Literarishe bleter · 1926-02-12 · 93 (12.2.1926) · p. Seite 108

93 .זא ליטערמרישע כלעמער 108 װײפק״פן, דערצ־למ װע־.ן די םארװארםענע גאלד-װכערם, װאש ב־םן זיך ביי לבנה׳שיין מ־ט האמעד אץ בל׳אםע און הארטן שם״ן, זוכן םיםארלוירענע םזל. פאבלא האט געקזקמ אויף זײן שאטן - א שמאלער, א לאנ- געד, זיך געװיגט איבעק זאמד, ניט געװאדן צ־זיזזן די שאטנם, װאס ז״נען אנגעלאםן, װי לצ־ם, דך צוױק באװיזן. די םדבד א קילע האט זיך געװיגט איבער א־ם, א״ננערדימט: - ױין מזל, פאבלא, ד.אט אױםנעשיינט, ק־ם םיט מיד כיװעל ױר אנלייגן םולע קעשענעם גאלד, קום פאבלא! פינגער האבן םארבענקט זיך געשאדט א־בעד נאנױ״עם, גע- כניפמ ױ ױטן. איבערגעשדאקענע געמיםעד האבן געװאגלט איבעד דער םדבר, נעזוכמ די גאלד-גרובן, און א־בעד אלעם האם דך געשפױיט דעד ניט גוטעד - א ה״זעױקעד גראםאםאן האם זיך געױכן פון א םאלאטקע. מ־ד א שלאג געטאן, געד,״שן נקטה נעםען, םאבלא קריכט אויף אלע פ־ד. גנבעט ז־ך ד־וישן װאגנם, ברע־טער, באלעקט זיך װי א פוקם. דעד הינט האט מיך דערשפ־־ט, זיך צוגעזעצט אדן איידעד װאש-װען ױנען מיר ב״דע געלעגן אױם שטאל, ז־ך געדאנגלט. םיהאם לאנג נ־ט אנגעהאלטן - דער הונט האט א־־םגעצויגן די לאפע־ם. ױ מעקש־קאנעד האבן ז־ך א״נגעד,עחט, געװ־קלט ט־גא־עטלעך, גערויכערט א־ן ױעדע א־־שגעהונגע־טע מודוות ד,אבן גע־ל־םט װעגן דעד םדב־, װאם איז געלעגן איבעד ױ, געשראקן און געװ״טאגט װי אן אפענע װאונד און אין דעדזעלבער צייט געשטילט דעם צעד. א־בעד דעד מדבד האט געהאנגען א גרו־םע, היטע לבנד״ דאב פעדדל - הױם א־ן ב״נעד - א־ז אויכגעװאקםן װי א םקעלעט, געשפונען מ־ט ױ פארעדשטע פיש א־ן זיך נ־ט געד־דט םון א־ט. פון דער םדבר האבן זיך געהעדט קלעפ, געזדלכט אין ױ ה. לײװיקם אײנדרוקן פון ראטנרוםלאנד (י יםגונן פון * נרןש־ר, װ#ס איז ערסס *רויס *ץ קיעװ) דעם םריערדיקן ״כלאםי׳ דאדף מען םער ניט האבן. אפטױישלען זיך. יחשה - שיטיל. ױרגױקעד גורל םון איזי כאריק... םון איציק םעםעד... זאל םארצ״כנט ז״ן. ' צעטעלעך. אזא מאדע דא. י אויף עםנטלעכע אדנטן װארםט דער עולם צעטעלעך א־יף דעד בינע. האט מען מיר אויך געזארפן צעטעלעך. טענות. םראבן. מאנונגען. ליידנשאםטלעכע הענט. ה״םע א־יגן. ב״וע אקםלען. ניט שפיל. ניט םארוױילונג. ניט פאשיװעד צוהעדער, נא־ םאן־ געבער, חשבון-סאנער. צעטעלעך, אין תרנאך - שםועסן פױװאטע. װידער םראגן און װידעד מאנונגען. - װאם מוק די ״דישע שױיבער אין אםעױקע םאר ױ ״ױשע מאםןן - פארװאש שױיבם מאני-לייב אין ״םא־װערטם״? - מאכט אונז באקאנט םים אייערע איבערלעבונגען אץ אמע־ ױקע, אן קונצן... - פא,דװאש לינט אזא דהום צװ־שן דעם ״ױשק שױיבער אין אמעױקע אין תם ״דישן לעוער? - פארװאש דערלאזן מיד, או ױ ־דישע טעאטערס אין אםעריקע זאלן ױן םול פיט שונד? - פאחזאס האט שװא־צם קונםט-טעאטער נים ק״ן תװאל־- ציאנעד-אויםגעד,אלטענע ױכטונג? - םאהואס נעםען גיט ױ ״ױשע שױיבעױ אין אםעױקע ק־ן אנט־יל אין תם קאמף םון ױ א־בעטער-ױניאנס?... - מיר ױנען אויםריכטיק, אן רפלאמאט־שעד העםלעכק־ט, װ״ל םיר װילן אייך אלעמען האבן דא. - פאהװאם ש־־יבט איר אלע דארט אפהענטיקע לידעװ?' - פארװאס װענחט ניגער ניט א;, װק ער שר״נט װעגן ידי- שע שױיבער, קיין שארפעת תוואלוציאנעדע קריטיקז גוטעד, ױאוילער אױי בא־־ק. ליבער פאעט פון ״ם־נםקעד בלאטעם״. אויף ױ־נע נא־װע, נאך ״נגלדיקע פלייצעש נעמט מען און מען לייגט אהיף אזא גח־יםע, אזא שתקלעכע מאםע: אן א נ ה ״ ב פון ליטעראטור. פ־צן דארף מק ניט. שלום-עליכמען - או־ך נ־ט. אשן - אדדאי ניט. ױ װאדשעװעד אפגעמעקם. ױ נ־ו-יארקעד - אפגעשניטן. ױ ״דישע ליטע־אטוד אין דושלאנד דארף זיך אנה״בן םון 1923 אן עדך. אן א־גענע ל־טעראטור, א נ־ע. א פראלעטאר־שע. דעם פהעדױק ״כלאם״ דא־ף םען מער ניט האבן, אפטדייסלק ז־ך פ־ן א־ם. יהשה-ש״מל. א װ״שע ז־לבעדנע לבנה הענגט א־בעק היםל םון תד נ״ער ״דישער פאעזיע א־ן ראםנהםלאנד. א װינטע־ױקער ה־םל, קאלט. שט״ט תד לי־עד א־זי כאריק אונטערן װ״םן ה־מל און האט םו,־א א־םצדקוקן ז־ך אויף ה־נטעד. עד - דער אנה״ב. ױנע אקסל־ען נעםען צוקן, און ױ קגי פיבעק, ז״נע א־יגן בעמן ז־ך: גזלגים, װער האט עש אויף מיד אדויפגעל״גט אט ױ ש״עת משא? - עד װיל א קוק טאן א־־ף ה־נטעד און װאגט נ־ט. םען טאד נ־ט. אפגהנט. ױנע ליפן תלשן אהיסצ־םלישטעק: עלטעדע ב־ידער מיינע, פאעטן פון נױ-יארק און װא־שע, העלפט םיר. אבעד מען טאר ניט. אפגהנט. ױ ״ו־־שע םאעזיע אין נ״עש הםלאנד דאדף זיך אנה״בן םון 1923 אן ערך; אדער גאד אפשר םון 1925. אן א״גענע. א פראלעטאױשע.