Literarishe bleter · 1926-03-12 · 97 (12.3.1926) · p. Seite 171

171 ימןרארישןן בלעםער 97 .זא אונטערגאנג״) י• ד• בערקןזװיםש זיך אכ דאם גערםנול צעװאקםן א־ן א פארק, אין אז סע װעם צ־ פ־ק צז דעם דאז־קן געגנם, אם -צה ה־םם, א םאנװעי*) — דעםאלפ װעם אט דאם הרז מימ אם דעם גא־םן ארױםעוטייגן ה־טל׳הי־ך. אז־ף ױדאם־םן געייט גערעננם, .װעם דאם שוין בא׳ מרעפן נ־יםק־םה םון א ם־םע, אלגעם־םןי... •*> די אייםע מאטע האם א־־םגעהערט די דאזיקע פרעםרע .װייטע ר־יד, ג־דםאקלם מיםן קאם צופ װרינענד־קן גל־קלענן זון מ־ם א שװאכן, נאנג־ייקן ־םם״ברי און אדדמגעקדקט דך אד־ף אלע דימן מ־ט א ט־םן א־מעם אין ױ מ־דע אלטע או־גן. דאם הו־ז םון מד. ראנ־גם האם ז־ך געםונען עדנעץ או־םער דער ־םםאם, א־ן א נייעם ערםם-אויםגעבדיטן קװאר- םאל, אין א ־םם־לן נ־ט׳באזעצםן געג;ט: *־ן הינטעק גארטן, א־ן דעם ליינטן נעםל, האם זיך גע־םםרײט א װ־םםעני־ם םון ניט־ םארדימע נאקעטע פעלדער און טרוקענע ־םםו־ב־קע דדעכן, װאם צ־ען זיך עתעץ אװעק אדן פאלן ארײן א־ן דער נלדיקייט םון װ־־טע װעלדער - א װיסםע םרעמדע דחנדת םאר א געדריקטער עלנ- טער פענם־םלע־עד זעל. דערנאך ד.אט דער זדן אנגעה־־נן אװעפצוםא־ן או־ף א גאנצן טאנ א־ן יםםאם אדיין, און ױ מאמע האט אומג־עװאגלט שם־ל וױ א ־םאםן, א־בער ױ א־־םגעםוצםע חדדים, אן אײנגענו־גענע, א פארזא־גםע, װי ז־ װאלם געזונט עםעם, װאם זי האם םארלאק. אדער ז־ סלעגט אװעקז־צן ׳םעהן־לאנג א־ן א־ר חד.־ל, בײם ם־־םל. און פ־נטלען מ־ם ױ א״םגעלאוםענע אויגן אקעגן ױ א־־םגעשײערםע ז־לנערנע לײכטער, ,~אם יםעםעױרן מ־ם אן אלטן אפגעה־םן נלאנ־ן םון װײט׳םארגאנגענע יאו־ן. םון ױ ־םם־לע צ־מערן ד.אט אמאיי אפגעהילנמ ױ שטים םון מרם. דאנ־נם, װ־ זי מענדט׳אײן מ־ט דער ױנסט - א הארטע םעראנמײםע ־םט־ם ם־ן א ם־נקםלענער באלענאסםע. אםםמאל םלעגן צו דער שנור ארײנק־מק ־ונגע ־םננות, און שטונדן׳לאנג דאט ם־ן פ־אנט-צימער אױ־םגעז־םומעם א ם־״־ם־ק לענעױק גע,־ײדע,־ײ, צײטנװײז א־נערגעגאנגען א־ן א געזעל־קן גע־ לענמער, נאגל־ים מיט א שארםן קװיטש, װאם האם או־םגעװעקם ױ אלםע םון א־ר ט־ף-טרו־עױקער םארט־אנםקײם און צעשםערם ױ ב־לדער און תלופות, א־ן װעלנע זי האם האלב אײנגעדרעמלם. אײנמאל, בלאנדדשענױק םון אי־ן חדר א־נם אנדערן, איז זי םאדזיכטיק אדײנגעקוםען א־ן ק־ך ארײן, צו דעד שװארצ־ער קענ־ן, געשמאנען א ,װײלע בײ דער טיר קװענקלענױק, .ך ד;ו ש-עצ א־״ן אין א םרערדעד אימזינערער מחיצה. ױ שװארצע האם ז־ך גוםמום־ק צעשםיינלם מים ױ נלישטשענױקע װיםע צ־ין, צתעױקם דעם גאםם א שטול א־ן מים גרו־ם ־ראת׳הננוד באװ־זן א־ר, ז־ זאל זיך זעצן. ױ אלטע ד,אם עםלענע מינוט נײגעױק נאם־אנם ױ םע׳ מע גלאנצ־קע שװא־צקײט םון דער ױקער נעגער׳םױ־, ותזם האם איר םון דער נאענם אױסנעזען וױ עםעם אן א־סגלוינלענע דע,־שײ;זגג; דערנאך האם זי מ־ם דער זעלנער נ״גע־־קײם גענומק ױך צו׳ ק־קן צו איר ארבעט. און םלוצ־ם, גאנ־ן א־מױעױ־ארם, ד.אט ז־ דערזען עםעם אזעלנעם, םון ,װאם זי ד.אם אױםגעצ־םערם. א צע־ טורלםע, מ־ט פא־ש־נםטערטע אי־גן, ד,אם זי זיך געלאזם גײן םין ק־ך. םון גרו־ם םארװירםקײם האט ױ נ־ם געםראםן דעם װעג צו ז־ך אין חד,ײל, נעעםנט אן אנדער ם־ר א־ן ז־ך אנגעשלא־.; דא־ט אן דער שנור, ,װאם א־ז געשםאגען אן אנגעםא־נםע, א האלנ׳ נאקעםע, סא־ן שםינל אדן ױך םא־גא־םעװעם א־נם קא־םעט. יענע ״) ארנםעיערדיע? <ןן. **) *יך װעם םיך םיס דיר (םעגסס םיר גלײגן^ ב. דעפ קוםערט גדפ ױ סם־ים האם מען אדעקגעשםעלם אין דעם קלײנעם חד־רל, װאס םע האט אםגעטראםן םא־ רער אל־ טער אין עפ שטוב, לענן תם ק־נז־עד־צ־םער. ױ אלםע האם ױך גענומק פארען אינם קוםערט מים א םא־שעמטן שװײגנױקן םנים, צעעםנט אים פאו־ אי,־ע צװײ אײניקלעך, אויםגעזונט צװישן ױ גױיפע אםגערינענע םםרים צװײ קלינע גת סידוױמלעך און זײ דערלאנגט ױ יעגלעך מ־מ א שטוםען װאונק. דאם עלםעױע ײנגל האם גלײנג־עיםיק געעפנט דעם קלײנעם םרעמק םם־, א־ײנגעקוקם א־ן איפ אומצזטױילעך, און באלזי אװעקגעל״גם אים צוריק אין ק־פערט, נעמאנט תרבײ א זויעױע מינע, וױ אײנער זאגם: ״אויף .דאס טויג עס מירלי ױערםא־ א־ז תד קלענערער בר׳־תר ג־עװ־ען שטארק קאנםיעם םון תר באב־עם מתנד.: באק־מ־ען דאם םװדרל, איז ער יאלד געלם ג־עװארן מ־ט דעם, און א־ן עטלענ־ע ם־נוס אױם א־ז ער צוױמעקומ־ען, צ־וגעטראנן רער באבען דאם קלײנע םםרל, נאװיזן איר >ק װערט־ער, אז דאם געשאנק איז אים ױײער ט״ער- ער האם עם אײנגעװיקלם אין ג־עלן םאם־,־; ת־ב״ האנן א־ם ױ שװארצע אויגן שטוס ג־עלויכטן םון גומםקײט... ױ אלם־ע האם א־ם א גלעש ג־עםאן א־ביעק נאקעםן קאם מיט א םױי־עױקן שמײנל, ,די מע גלעט דאם קעםל םון א ליבן םימםאטישן שײגעצל. ױ ױלבערנע לײנטער האם םרס. דאבינם צ־ג־ענום־ען םון רער שװיגע־ מיט א לײנטן שאקל םון קאם און א זאג געטאן: ״םײןר אויף מארגן האט ױ אלםע געסונען ױ לײכטעד בײ זיך אין חדדל או־םן טישל, דערםאר ױנען ױי איצט געװען גוט אויםנעש״־ערט, ,־ױ נת, און עם האבן נעשטעקט א־ן ױ געל־ע װ־עקםענע לינט. מד. דאנינם האט שפ־עטער ױך םארענטםערט סאר ת־ מאמ־ען מיט א רחמנותױפן שמײנל, אז אזעלכע הײם־שע לײכםער מעםשן ניט, דאם ה״םט, ױ םאםן ניט, צו אמ־עױקאנ־ער םארנ־םשור, צ־ם היגן מ־עבל הײסט עם. םון ױנעטװ־עגן װאלט עם ניט אויםגעמאנט, א דאגה א־פ א גרױם־ע, אב־ער ױ, סלארע־נם הײםט ־עם, א־ז ױ־ער םאדמיתעלע, א גחויםע איבערקלײבעױן הײםט יעם, אויף ױ זאנן, ,װעלל, זי איז ױ נאל־ענאםטע, און א היגע א גענוירענ־ע, און ,װ״םט דעם אמעױעאנע־ םםײל בעסער םון אונז אלעמען. נאטהינג ױאינג... ױ ־עדשמע טעג ד,אם מר. ראנ־נם אומגעסידט ױ מוט־עד אץ אלע ,דינקעלעך םון ױן שטוב, אראםגעםירט ױ אין ק־עליער, ג־ע׳ ,װ־זן איר רעם ױינן טעבל אױבן מיט ױ װאונתרל־ענע אויװנם א־נטן, ױעםאנםטרירם סא־ איד, וױ אזוי מק נאנוצם ז־ך מ־ט קו־לן, װי אזוי מ־ע מאנט הײס װאסער׳ תרבײ ־עױע זאך אנגעױםן מ־ב א־ר *־ײז און באלד עס אױסזעױעננם אויף ״־,־,־אםשן ג־עלט״. רערנאך האמ ער זי ארײנגעםירם א־ן גארםן א,־ײן, איבערג־עצײלט פא־ איר אײגציקװײז אלע בײפלעך מיט ױ סלאנצונגען, מים ױ ג־־נ־ע געשעתנע כךסםעס םונם צאם - אלץ ז־ץ א־יג־ענ־ע ארנ־עט.;־ס אױ געװען םוף זומער, טעג ױנען געשטאנען ק־לע, ,־האלקנױקע, ם־ן מר. ראבינסעם ארבעט ױנען אין גארטן םארנל־נן נא־ ־־נג־ע שװאנ־נקע בײטלעך, װאס ד.אבן שוין גענומ־ען א-אסװארםן סון זיך ױ שיטיערע בל־עטלעך, *ן עטל־עכ־ע נ־ט׳געראטענע סאלאם- ײ־םראצן, םא־שזםעקטיע א־ן גריבלעך א־יף ױ קלײנ־ע םארטױקנם־ע :״םלעך. מר. דאביגס האפ ױך באלד אױםגעזק, אז עד ד.אמ נאך דא אין סלוג גא־נישט ,דאס צו באװײזן, נאר עד האט םא־- ז־נ־ערט ױער םוט־ער, אז אין א יא־ צק אתר צדאנציק ששעט־ער װעס י) זע ״ליס. נלזס.״ נוס• 96.