Literarishe bleter · 1926-03-12 · 97 (12.3.1926) · p. Seite 168

97 .זא ליטערארישע בלעטער 168 דעד עחטטעד אױםטר־ט םון ״הב־מה״ אין ״הד־ב־ק״ האט א-י;ד, רא־טמ, עדשיטעדט. אזעלכע מאמענמן, װי ױ טענ־ן אין; אקט װעלן םארנלײין אין זירזן לאעע יארן. גל׳י־נציימ־ק א:ע,־ האט דעד עױטטעד או־םטױט דעהויע, אז די ״הנימה״ האט א:״ גענייגט םון איר עױטטן װענ און זיך געלאוט םון ײױעק־־ט י- טעאטדאליש-ײט. ״ דאט איז דעד איינדהוק םון דער עױטטעד שאױטטעל•:;. רד װעלן זען, װאט װעלן ױ איבעױקע סאױטםעלוננק באװיי•;. ־<; צװײ װעלטן, צזי״ קלאט;. די דעדנ־דעױקטע און נאלייױקמע יטטי־ען-או־ף, נעמען נקרה פאד הונגעד, נ־יט, פאװ רוט־ט, פאד א״נינעד נאל״ױקונג. אי־ן טיםאו־דױ־ט ז־ך װ־דעו־אראל א טאנץ און װ־דע־אמאל א טא;*;, א־ן ױ ,״יינע, װ״טע, צארטע לאה װערם נאז־גט. דעד גע־טטדאפטעד הרון א־ז זי מנצה. או־ם שרדה, אוים פױיד, א ״ד־נוק״ איז אד״ן א־ן דעד נלה. און דער המון ־ובלט. א־ן א־ן װעד פדעכט־קער טאנ־ן-װאקנאנאליע האבן מיר װ־דעראמאל דע־־טפ־דט ראםקװע, - דאם דום־יטע, דאם רעװאלוצ״אנעװ-אנאדנישע. ״ה ד י ב ו ק״ א י ן ״ה ב י מ ה״ ד״ר מיכאל װייכערט צו נישט װי צעתנק. און טויכן װידער א־ויפ און װעדן װדע־ צדטװאומען. און אזוי א דױט מאל. א םעדטט חלום. קארטמאד. אנגופיק״ם. װיזיע. אויטנעטא; םון הומד. >ק פא־ט: אין טיםער נאציזנג צו דער הײנטיק״ט. קיץ נ־צזץ םון שט־־געד. ק״ן זום־ ם־ן װ־דקלענק״ט. אנ-ק• װיל האנן: א נזצנה, א קלויז, א געםל, היזלעך, ק־אמע;, א קדעט־טםע, א פאלאץ, א גאדטן, א נ־יק, א םיל, א םוװזן, א הקדש, א ב־ת-עולם, א ט״ך. ם־ן דעם אלעם א־ז או־ף הך נ־גע גארנישט. בלדיז: דער בעטלער-טאנץ. װאם ק־ר.מ פא־: אין עתעץ גיט און אומעטום. װי דער טאנץ םון ױ חם־ױם. נ־ט א־ן עדשטן אקמ. וא א־ז עד נאך נ־ט א־נגאנצן ױץ םון שט־יגער. ם־ן קלויז, ם־ן נחננן און לעקעך. זאבעד אין לעצטן. װק ױ חםיױם הינטעוץ רבץ פאנצן ארויס ם־י תדד. פאמעלעך, מױשבױק, בצינור. װי ױ װאלק דא• װענען. װי ױ װאלטן טאן ענודדנ םראװען א געה״םען ק־לם ז״נק מיר זװלינ דעם אלעם מוחל אנדעדע עװנות. דעם גײלד״• דיקן טאן, ,װאם פארנ״ט עדטעדוױיז אין ע־שטן אקט עקםטאל. מנ׳ לעך, אז ער איז א *־על-־וצא ם־ן טדעטע. םון דעם עדשטן צוג״פ־ שטדיס מיט א פו־עמדן עולם. און מעגלעך, אז עד האט זיך א״װ׳ געגננעט נאך א־ן מאםקװע אין ױ שפעטערד־קע םפעקטאקלנ;. הן דעם רעזשיסעדם אויעד האט ניט געהא־נט. סצעניש װעךק איז קת׳ מאל נ־ט פארטיק. עם איז שטענױק א־ן װעק. ם־ן פפעקטאל צו ספעקטאקל. םוט זיך אפ פון אים דעם רעזשיםערס האנט, יל־־צ עם אן א היטער. און בײזע תחות האבן א שליטה איבעד א־ג• נאך א צװייטן חטא ז״נק מיר מוחל. דעם רעזש־םע־ט י חטא. ױ או־םשױםטן אין יעדן אקט. אין ערשטן: שמע־י־טדזל• אין צװ״טן: קןל חתן וקול נלה. אין הריטן: זה השעד ל״ד״ ג~'=נ אות־ות גלאנק װײם ארער גילדן אין דער ה״ך ם־ן דע־ בװלי או־ך גראנארסקי (אין ״נ״נאנט אויםן אלטן מא',־ק״> לאזט אי*5־ הענגען םון אוינן א גתיפע ״פ״. אנער דעד אות א־ז פלאגײי מאו־עלירט. און א נ״נערדיקע האנט האלט א־ם. א רמז אי׳ דער טענדענץ פון דער פ־עםע. אױםן ט״טל םון ם־צן. א•־־ אױםגעװאקבן ארגאג־ש םון סצענישץ נילד. אויך צוגעטדאנט נמ מוח. אין ״הױנוק״ ױנק ױ או־םשױםטן םלאנע. װי צוגעקלצ*5* צום נ־לז־. אװי טרעםט מען ױ אין אלטע קאםוילישע :•להד• אפשר ױנק ז״ אויםן צו ׳אונטעדשטדיינן ױ בילדעד״צץ*5׳ ױ שטארקםטע ױט םון דער אויםפ־רונג. ניט םלאםטיק, נ־ט ה־־ג*־ מאםטילדט, ניט גופיק״ט. נאר פלאנק״ט מאלערישק״ט, מי׳ רעליעםהייט. אזוי יעדער זשעסט. יעדעד ױר סון ד,אנגי. יעדײ נד׳ ם־ן לערפעד. אזוי יעדע גרופע. בלײבט א םעקונדע ,װי ם^יהלױתי5• ײ־ *^ה־ , -,ײד- גתיע םלעקן - ױ בעמלער. שװארצעד סלעק - הי ־״' רעזשי: ע. מגכטענגןןװ, דעק*ר*1יעס *ון ק&נסױמען: נ. ולסמון, מוזיק: ענבעל, סענץ: ל. ל*שט#לין• ״ױש טעאטעד. מיר י צו ױיק א ,װאדט. עם אפ א־־ף שםעטעד. און אן שנאד״ טעאטעד. מ־ד ז״נק 1 ׳ -1 י '<-• <. ׳־־ ׳אר רעד מות. ינעק״. שפ־אך א־ז נימ נאד לבוש;,־ נינע איז תונן. איז נשמה נלוטיקן ״ױש מעאםע־,. א דאהטם און א שאהפם. לי׳יבן מ ד״נט נלו־ז ,װענן דעד זאך. אן םױי ־אם אויג. אפן דאם הארץ ־י1׳ ״הױנוק״ א־ז ניט שפראך אויף נלויזע ״םאד: א־ז נלוט. איז איבעױק דאם םשטלק: װעד םישפ־לט בע־עד און װער ױ װילנער. ״הב־מה״ צ־ ״שדארלאטנא מאסקװער עד גערענטער. גערעכט קאן ז״ן ־עז־ער. און יעדער אומ- ערגעד• ראנקא״ אוי ו געהענט. גע־ענמ א־ז, װעד םיהאט עפעפ צו זאגן א־הנם. און זאגט עם את־ם. אדער - פדוװט עם את־םזאגן. אדעד-זונט עם. ױאם א־־גענע. ראם םארנאהאלטענע. דאם נאך נ־ט אנטפלעקטע. אומגעדענט װעװ .װאם דע־לאננט םדעמדס. אפגעהוקטם און נאכ- געמאנטם. װי טדעפלעך עס זאל נ־ט ז״ן. ״הנ־מה״ זונט א״גנם. סיא־ז צו פר־ צו װ״ק װעגן דעתױי- ינונגק. ז־ שט״מ א־ן אנה״נ פ־ן א־ד װעג. םון א־ר א״גענעם װעג. זי אלק װ״םט עם צ־ם נעםטן. םילט עס צ־ם בעםטן. א־ר דעתױינ־נג א־ל: אדנעט. ױ צוגד״טונג. ױ ענוהד״ דאם ױאם פיהאט ־עדעם טאםקװער טעאטע.־: ג־אנאװםק־ און טאדאװ, מ״עדנאלד און סטאנ־םלאװםק־. מ־ר ,װ״םן גיט דעם טעס דעדפון. דא נאל,מ מען פ־עסעם א־ן טעג. עטלענע װאנן פ־אין א־ן א ־ק־ יקר המציאות. ראדט ליגן א־ן יעדעד ם־עםע הרש״מ, יאדן ארבעט. ניט נלד־ז טענגישע. אויך ג״םטיקע. דאם ט־םע אר״נדדיג- גען אין פעקםט. דאם איינהאדנן ז־ך א־ן ר־טם פ־ן ױר• דאם את־םש״לן אן א־דעע. דאם זונן דעם םאם־קן טעאטראלישן אויםדתל״ װק א־ז דאם נ״ אונז געהעדט געװאק? ױנק מ־ר צופ־־דן, וןןנן צום פוף דעדמראגט זיך בלויז חננם קול. נ״ הערמאנק שפאנמ הנן אר״ן מ־ט א מוך פאדן פנ־מ. נ״ מארעװסה־ן שטופט ער את־ם דעם קאפ פ־ן אדון-קודש. דא הערם זיך ױן קיל פ־ן אומנאש־ט־םמע װ״טק״טן. עם תפט פ־ן זמות נאהעםטן זיך. װעלט. און פ״ייק ריד ז־ך מיט דעד תת־נד״ א קאדאהאד פון בעטלער. עװ פילט אוים דעם גאנק עװ״טן אקט. בלינדע, לאמע, הויקערױקע. דױיען זיך אין װילזץ װירנל. מו־נן אפ־ר פ־ן ױ הינטער-װענט, פון אונטעד דעד ־ערד. נ״גן זיך, ברענן זיך, מוילן זיך. און װעק