןנוןםענם. ססנ נוםערן זענען ש1ין ןרשינען םיס אײער הללף אין םלםהללף״ - גלם אונז די םעגלעכקײם עי 6ןרגרעסעין די ,ללסערארישע בלעםער׳. נײע סססז אבאנענטן דאר6ן גלײך געשןסן װערן. העלפס אונז ם:ס ןרױסעוגעבן די ,ללסערארישע בלעסער׳ו שןסם אוםעסום נ י י ע אבןנענסן! זןל יעדער איינער סון אײך שן6ן א י י ן נײעס אבןנענם. אבאנענסן-פרײז•. אין פוילן: ג/י יאר-10 גילדן, 1/4 יןר — ל״גילדן. אין אויםלאנד: ,/' יןר - 2 דןןלןר, נ 4/< יאר — 1 דןלאד. דןרסן זײן די העלדן, די םוסםער.םענםשן 6ון דער װעלם, — און ױלןצלןװעק דער װעלםן-האריזןנס... איז װאס״זשן דער חידוש, װען אזעלכע שרײבער לעשן זיך בןלד א1יס, װי די גרןשענע חלבענע ליכש און םון זײערע בןנקנדיקע קנויטן ה1יבם זיך א1יף ן ריח און עס פארשפעקט אין אונזער ןרע־ םער ליםערןסור־שסוב. און אזעלכע שרײבער צןנקען ןפס ןװעק צענדליקעי י|יז• קונסס א־ז היפך פין רוי׳שםןף. קינםט איז דאך סולקא• םענקײס. א ה1יז װילן םיר ב1יען, א װעלם. געװיס דןרף מען צו ן ה1יז ןביסל לײם א1יך. קיםען זיי ןבער, די גרןבע ױנגןן, אין שרייען: ן ד.1יז? לןזם מ ך! און ברעננען לײם און לײם און לײם און װידער לײם. װןש קענען זיי דען םער? נןך אויף דעם סאםע דאך סין ה1יז פארן זײ אר1יף פיט ז־יערןנ םןסשקעם און לייגן ןן-לײם. זאגט םען ם־ר, אז צוליב מאננל אין אירעען שטארבן א פםחדיקע ,הערה״ צרכנונג פון ב־וך *־אנםאן (סון .ל-קנבי*ע- פ*- דע־ ־דיטןר שול׳ נ־ו־יןרק) ׳ דיכםער. געװים, צוליב מןנגל אין אידעען. און װאס איז אידעע? װען מען װןלם געקענט געפינען די כעמישע פןרםולע פון ןט דעם װןרס, װןלס זי געװעזן: ענערגיע, הןרלזאנס, גלויבן אין די צוקונפס סון דער װעלם א־ינגעשלאםן אין די דןזלקע דרײ װערםער, אין דעם דעם דןזלקן אײנעם װןרס - א־דעע• װיזשע קענסשו דיר םןרשםעלן א קינססלער, אין װעלכן עס זןל נישם זיין אסןםען 6־ן דער צוקונפס פון דער װעלס? אין איך קען דיר װײזן ק־נססלער*ריכטער, אין װעלכע עס איז ניששא ןן ןשןם פין אידעע.״ ן שוידער נעםס םיך ארופ, אז איך זע װי דער ,סןסע׳ כאפש־צו די קענלג-סיפנים, װי דר זעצס ןװעק די צװײ ,בנים׳ זײנע 6ןר... מיניסדןרן און פארנעפס זיך צי ק ניגן איבער אינזער ליםעראטור. קוםם דער הײל-קער ס יט און פןרװאנרלט אים אין א לעבעדיקן םת• עס איז דן ן גערעכסיקײס א1יף דער װעלד! איך װיל פןרענדיקן דעם אומהײםלעכן קאפיטל, װענן לעבעדיקע ם ים. א ך בלעםער דורך די ןנגעשריבענע בלעטער. כאןס. װילט זיך ארײנברענגען סדר אין דעט. כאפס םיך ןן ןן אומזיכםבאר^ הןנס און אוםזיכםבןרע ליםן רעק: נלשס