Literarishe bleter · 1926-02-12 · 93 (12.2.1926) · p. Seite 112

93 .־//* ליטערארישע גלעםער 9 112 םערמינןןלןגישע קןןםיסיע =>* םאטעריאלן סא־ דער םערםיסג׳אגישעד קאנדסיע הןןבן צוגעשיקם זייט דעם לעצטן נאריכט: ח. און א. א־עעלצין (*<־- נראדז>; דח־ גתיס (כעלעם>; ש. י. ליכטענשטיין יװלאצדאװעק): ס. וױיל <װארשע>; ם. סאדלערער (יזארשע>; יוםף לעשטש <ניעלםק>; שרה האשםשוק (קאנר*ן>; ש. ליםםםאן <כעלעם>; ג. װײםםאן (.־א- דעם>. ד״ר מ. װײכעדט האש •אינעתעגענן אין רשות *ן דער םילא- לאגישער םעקציע מאטעתאלן םון דער טערםינאלאגישער קאםיםיע, װאם האט אין די יארן 1919 - 1920 נעארנעט אין װארשע. נינליןגרןסיזן קןןםיםיע ־*־ די םארלאגן און רעדאקציעם אין אלע לענדעד װעדן נאך אםאל גענעטן רעגולער צו שיקן דיע.־ע אויםגאנעם צו דער ניבליןגראםישער קאטיםיע קײן װילנע לויטן אונטן אננעװי׳ זענעפ אדרעם. די דעגיםטראציע םון דעם ײדישן װיסנשאםטלעכן אינסטיטוט נעםט אתם גיט נלוױ ניכער, נא־ אויך זשורגאלן א,ץ צ-מוננען, און יעדער ײדישער םארלע־.ער, יעדער ליטע־א־ישער םוער איז םאראינטערעםירט דערין, אז די קארטאטעקן םון דער נינליאנרא- פישער צענטראלע זאלן אסשםיגלען אונזער גאנצע דדוק-םראתק- ציע. די מאטעתאלן ם־ן דער רעגיםטראזדע װעלן זיץ אםן םאר אלעמען• =*־ אלע םדײגד םון װיפנשאםטלעכן אינםט־טיט זײנען מחוינ צו קיטק צו הילף דער נינליאגדאםישער קאםיםיע און צושטעלן איר מאטעדאלן םאר דער צענטראלער דעגיסטדאציע, װעלכע האט זיך אגעהוינן דעם 1 ־אנואר. עם גײט ניט נלױז װענן ניכער *ן צײטונגק - נראד װארםט זיך דער םץ מאטעתאל ניבער אין די אויגן דער קאמיםיע גוסא - נאר אויך װעגן נאריכטן םון געזעלשאםטן, װאס זײנען נאשטימט םאר אן ענגעק ק־ײז מענטשן, װעגן סלוג- נלעטלעך, אסישן, געדדוקטע אײנלאתנגק אאדװ. יעטיױדעד נלעםל םאר זיך איז א קל־יניק״ט, - אין דעד םאםע איז דאס א װיכ- טיקער קילטור-היםטא-ישער ששאף. ײדיש װערט געדדוקט נפועל-טמש אין אלע װעלטטײלן - ז*ד*ז אזנזערע םרײנד א־ן דנען האנן ד נינליאנראסישע צענטראלע און צושיקן אלץ װאם עם װעדט גע- דתקט, אםיל• דאם קלענסמע. ־*־ ד רעזזלמאםן *ן דער ניבליאגראםישער רעניםט־אציע װעלן פארעםנטלעכט װעק אין םעתאדישע זאםלניכער. =* ת רעגיםטראצ־ע װערט געסירט תרך ח־ נ. לעװין. $רגאניז#ציע םוילן. ת װילנעד ײתשע בילדונגם-געזעלשאםם (װילביג>, װ>מ פירמ ת ײדישע קולטור-ארבעט אין דער גאנצער װילנעד םראװינין, האט אויף איר קאנםעדענץ ניטל צ192 רעקאמענדרט אירע אםטײ־ לונגען צו שטיצן טיט אלע מעגלעכקןיטן ד ארנעט פון אינםטיטוט ־*= ד נײ<ענתנדעטע ״ײדישע אקאדעמישע געזעלשאסם״ אין גראדנע שתינם צוס ארגאניזיר-קאמיטעט. ד םארװאלם־גג איז זיך מתחײב אינערצושיקן דעם אינםטיםוט באדיכטן איבער דער טעטיקײט םון ת היגע װיםנשאםטלעכע סעקציענצ װי װײט עס װעט ױץ טענלעך שמעלט זיך ד סארװאלטוע אין דשות םון אינםמ־- טוט אלס א צענטראלער אדזנאניזאציע. גלײנצײטיק דנק טיר מודיע. אז מיר האנן אלם ערשטע וױפנשאסםלעכע םעקציע געעסנט ױ סעקציע םאר געשיכטע םון גרארנע און גראדנער געגגט (ק־יג- צײט און נאך ק־יג-צ״ט>. סירעד סון דער סעקציע איז םתי יאנאװםקא- פאראזאװסקא. *נײף װאלן צום צזייטן צוזאמענםאר םון דעד ײךישעד אקאדעמישער יוגנט אין פוילן האט דער .םראגרעםיװע־ בלאקי אין װילנע ארײננעשסעלט און דץ םלאטםןןךם ד םאדערונג: *״אק׳ ע ם נ ןן ג ר א פ י ש ע קןןמיסיע ־*־ אין רער םותם-אנקעטע (אנקעטע נוט׳ 2>, װאם איז געװק ם*נליכי.־ט אין ת לעצטע יתעות (ליטי נלעטעד סיז> איז ניט נע- װק נעגיג אונםערגעשמראכן ת גרו־םע װיכטיקײש םון פארשרײנן םורים-שםילן. ת קארעספאנדענטן װערן גענעמן םפעציעל אנט צ״ לײנן אויף דעם, מתמת ת שםילן װעק סא־שװאינדן םמש םאר אונזערע א־ינן אץ אוינ מק װעט איצט ניט אט־אםעװען ,װאם עם לאזט זיך, װעט אין א קודצע צײט ארוס שוץ דץ צי שפעט. רע־ עם װײםט עםעם װעגן ת אונטן-דערמאנטע מנהנים װע־ט נענעטן זיך אםצותםן: 1. סאראן שטעט, ױאו ת חברה-קתשא-לייט םאםטן ט״ו כסלו. נאכן םאםטן איז מק ז־ך אױםן נית-עולם םננד ם־ט א נלעזל נראנםן, מק זעצט ױך אוים אין א קרײז א־יף ת מטות און מען טתנקט םון ת נלים װאס מק האט באנוצט נײם טהוץ ת מתים. דערנאך םוט םען א־ינעם אן תנר־נים אין מען טאנצט אתם א־ם מיט א געזאנג: ״נלע המות לנצת״. צותקגעקומען םון נית- ע*רם מאנט מען א סעודה. צ־ ־ענט איר אזא מנתג אדער ענ- לענם? 2. צו םארדעקט מען נײ א״ך אין דער נאנט שון ניטל אלע םליםיקע זאכן און װאםע־ דערקלעתנג װערט דעתיף געגענןן 3. צי לע־נט םק נ־טל אין ת תדרים און א־ינ ניט םא םארװאס? אזא םץ םרענ-קעסמל װערט םץ איצט אן נענענן װעוץ כ־םהעדאטיש. =*= מאסעתאלן םא־ דער ע־טגאכראםישער קאמיםיע האבן צונע- ש־קט פא־ ת לעצטע צװײ װזףטן: ה. לעװין (נײהאגאװ-םלא־צקס; א. שעםקין <ג־אדנע> װערט- לעך און צונעמענישן פון שמעט; נ. כערנלאנםקי (נראדנע> א זאםלונג פץ קינדעדלידער, קללות א,ץ מעשױת; י. פע־גתכט (סאזם- נאװצע> מעשױת ק־נדער-שפילן װערטלען־; י. ק־עלנשט״ן <קאלנע> א נרעסערע זאמלונג םון פאלקפלידער און קינדערלידע.־; י. םותע <ניאליםמאק> א זאטלונג םון ל־דער, װעדטלעך סון דער אונטערװעלט; נ. ליכמנבױם (װארשע> פותמתקע דרשות און מעשױת; ם. פ־יד- מאן (װא,־שע> זאמלוננ םון לידע,־; ע. נעדגמאן (אםט,־אל מאז.> באלענאלישע װעדטלעך; ם. העדצבערנ <מאקאז> א מעשה כצן װילנער נאין; ל. ־צימלעך .װעדפלעך און לידער; א. זילנערמאן(אםטדאװ מאז.> װעדטלעך נײ פארשיידענע םא:ן; מאנדלמאן <שעדלעץ> א גרע- כערע זאמלוננ םון שפעט-לשון; א. א־ן דג א״נגלצ־ן;שארבדאדז) א װײטע־ע נרעםעתע זאמלוננ ם־ן לידער םימ נאטן סאדשתנן םון ה. םײן>, א זאמלוננ םון םעשױת און זאנאנאנעם; א. דדיקער •לויצד.) מעשױת; ד.. םיעטתשקע (.זארשע> אויססײטשונגק םון םסיק־ם און אנעקדאטן; מ. ל״פער און ז. קאמעראז <װארשע> א זאמלונג ם־ן לידעד; י. טײטלנוים (לאדז> קללות און װערטלעך; ע. םאד- נאלין <נע־לין> א פותם-שפיל װאם איז נעװען געדדוקח אין ״לענן און ריםנשאםט״ פ־ן 1012 יאד; י. װײסמאן (פיאסס א גתיסע ־אמלזגנ םון כ-אלקם-װעדטלעך; י. ,־אדאך <תגע> א זאםלונג םון סגולות: א. שולמאן (,זיח>; מ. םארלעדעד (װא,־שע>; ןם. וױינעד סא- םטאז> א זאטלוננ מעשױת און םגרלות; ר. ערליך (אשםענע> א זאמלונג לענענדעס; נ. נאמזע <םאםאװ> קינדערלידער א־ן םעשױת. ־*־ אין א גאנצעד תי צײטוננק נצן םוילן, לעטלאנד און תמענ־ע א־ז אץ יאגואר ה״י געװען יגעדתקט אן אויםרוף סון דער עטנאגראםישער קאםיםיע װעגן ם־טהעלםן אין דער זאטל-ארבעט צו אלע פר־־נד פ־ן דער ״תשער פאלקםשאםונג, םסעציעל צו מודקער און נאטנשתינער.