Literarishe bleter · 1926-03-26 · 99-100 (26.3.1926) · p. Seite 202

׳/ 99-100 .זא ליטערארלשע בלעטד ״6ינגער־6לעקן אייף רי װןןנט — נישם איך האב ייי נעשרינן.״ נלוט איי לא געװען 8ארנאסן — נו, װעט נאך זיך ניסן, גיםן — — טירן איף די שײיפן — ןןבןןר שרײ£ן יענק ראך נעבל־נן, און דער בליםלדיקער לײלעך אױ£ן קאםטן איז דאך נאנץ, ד#ך נישט זערים;.״ .װיןם זשע קאנט איר נישט פארגענן אײער טאטן, טײנע קינדערז װאם זשע קאנט איר נישם באנענענען רעם טאטן םיט א שמײצלז — איך נין אײך, װי איר, געקימען אינם טיםן 6ון נעפלינדער, אינם םיטן און אץ אנהויב אין אין אױםלזןז — אק נק טוחל*. םיט אםאל איך נינ א קוק — נישטז^ םער םײנע זױקונ6טיקע קינרער, שפריננ איך אויף אין לאז ייך לויפן אן אן אטעם זײ דעריאנן; איבער נריבער, איגער טייטע נערנ 6ין םענטשן און 5ון רינרער — לױף איך און דעריאנ נישט, — ביז די שעה פון אנהויב טאנ הויבט אן זו שלאגן. י דאםאלםט ע6ענען זיך אייף פאר םיר די טױרן פון באלױצטענע טומאנען, אין איך פאל זו םיט רי ליפן זו רי שםײנרלעך, זװ דעם שטייב 6ון אלע װענן; עפעם הויב איך אן 6אדשטײן אזוינם, װזןןם 5ריער האב איך נישט 6ארשטאנען, אץ רעם קײלעצריקן פנים 6ון דער זון, װאם נענםערט זיך צו םיר אנטקעגן. אלע עקן פץ דער װעלט, דערזע איך, די זײ ג״ען זיך צוזאםען. איך בין װידער בײ-אן אנהויב, בײ א טיטן, בײ א םוף 6ין א־ נעפלינדער, — א נעפלינדער, א נעפל־נדער פץ 6ארטאניקע קײלעצריקע 6לאםען, װאס עם צינדן פון באליריקינג אק צאין םײנע צוקינ£טיקע קינדעי. א ה־אפיטל רועגד לעבעדיהע מתים מ ל ד ר א ו ו י ט ש אין זײ ער איז געװעזן שטאלץ און איז געשסןעען ןןפגעזונדערפ פון דעם גאנצן ליטערארישן הו־הא, ער האט געהאט אן עקל צום ליטעדארישן טומל. ער הןןט אים באטראכט םאר נישס־פןןראליש• ער האט זײנע םרײנט, װאם זענען געגאגגען םארוים און געזוכט נײע װעגן און געהאט ערםזןלג, אבםןןלוט םבטל געװק, ער הןןמ זײ געפרובט אײנרעדן, אז זײערע ערשטע שאםוגגען זענען געװעזן זײערע בעסטע, פונקט װי בײ אים, אץ זײערע לעצסע שאםונגען זענען בלוח פוסטע װערסער און לײדיקע פליצה. אין זײן פןןעזיע האט ער דך פארגומען בלױז םיט זיך אלײן. נאציאנאלע פחןבלע■ מען און מענטשלעכע פראבלעמען הןןט ער באטראכט װי אן אופ■ גליק פאר א דיכטער. ער איז געשסאנען װײט םון ליטעראריש לעבן און דעריבער געצװונגען געװעזן צו םיזישער ארבעם, װאה הןןט אים םוף כל סוף צוגעגומען די כוחות; װײל םענסשלעכ- כוחות קלעקן בלויז אויף אײן פין ןעשםרענגונג, אויף םידשער ןןדער אויף גײםטיקער, אויף בײדע צוזאמען—נישס. זײן ערשסײ זײן המדערטםטע און זײן םויזבטםטע שאפובג איז געװעזן אין דער זעלבער ליטערארישער םןןדם געשריבן. ער איז אױסגעגאנגען םױ לאנגװײליקײט, מיט װעלכער ער הןןט דך אלײן אײנגעװיקלט, ױי א זײדנװארם. ער איז געװןןרן אן אנאכרןןניזם אין דער ליטערא טור און א לאסט פאר דך אליץ, און אץ טיםן װײטיק הןןט ער פיר מיט עטלעכע טעג צוריק געשריבן דעם בריװ, װןןס איך הןן- דןן אין אגהויב ציטירט. זןןלןיזשע די װערטער םון מײן םרײנט זײן אן אנשטױס דא א טדאכט צו טון אביםל איבער דעם'פראי בלעם םון פריצײטיקן אפשטארבן םון דיבטערישע טאלאנםן זןםט דאכט דך אונז, אז מעגטשן קוטען אויף דער װעלפ מיט םארשידעגצ מדרגית יפון ע נ ע ר ג י ע , און דןןם, אין נןןי ײגער פון פײנע ױגנט־םרײנס, א טאלאנט- םולער דיכטער, אײנער פון יענע, װאם פרײנט אץ םײנט האבן געמחס צוגעבן, אז דאס איז א געשװוירענעד מאלענט, האט פיר די טעג געשריבן א בריװ. ,א, װען עמיץ ויאלט מיר מיט 15 יאר צוריק געזאגט, אז אין יאד 1926 װעל איך זײן א לעבעדיקער םת — איך װאלט אים אנגעקוקט װי א משוגענעם..." אזוי פארענדיקט מײן םרײנט ז־ין אומענדלעך טרויעריקן בריף. זענען געקומען טרויעריקע גע, דאנקען און דערמאנונגען םץ ױנגע יןןרן, און איך טראכט און טראכט — װער איז שולדיק אין דעם, ױאס מײן פרײנט איז אזוי פרי אפגעשטארבן אלס דיכטער. אץ איך דערטראבט מיך צו םיבות אן א שיעור. אויסערלעכע אץ אינערלעכע, םוביעקטיװע אץ אביעקטיװע םיבות,'װאם זענען נוגע םפעציעל די ײדישע ליטעראסור אץ סיבות, װאם זענען דא אין אלע ליטעראסורן םײן פרײנט איז דיכטעריש געשטארבן, װײל: ער האט געטראכט^ אז דןןס ליד, װןןס ער שרײבטמיז דער סאמע העכססעד און װיכטיקססער אויסדרוק פון קונסט, ער דארף נישט קײן קריטיק איבער זיך. ער האט אנגעהױבן שרײבן אונטער דעם זעלבסטםאר■ שםענדלעכן אײנפלוס סץ הײנע און םיצקיעװיטש און הןןט זיך םון די דאזיקע אײנפלוסן קײנםאל םער נישט באפרײט. זײן ערשט ליד, װאם ער האט אפגעדרוקס איז אויך געװעזן זײן בעסט ליד, װײל ער האט נישט געפונען םאר גויטיק צו גײן פןןרוים. די גרוי■ סע פלחמה און די גרויםע איבערקערענישן אין דער װעלט זענען פאר אים געװעץ נישט מער, װי גרויםע שסערונגען סץ זײן ןןלים■ פישער רו; באפרײט דך פון שטערוגגען, האט ער גלײך םארגעסן