Literarishe bleter · 1926-03-12 · 97 (12.3.1926) · p. Seite 170

97 .זא ליטער&רישע כלעטער 170?וטעט זינגם מען געוױינלעך נא־ דעם ערשטן םעח אץ דעש ליעצק. איך פלעג אסמ סרענן באקאנטע אדבעםער', פארזזאש די זינגען ניט ױ סיםלםטע םעדזן. דער ענשםער איז דאם חב געװען: די געםעלן זרנז ניט... שדדאך... צו װאק? א םאר ראל האפ מן• םיר געענטפערט: א שבועה דארף דין קירץ אזן שסאדק... ארע־: ראפ כירצער, אלין םרערלעכעד... אין בעת מיהערם, מיט רןמ פאר א התלהבות יידישע אדבעטעד זינגק זייעד ״שבדעה״, ט>ר רען ניט םארגעט;, אז דער בוח ליגט דא ניט אזיײ אין אנ-נג־ס ױעדטעד גרםא, ווי אין דער גחיםער דעזזאלוציאנע־ער ענערגיע, דא: די האבן א־ן דך אייננעזאםט א־ן משך םון לאנגע יארן. װערטעד, מיט װעלבע מענטשן זײנען גענאננען צו א נחישן האמף, נענאנזען אײף מס־רת נפש, מיזן װעק םאעטיש, אוםאפהענגיק םון ז״עו אינהאלט. מיהאמ עט רךגםאל ניט אױםגעהעדם צו דננען, און אוםעטום, װאו עט דינען פאדאן בונדיטטן אדער טיםפאטיקעד םון בונד, װעדט נאך עד־הױט געזונגען בײ יעדער םײערלעבעד נעלעגנהײט. א־ך מק, פארשטייט זיך, ״ח שבועה״. דער עדשטער םערז א־ז אזױ אײנםאך, םארשטענדלעך םאר יעק א־בעטער און דאך אזוי םאטעטיש און פײעדלעך ־אש זעלבע איז ם־טן צוז־נג: ״היםל און ערד רעט א־נז העק ־ערנאך גײען צרײ פ־איא־שע פערזן, װעלבע ז״נען שראבער םון שװאך: ״מ־ר שרעק צו םילן אן אײביקן האט צו ח פ־־נט און באדחקער םון ארבעטער־קלאט״ אאז״װ. דעד לעצ- טער פערז: ״מ־ר שװערן א ט,־ײד,ײט אן גרענעצן צוט בונד־ א־ז א ב־סל שטארקער, הגט ער שטײם װײט אפ פונט ערשטן. די מאטע האט בנוגע צו אנ-טקיט שבועה אחיסגעװיזן א ריבטיקן חוש. בלויז א־ן קלײנשסעטלעך זינגט מען זי א־ננאנצן. אין די גרעםערע י ד ע ר ל ן / ו ו י ל נ ע * עס לאזן מוימענס - לולקעם שװארצן רױך ארױנ און עס צעשריען דך מיט הײזעחקע שטיםען ח םאב־י־;. און הוםקעס םענטשן אױסנעװאשענע מ־ט םרישטיקס אין ח הענט לאזן דך א־ן הײלן ליבטיהע, צד שמיק גל־קן. א בעטלער ג״ט, א דאנה װאו ער נײט. עס צ״ט ז־ך לאננ א װענ - פון עק װעלט ביז עד, זזעלט. עסט עד ז־ך דעס הארטן בו־ו־ט אין צײלט דך שט־ל ױן געלט. א :אטע װײשט דך ערנעץ־װײט און זעט א־־ס װי א ה־נעחשט־:. ד־ זון צעגליט ז־ך םיט א פלאםענחקן קלאננ און זיעט מיט בלענהױקן שײן. א ש־קסעלע ס־ט שטענגעש אזיסגעצירט, ס־מ אײ־ער םול א קא־ט־קל- א־ילט אין שטאט אח־ן. פארנאכטיקע גאםן עס טױפט דער ט>ב פאדגײענחק מ־ט סם מיט נלוטיקן, פ־ן אנגענל־טע װאונדן. עס קװעלן טויעק ארויש דעש רױטן א־נטע־נאננ, װ• א געטראנק ־ א ביטעק, אן אײנגעשטאנענעם, פון חורבות אננעצונק. לאזן ז־ך מענטשן א־ן גאסן, געלייטערט, צדם אונטעהאנג נױיטע, גײען אין ה״ליקן םונקל, װי לאננ שו־ן געזאלנטע געשלענסן׳ גײען אין ליבטיקע פײנען על־קיחש־השם - אויף צוס שעבמן• אדן עמעצער נעמט םון דער שדדטה און שפריצט אויף ח װענט און אויף גאםן טליען ױ ח־מען פארבלוטיקט - און שט־ל װערט דער טראט און געלאםן... א. פ ר י ד ק א א ו: עפן איך ראס פענשטער אויף א־נםיטן נאנט און חף מיט א נעה״מען קיל: אאוז אאוז װאו חט איר, מ״נע שעפסעלעך, א־ר ־ױים־נקע, - אװאי? שט־ל. א־ן נאבטיקער םא־הױלענ־ש פא־נ״ט מ־־ן שט־ם אזו־ ה־י א געװײן. איבעד אלע װעלטן אײנער - א״נ־נהער אלי־ן. אא־!... מ״נע שעפטן קוםען אײנצ״קד״ז פון ב־ענ פ־ן ־א־זאנט, וױ װײסע הרפן א־ן א בלויען האפן. עסן חער מאנער עסן װי א ה״ל־קע םס־בה, און לײגן זיך א־־ש זאטע, דש־פא־ררעםײטע, צעװארפן או־ף ־־ מילבװעגן א־ן דארעמען ח שטערן. א־ן פ־ן חע,־ע פארמאסטע אוינן חנט א לבנהחקער צער, װ־ זילבער-בלויע טרעק... **••־״ . . אין חישדאזן געו־ו־ש כ־ליסט םעבט־ס שט־ל און ט־ף א שװא־צע ח... % אאו: אא־:.׳ פרימארגן א א שטרעמל ז־ננענחקער נאלד פ־ן װײטן נלאקנקלאננ •1*"! - .ילאף צײװארעמט, חנט ק־ל א־אפ אין לויטערױקן בלו. א־ן פעלדער פ־ישן ז־ך, װי לײב פ־ן אי ליגן ש־ב־רע פ־ן שיבנ־דיקן טוי.