Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 2 (1925-1926)
- Issue
- 97 (12.3.1926)
- Date
- 1926-03-12
- Page
- Seite 172 (sequence 8)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 62% known words query
- IRI
…/4795427-8773849-8774786--01063-4796416- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
97 .זא ליםערארישע בלעטער 172 באקאנטמאכונג בהסבם פון אלע פארלאגן איז באשלאםן געװארן, אז די אלע ביבער־רשיםות םיט הנחה־פרייזן גילםן ביזן 25־טן מערץ. נאך דעם דאטום טרעטן ארײן אין קראפט די נארמאלע פרײזן. קײן שום אױס־ נאמען װעלן ניט געםאכט װערן. די אלע, װעלכע װילן נאך געניםן פון די ביליגע פרײון, דארפן זיך צואײלן מיט זייערע באשטעלונגען. פארלאג ח. בזשאזא פארלאג א. גיטלין פארלאג ״צענטראל״ קאאפ. פארלאג קולטור־ליגע פארלאג ב. קלעצקין הארהליבן צ• זיך אין חד.־ל א*ן לאנג געזעםן דארהן םאד איר שיטעלע אומבאװענלעך, מיט א טיפן טדזיעד א*ן די האלב־סאד- ראבטע גוםשע אױגן. אז םיא־ז געקימען די נאבט םון ,תמז-השנה, האט מד. ראבינם אנגעגיאן א נײעם צילינדעד, מיטגעגימען דינע צװיי יינגלעך, אזן צוזארען םיט דער מוטעד איז מען געגאנגען אין שול אדײן. - םײנשט אװדאי, סיאיז די ה״םישע שדל, מאמע, האי - האצ מר. ,־אביגש אויפן װענ זיך בארימט ברײטלןך םאר דעד ײוטעד. - װעםט זען אױף טשעקאװעם, װאם םאריא שולן קא■ לדמב־ם בויט פאד זײנע ײדעלעך אין אמעדירע. אלבעטשו, װעםט די שדל ניט קײפן כייט קײן האלבן מיליאן. ם־איז שוין אײנ־ מאל א שול - א םעמפלז אײנגעפרעםט צװישן א געו״בטן אויםגעזעצםן אפגעםוצטן עדלפ, האט זיך די קל־ינע אלט־טשקע סא־טאיעט לעבן איד זון אינם ב־ײטן ,װײס־געלבלעבן ימים-נה־אימדיקן מלבוש, מיט דער װײסער ױ• דענער געשטדיקטער קאסינקע אױםן פאדיק און םיט די אלטמאדישע באמבלענדיקע אוידינגלעך אויף די או־עק. זי האט געדדײט דעם צימערדיקן קאפ אײף אלע זײטן, געקוקט סיט בלאנחשענדיקע אוינן. נעזען םאר דך א םדעמדע מאםע סון בו־ײטפלײציקע, געזונמע, בײב־קע מאגםב־ל םיט אםגעפדעם־ענע צוםז״דעגע װאבעדיקע םנימער, געזען םע־טע אזיםנעםטדאצלטע .װײבעד, מ־ט נאקעטע הענט און העל- זעד און מ־ט בלישטשענדיקע גאלדענע צײן, געהערט א םדעםד גער־ידעריי, א פרײלעך װאבעדיק געטומל, געהערט געלעכטעק, װאם זײנען געגאנגק םון זאטע העלזער אזן ם־ן םדײע, רו־קע, עזותדיקע געמ־טער... עתעץ װײט, הויך איבער די קעם םון דעם עולם, א־ז ארדסגעשװאוםען דער חזן א־ן דץ װײםן אנטון, מיטן זײדענעם טליתל או־פן האלז, דער כא־ האט זיך אויםגעשטעלט אין א שע• ,־ענגע, װי אײםגעמישט־רטע םאלדאטן, און עם האט א קלאם געטאן א פדעמד געזאנג מים פדעמדע קאלטע טענעד., װאפ האבן ערגע׳ן אװעקגעשטראםט װײמ פון הארצן. אין דער געד־כט-אנגעװארעמםע־ ליפט האט א בלאז געטאן װי םיט א קאלשן װאבעז״קן װינטל, די העל־בלענדנדיקע עלעקטרישע לאםפן האין דך פא־טדנקלמ. די אל• טע דבורה איז געזעםן איבעק אסענעם אלטן טחזור און םאדװידט נעהוקט אײף די םארגעלבטע בלעטעד מיט א שטומען װיםמן םנ־ם. דעד הײליקעד פהד סאר די הא־בע תשובה-טעג, װאם האט ד די לעצמע םעג, אין איד טיםן עלנט, א־דמגעבאםט ,װי א קלעם נאך םעד וױ אין ד־ םריעדדיקע יאדן, א־ז םלוצײם לויז געװארן, אויםגעװעבט םין דך אלק. ד האט דך דערםילם,װי אױעעלײדיגןמ, װי אױםגעטאן נאקעט. ד האט םארםאבט די אויגן, געועםן א פןג־י הלשטע, געזונקען עתעץ אין א ט־םן תד\ם. - ניטא דא גאט... - האט דך אין איר צעטוסלםן מוח ג<־ מ־אנן א קאלטעד גחרליקער געדאנק. ~ ניטא, ניטא״. אזיגן לאל2< א פאר א־ר נגעשטעלט אזיף דך אױםגעדדײט, א האט שט״פן טאן־. א זאג געטאן אין א אן - וח*ם וױנמשט מוטעדי ־זזבט ״יצש פא; ע גארנ איע טית, האט רי יענעם א־־נט, בײט ־ײץ׳ ־ט א ר*י זיז ' םי סרנם ארדיעעטאכט עסן. ױ האט ז־ך םזנם טאג אנכען א תדבגעכ נער אז דעױ קאם טזט א־ר װײ. אז סיאיז א , איז דאגם פוגם עםן, אסג? האט זיך אל״ן צװײ און ד־ סוטעד און רר. ראבינם געזדאק א־מדדק און איז אדײן צו א־ד אין חדדל ד אױםםרעגן. האט די אלטע נדטאמאל זיך צעוױינט און גענ־מען בעםן דעם זון, ער ואל א־ד דעדלױבן או־םקימען בײ אים א־ן שטוב נאד מיט םילכיקם אלײן, אדעד עד זאל דחמנות האבן אויף א־ד לעצט ייםל ־א־ץ און ד נא־ אפשיקן איבעדן ים צזדיק אהײם, אין שטעטל *״ו■ — איך קאן נ־ט, מק זון, איך קאן דאם ניט... — האט ד נע־דינם מיט אן אםגעשװאבטן קינדעדשן קדל. - װ־ם־1 איז מיד נאך געבליין צד לעבן אויף מיץ װע־לםי ם׳איז מיר א־בעד דעד םבע, מײן קינד... — אבער װאם האםטו דאדטן דעדזעןי — האט דעד זון זיך געװא־נדעוס, אינגאנצן מטושמש. - דאבט דך, מיד האבן אלין געפ־לסמ אריד״ס... נײע דישעם געקױםט, געפעם הײטט עם... םטדיקטלי כשד... - געװיס בשר, סק קינד, א־ך ז>ג הלילה עפעם? ם־א־ז מ־ד אבעד אייעד דעד טנע, א־ך כאן ניט, דאובעתי... ביז שפעט אין דער נאבט ־.אט ז־ך םון טד. ראבינםעם ־טלאם• צימעד געהעדט א געריידעדײ ם־ט א שפא־עניש - די ־אלטע שטײפע דיקטידנדיקע סאס־אגא פון מ־ם. דאבינם, און אקעגן איד דעד וױי׳ כער בעטנ־יקע־, נאבגיביקעד, בא־יטאן םון מ־. ,־אי־נכ ארן או־ף טארגן אין דעד םדי איז מד. דאב־נם אדײנגעקזמען צ• דעד מזטעד אין הדרל א,־ק ם־ט א םו״ש־אםגעגאלטן שײנענדיקן פנים, װי שטעגדיק: - ,װעלל, םאמינקע, ם־איז >ױראיט; .װאט טאקע, בילעבן, ביםמ געסוםען צז מיר אין אםעתקע חלילז־, גאו־ ה־נגעק? א שײגער ־כליה, נו׳... יקיצדר, מאםיגקע, םיאיז אלץ געםיקםט. פזן הײנש־ אן רעםמו זיך אליץ ר,א:ן װאס ת װילםט און װי אזזי ־ו װילסט. מע גיט ד־ד בשד םלײש פ״־נם שעגםטן און םונם בעםטן, מימן אםהן שטעספל — און ײ םיקם ד־ר ז־א־ט .װי אזוי דו פאדשט־־םם אלײן. זאלץ, שװענק, באק, קאך און עם געזונטערהײט: פון דעםאלמ אן האט ד־ אלטע אליץ געגרי־ט םאד דך א־ד מאלצײט. א פאדזינדיקטע, אן אפגעײנדע־טע, א־ז ד געשטאנק אין קיך םארדוקט אין א רינקל, געטיגן זיך איבע־ דע־ ארבעט מזטן גאגצן גוף, וױ ד װאלט עם געװאלש פאדשטעלן, געפאדעט זיך שגדל און פא־אזכעדט אין איד אײנזאמקײט. דעדנאך האמ זי זיך