Literarishe bleter · 1926-03-05 · 96 (5.3.1926) · p. Seite 153

153 ליטערארישע פלעטער 96 .׳וא נױויניקלען האסשו םא־דועט אויף דער לבנד. - איצט װער ױעמ אנמונג געבן אויף דץ ־עטיייל? ױ ריזן דענטע־ן םון דײן לאנד אינאניא < די קוקן או־ף לבנה און די שדייגן. איעט קלאגט ױ צויג פימ א־׳עדען צוזאדען אהינטער םל־יטן פ־ט א לים צעשםזגיטן, - ודיל דד ד.אםט זי דערהויבן צו א ראמען, און םלוצלונג אזוי תליהדיק םא־־דאלטן. םינשק, י*נו*ר, 1926. ר ג א נ ג ק $ ו ו י ט ש לויםםטו?״... אין מיטן גאכט םלעגט אלץ ארום און ארום יטטיל ױערן, עט ד.אט זיך נאד געהעדט דאם װײטע ק־ענצן םונם ש־ו־ז׳ דעי, עחנעץ אין דער הויך - דענסףלט םלענט ױ אלטע אײם׳ הײבן איר ׳טװ־עק קאם םון ק־שן,יוױ אויםגעװעקט םון אן אנדער י, ד, געיקןןווימזז װעלס, דצן און לאנג קןקן סיט שטארע אויגן אויף ױ בעטלעך םון ױ שלאםנױקע שננים, ניט געקאנט םארשטיץ, װער ױ ױ׳ נען, ניט געקאגט באגױיםן, װאוהין דעד גורל האט ז/םארםלאנ׳ טערט א־ן אי,־ע לעצטע געצײלטע טעג. דער אײנציקער געדאנק, װאס ד.אט געװאקלט אינם םארנעפלטן מאדך, װי א םײערל אץ דער ם־נםטערער, דער געדאנק װעגן איד לעבעדיקן װן א־ן אמע׳ ד־כע - איז א־נגאנצן אםגעמעקט געחאק. אײנמאל אין א םױמאדגן האט מק זי או־םנעװעקט םון הינער׳ פלעט און געלאזט וױסן, אז דאט שיף א־ז צונעקימען צום ברעג. מע האט ד אויטנעהוינן םונם בעטל, געםירט ױדך לאנגע שמאלע דורבגאנגק, געשטעלט םאר ױ אויםועער, עםעס אויםגע־םרעגם ד דורך טטע הײטישע מענטשן א־ן םאדשד־בן א־ן ױ ביבער. דערנאך טק איז ױר מוחל אלע ױינע שטותן, ד־ין לענן, ראב דו האםט צו ױנג םארטדדנקק,־ נ־ט מוחל איז ױר נא־ אין דארף דאם װנגע םוםל - ד־ן שםרונג םארניטן דאסטו אויף מאנץ םון דונקאן. ניט מוזזל דץ װעט אויך ױ צויג די װיםטע, כיט אידע הינטלעך צאםלדיקע גוםן, אדעק:עשלעםטע א־ינס נאך אײנס צופ טײך... װאו ביסטו? - מ־ז־נינןל װעוט תםן - ניט רערױםן. 'י א ו נ ט ע י. ה ב ע ר א. דער װעג םונם קלײנעם לימװישן שטעטל ביזן װײטן גױ׳יארק א־ז אריבער אויף דער אלוטער דרורהן װי אין א חלום. דאס שנעלע םאץ טיט דעד נאן טעג אץ נעכמ נאנאנאנד, ױ םדעםדע מוםלדיקע ראהזאלן מיט ױ דריבע הילביקע םטעליעם אויף יענער ױט גרענעץ, דאס געסיש םון בילדער און פניסעד, םון אומבאקאנטע לענדער און לשונות, האם צעטדאגענע םארצװײםלטע לויםעניש םון ױ מימ׳ כארנ־יקע ײזץ און וױבער - אלץ אינאײנעם האט דך אזיסנעדאבט ױ עםעס א זעוננ םון םאחריטן, װי א װא־נדעד׳מעשה םון ױ דײט׳םארגעםענע קינדעד׳יארן, װאם חזדט זיך איבעד תדך א נם או־ף דער װא־. א־ן דעס אלטן סארשלאםענעם דמױן האנן זיך א־םגעװעדןם געשעענישן און געשטאלטן םון טײטש׳חוםש ארױס: די נעשיכטע םון תר׳ד.םלנה, דער ארײגפאר םון יעקבס קינדעד א־ן ױ םרעמדע טדעק םון מצו־ים, אן עדד, ײדן געשמ־דטע א־ן ק־־טן, מיט םאו־שםאכטע וױיבעד אץ םארחלשטע עדםהלעך, װערן נעטד־בן אין גלות םון דעם דשע נבוזדאזץ... בײנאבט א־ן װאגאן, פון ױ םינםטעדע לויםנױהע םעלדעד, אינם שװארצן גלאנץ םון ױ שויבן, איז ארויעעשװאומק דאט וױסע געשטאלט פון ־דעד רוטער דחל - אן אםשםיגלונג םון איר ױנג םארשמארבענער םאכטעד, .לי ד לויסט מיט או־סגעשטרעקטע הענט א־ן מיטן װעג, צזם םאקט םון ױ רעדער, און גיםט׳צונויף איר װײ־נעש,־ײ מיק יאמערױקן פ־ף םונם לאקאמאמױו. דערנאך ױנען אנגעשטאנען מעג אײנגע- ה־לטע אין א ױקן נעםל, אן בילד און פארט - די ױיזע אויםן יב. אין דעד טונקעלעד קאבינע, אונטעק נידעױקן געןועלב, אינם פא־טעמםטן א־ינקלאנגיקן געתיש םונם ים, האבן זיך צוזאמענגע׳ גאבן טאג אץ נאכט•, ױ אלטע ד,אט זיך געקאטשעט אויםן ענגן נעלענער א־ן שםומען עלנט און געגאםט איבעד א טיםן שװאחץ אםנרונט, װאס האט דך צעעםנט םאר איר. ױ אכם און זעכציק יאד, װאס זי האט אנצעלעבט אין איר קלײנעם שטילן געבוחט׳ -בעבל, האבן איר נאבגעקןקט םון הינטן, װי א םארלאזענע םאר׳ 'י־נאזםמע װיםםע - װי יענע אויםטעולישע םעלונױקע װיםםע, יאב האם אתיםגעשטראלט סון יפ אין אן אונטעדגאנג דעם ערשטן באנ סון דער שיף׳ױױע. עם ױנק א־־םגעשטאנען אין רער װײטן?זלע א־רע םינף דן און טעבטעד, װאם ױנען איד א־נציקוױז אװעק׳ ני״-־טאיבן אין ױעד ױגנט, עם האט וץ־ אויםגעבאםט םון קב־ *7 איד מאן, און נאך א םך שאטנם םון געשטארבענע שכנים ײן באקאנםע האבן דך יאװעגט, צונױ*עזאסלט, אתיסגעק־מען 8ץ דער טיםעד םאחגעםנלךט - אלע קוקן צו איר אדאפ םון שטילן גאתיקן נית׳עולם, װינקק׳אתים םון צװישן ױ ני׳ ײךקע ױיםע מצבות, םון הינמער גױן׳באבלעטעדטע בײמעד, שאק׳ י*1 ײר נאך םארזואונדעדמ םיט ױ קעפ: ,,װאוהין? װאוהין אנמ׳