Literarishe bleter · 1926-02-19 · 94 (19.2.1926) · p. Seite 124

94 .יוא ליטערארישע בלעטער 124 אז אװעק זײנק אלע אצינד םון דער דיײם, - י איז דא פרעמדי איז דא שמילי איז דא לידיק. אז אװעק איז די יוגנם די נאנצע אין .הויף״ און צופוסי און מים ם״ײד - אױםן ױם-טוכ. ,י י דריקט זיך דאס שםעטל נאך ענגער צוינויף און ענגער סארציט דך א ילוטיקער שלײף, י - ,,אי, לאזט אפ, ניט דערשטיקט, האריזאנטן!... יא, א־ך בין װעד איך יין, א־ז מיר - װינד, איז נױד - װײ נאר איך װיל ניט, איך דארף ׳נאך נײ1 שטארבן״. און צו נאכט האבן רױקע װינטן געװײט און די לוםט ד,אט םארשמעקט מיט געקאשעטן ד,ײ, מיט סוף-ױלי און מיט זעטיקע גארבן... 1 19 געקוםען דינען געםט םון שטעטל און סון דאדף אדן אלע זײנען נאענט און םארשײדן. געקומען דינען געםט םון שטעטל און םון דארף: פויערים אדן שמעטלדיקע ײדן. אױ דא געדיבט, צעבושעװעט און הײס, א הארמאניק ש,־ײט און לידעד װעק נאענט. סיאיז דער םאלאץ־נתיס, דער עולם איז דא גרויס. - און זאװי מק גיך דא עםענען דעם אװנט. ... האט א שוםטעד םין שטעטל דעם עולם באנריסמ, האט באגריםט אויך א דארפישעד פויער. האט דער;ױלם געםאבט טיט די תענמ, מיט די םים און געהאקט, - ביץ םלאצן פון אױעד. איז ארויף אויף די ברעטעד א לךעסטיקער ױנג <א באריבט םון דער ארבעט צום ױפ-טוב) רעדט ער און שלעםט אזא װאגיקן צונג און אין מיטן באריבט - זיך סאדםלאנטעדט. שטײט עד און שוױיגמ... אז ער גיט דאש א םאך און א פאך מים דעד האגט, מ־ט דער רעבטער. האט זיך א פאלאץ מיט עולם צעלאבט - ד.א-ד,א! און הא-הא! - ) א געלעבטער: נאר אז געשט זײנען סון שםעטל און םון דארף און אדע דינק נאענט א־ן םארשײדן, גיט מען דך א שטעל אויף און א װאדף, - און אלע ברעכן שוין׳ א בײנעדדיקם א דרײדל... מאנצט םען שװעד צום הםקרדיקן םאקמ, - א טאנץ אזא - םון גײענדיקע װעלדער... און נאענט ליגט א װײכע ױלי-נאכט גינענדיה און טוילק אויף די םעלדער. םקיילץ םינהק 1925 גײמ מען צוזאמען, םע רעדט ביז דער הײם: שמעקט דער שבת שוין מ־ט גרויער װאך - אלי לאיקאיע ם־יגא זדאבלי. 16 שטעקט דער שבת שוין מיט ג־ויער װאך און ד• װאך װעדמ וךקער שבת. באדאקסן איז םון לאנג מיט שטילקײט און מיט מאך אלע םרזטע װעגן םון רב אבאם. נאד אלטע זײז־עס גײען נאך אין שול, אלטע דידעם זײנען אלץ נאך זײדעס. װעץ קינדער חל, - װעק טאטעם מל, װ־לם זיך שוין נימ ש־לטן אוין ניט דײדן. ג״ם מען שטיל, געברגן און םא־ט־פט, עם ל־גט די שול ביז אלע װענט םאו־זונקען. לוםט אן, און שייאגט, און סיטראגט פון קאלעקטיװ א פולע פור מיט םײערױקע ױנגען. מ־ט םעט-םארכרענטע ברוינע הענט, נייט בדאנוענע און אפגעברענטע נאקנפ - גומ־שבר״! זײדעם, - ניט דערקענט?... - באטש שעמק זיך האט איר גערא־פט, לאידאקעם: און סיפליט ױ םור, ױ גאס װעדט דול א הויב ױ בײטש, א םאך, א םײף, פא־םלויגן. ג״ען זײדעס שכ־לעדהײט אין שול ס־ט שװע־ע און אראםגעלאזטע א־יגן... מ־מ געשטרדבלטע קני און מ־ט שװעק געמיט דינען דידעש געשטאנען געבויגן. איז א םױיער א,־אם פ־ן ױ װענט, םון ס־פיט און םאדרעקט, און פארטרוגקען מ או־גן. איז דא לײד־ק און שט־ל, איז דא לײדיק אדן הויל, סיקאן ױ שול שד־ן קיץ מ נימ נעםינען. י האבן זײדעס גערעכנט, געװארט און געציילט און דערװארט צו םארנאבט צו א מנץ. װערט מ שול שזין א שול, און גאט װערט א גאט, און דער קנויט קאן שוין ציען און ציק. איז די תם־לד, געגאנגק מיט מ־קן םראמ ב־ז- -״קנינו בשוכך לצױן״ — האט זיך פלוצלונג בײם תזן ױ תפילה סארמאבט, האמ שזין קײגעד ביז סוף גיט סארענױקט. סיהאבן ױדעס געשוױגן םארשטילט און םארטראבט און געװײנט אייף צעבראבענע שטענדערס״. 18 און שבת-םאדנאבט בלײבט האס שטעמל אלייןי און פאדשעמט, און םארלאזט און באלײױקט... אז װאוהץ ז־איל מק גק, אין נאך װאס ואל מק גײן,