Literarishe bleter · 1926-02-19 · 94 (19.2.1926) · p. Seite 129

179 ליםעריןויען בלעםער . 94 א יצט־״גער, אניצצאגי: ״יא.־ט, װא• דאס םייעד בדענט ינזױן נ״טצ ם־ן לאננ״ ס־נשטעבלעכע א'בע~עצ,־נג), ״דינטעט״ דער א־בערזעצער: ״דאדט װאו היינש נאד א״.׳ געבל־נן אץ אנאל - נאנ םאעדל ביי זיין װארעײק״ט אין די קאלטע מזרח-נענט צנ ־לע;■־. דעם זי ן, אט דעם ״סייע,־ל דענ זינך האט מען באשאפן אין דעד ייד״צעד איבעדזעצונג, מחמח עס נדאמט ז־ך מיט ״נענינן״; יאזן ד• צװיי* טע ימורד,, װאם איז אין אדיגינאל לחלוטין ניט םאדא;, ד.אט צ,י פא־דאנקק א־ר געבודמ דעם װאדט ״קניען״, װאם מ־ט א־נ ענד־קמ זיך א סאדיקע ימודה. אדעד, או־ב מידאדף א גדאם צו ״יצעך״, בא־טאםט מען איא יטורה: ׳־1רן װעט ד־ זעלבע םד־אנע־ מ־ ,־<; הילני א״דם א*ץ אלע עכ׳..." אזעלנע מוםטעדן האב א־ך א־נעדגע־צ־־לט נ־ט מע־ װ• דדײם־ק או־ף א זי־ט, װ״ל מעד װ־ דד״ם־ק ־טודו־ א־ז א־־ף א ז״ט נ־טא. רלי1 ״ו ׳ נאך מע,־: אלע מעטאסאד;, מעטאנ־מ־עם א־ן םא אלע דעטאדײטע או־םדדוק;, װאם מען א־ן דעד ״די־טעד א־בעדזעצ־נג או־םגעמיטן אדעד ״םאדטדעטן״ מ־ט א״גענע ס־אזן. לאזן ד־ מוםטעק ר־ידן פאד ז־ך. אנ־טטאט: ״די קעמלען... האנן ז־ך א־־םגעל־יגט א ־ ן א ק ר א נ ין״ (יו־טמעיל. א־נעדזעצ.) װעדט געזזגט: ״ז־ך געמ־טלעך ל״גן אין א רעדל א־־ח די רנ־עד... דער ױיבער אדנאמענטיק, דער םלאװ״טעד ק־לים איז א״נסאנעד א־ן ד־ סאדבן און קאנםטת־רט זיך לאגישער. און אזױ זעען מ־ר ב״ ד־ הינםםלער ױינגעװירץ, װי אזוי ױ סאדבן-םלאנן א־ן קיל־ם נומי זצ זײנק א״נגעקליאמע־ט א־ן קװאדדאטן און קובען און בויגנם, יטאםנדיק אינאיינעם א ס״עדדיקע שטימונג. װי מ־ר האבן ז־ך ס־ן דעם אלעם נעזאגמן איבערצייגט סאדמעגן ױ קינסטלעד ױינגעװיר■; אן אויםגעשםראנענעם ױן םאד דעד דעקאדאטיװעד א״גנשאםט סון ױ פא־בן. און איך נלויב, אז ז״ װעלן א־ן דער צוק־נםט םאדנעמען א״נם סון ױ אנגעזעענםטע ערטער צ־וישן ױ קינםטלעד א״ף דעם גענ־ט םון מאדערנעם קילים, אפטמאל םארבינדנױק שיינע טדא- ױצ״עם אויף דעם דעדמאנטן געביט מיט ױ מאדעדנםטע אנשו־- ונגען אין דער ק־נםט. איבער ױ מעבל װאלמ איך געזאגט אז ױ אויםערלענע אינקרוםטאציע א־ז ז״עד ש״ן, אנעד ױ ד״ךקאנםטתק- טיװע ױט איבערצ־־גט מ־ך װ״ניקער. דאם זעלבע ז״נען ױ האלצ- שניטן מעד איבע־צ־יגגד אין דעקאדאטיװן זין, און װ״ניקעד אלם פאדם געלייזט, און דערםאר װאלטן רינגעװירין געקאנט א״ך ־ט״נעם שא&ז אויםן געביט םון טעאטעד-דעקאראצ־ע. ח. אראנםאן סלאוואצקי אין ײדיש ױליוש סלןװאזקי-דזוםע• *ןעמע. ײדיש יזחק טורק*װ. פ*רל*ג ח. נזש*ז*. 24 ז. דורשע, 1926 י״) ״ג״ט גלייך... װ־ א צעדער״... און צוליב אט דעם ״צעדעד״ יא־ן אד־ג־נאל א־ו עד נ־טא) איז אנטיטטאנען ױ שורה א־ן קלאמע,־ן: ״געלאנט סון דעם ד.אט יעדעד״... דגם םיא־ז גאו־נ־שט געװען,װאם צ־ לאבן, װען דעד עלטםטעד זון האט האסמ־ק זיך צוגענאםט צום קענדל װאםעד - א־ן ח־נף גע- שטאדבן. אדע,־: דעד םאטעד האט געגעבן די טויטע גום־ם םון ז״נע טענטעד . דורך הענט ס־ן ,װענטעד, דעד ה״ל םון שעך צ־ ל״זן״... נ׳האב קיק ציטאטן ניט געזונט; א־ן ױ אלע שותת, ,װאם ניהאב דא צ״ט״דט, זיינען אדויםגענומען םון די עדשטע םאד צענד- ל־ק ׳נװתת םון דעד םאע־מע. ז״ ז״נען גענוג צו באװ״זן, אז ד־ ״א־בעדזעצ־נג״ א־ז א מוםטעד ס־ן עם-הארצות און א־ז גאדנ־שט ענלעך צו םלאװאצק־ם פאעמע. נישטא ק״ן ם־מן ס־ן ליױזם. ױ שטאדקן עמאצ״ע ס־ן דעם ד־נטעדם װערק זינקט דא מ־ט דדי־ אקטאװעם נידעדיקעד. ם׳איז ממש דאם װעדק ניט צו דעדקענען. װאלט עם געגאנגען ב־יויז א־ן דעד א״ן א־בעדזעצ־נג, װאלט עם געװען נאך א האלבע צ־ד״ דא איז אבעד דאם אומגליק גדעםעד: הי טודקאװ .האט בדעה אדו־םצוגעבן ״א גאנצע רײ א־בעדזעצונגען ס־ן יענעד תקוםה א־ן דעד םו־ל־שעד לימעדאט,־,־״. מען מוז שטעמםלען ױ א־בעדזעצונג ס־ן ״השװמע״ םאד אן אומםאראנטװארטלעבקײמ םונם א־בערזעצעד א־ן ס־עגן װידע,־: װען װעט שו־ן קומען די נ״טיקע קאנט־אל א־בעד ױ ״דישע איבעדזעצונגען און איבער ד־ סא,־לאגן, ,װאם גיבן אדוים אזעלבע ״סחורה״? אהרן מארק דער דאזיקער א־בעדזעצעד האט שוין באדיזן זיך ״קונה-שם״ צו ױן םיט ױן א־בעדזעצונג ס־ן ״ערב-ס־״לינג״. װי ם׳װייזט אוים, איז אים אין דעד םראזע ניט געגאנגען אזו־ ס־יגלױק, ד,אט ער זיך גענומען צו גאר ערנםטע איבערזעצונגק פון ױכטערשע װע,־ק, װאם זאלן דערשיינק א־ן םאדלאג ח. בזשאזא. װי פיא־ז אנאנםידט דאדף דעדשיינק בקרוב אין ז״ן איבערזעצונג או־ך םלאדאצקיס ״אנהעלי״ און קראשינסקים ״איױױאן״. ױ הםקרות אויםן געבימ םון איבעדזעצונגען איז שוין דעהאנגק אזוי װייט, אז ד ה״בם אן װעק א בראנישע מזזלה. ױ נ״ע ״א־בעדזעצונג״ סון סלאװאצקיס א פאעמע איז דעד בעםטעד עדות דעדויף. אין דיער הקדמה צד דעד א־בע־זע־צ־ונג װעדט געזאגט: ״דאם דאזיקע ביבל א־ז דאם ערשטע סון א גאנצעד ױי א־- בעדזעצונגען םון יענער תקוםה א־ן דעד סוילישער ליטע־אטוד, װע־לכע איך ד,אב בדעה אתיסצוגעבן... אין דער איבערזעצונג האב א־ך בנלל ניט באמיט זיך אתיםצובאקומק ױ שײנק״ט סון םארם א־ן דעד סא־עמע, װייל ניט דאם א־ז װיכטיק םאק ה״נטיקן לעזעד... די א־בעחעצונג א־ז אין זץ סון םארם א ס־ייע... מ״ן בװנה א־ז געװען צו געבן א ױבטיק גיםטיק בילד ס־ן דער םאעמע״... עד א־ז זיך אליץ מודה אז אין ה־לכות ״ש־־נק״ט ס־ן סאדם״ איז עד אן א־ט-־כול. נאו־ לאמיר וק װי זעט עם או־ם אט ױ ״םר״ע א־בעדזעצדנג״. דעד איבערזעצעד האלט דך ניט ב״ דער ־צאל וילבן סון סלא׳ װאצקים שורה? — מ־לא. װאם-זשע טוט ער אבעד? ציט ער אוים אמאל א שורה און אמאל װידער קארטשעט עד זי איץ לויט ױן א״גענעפ קינםטלעױשן א״נזען, געמט צו םון דער שםראך יע- דער ױטםיק און קלעםט צו צו ױ שותת אן אלט-ס־ענק־שן, בדחנישן גראם, ,װאם דױיט איבער אויף שױט אץ טױמ ױ בא- ױיטונג סון ױ װערטער.